Frans grammatica

Persoonlijke voornaamwoorden als onderwerp zijn de basis van elke Franse zin. Ze geven aan wie de handeling uitvoert en zijn in het Frans onmisbaar voor de juiste werkwoordsvervoeging. Als je begint met Frans leren, is het beheersen van deze voornaamwoorden je eerste stap naar echte zinnen.

In het Frans heeft elk zelfstandig naamwoord een grammaticaal geslacht: mannelijk (masculin) of vrouwelijk (féminin). Dit geslacht beïnvloedt het lidwoord, de bijvoeglijke naamwoorden en soms de werkwoordsvorm. Als Nederlandstalige is dit een van de eerste hindernissen, want het Nederlands gebruikt dit systeem anders.

De meeste Franse zelfstandige naamwoorden vormen het meervoud door een -s toe te voegen, net als in het Nederlands. Maar in het gesproken Frans hoor je die -s doorgaans niet: het meervoud is vooral zichtbaar in de schrijftaal of via lidwoorden en bijvoeglijke naamwoorden. Le chat (de kat) klinkt bijna identiek aan les chats (de katten) — tenzij er een verbindingsklank optreedt.

Het bepaald lidwoord (l'article défini) in het Frans komt overeen met "de" en "het" in het Nederlands, maar heeft vier vormen: le (mannelijk enkelvoud), la (vrouwelijk enkelvoud), l' (vóór klinker of stomme h) en les (meervoud). Je moet het geslacht van elk zelfstandig naamwoord kennen om de juiste vorm te kiezen.

Het onbepaald lidwoord (l'article indéfini) komt overeen met "een" in het Nederlands, maar heeft drie vormen: un (mannelijk), une (vrouwelijk) en des (meervoud). Des heeft geen echte equivalent in het Nederlands — het komt overeen met het gebruik van het meervoud zonder lidwoord ("boeken", "kinderen") of met "een paar/enkele".

Het lidwoord van hoeveelheid (l'article partitif) gebruik je bij ontelbare zaken: voedsel, dranken, abstracte begrippen en materialen. In het Nederlands zeg je "ik drink water" of "ik eet brood" zonder lidwoord, maar in het Frans is een lidwoord verplicht: Je bois de l'eau, Je mange du pain.

Être (zijn) is een van de twee meest essentiële werkwoorden in het Frans. Je gebruikt het om iemands identiteit, eigenschappen, nationaliteit, beroep en locatie te beschrijven. Samen met avoir (hebben) vormt het ook de basis voor samengestelde tijden zoals de passé composé.

Avoir (hebben) is samen met être het meest gebruikte werkwoord in het Frans. Je hebt het nodig voor bezit, leeftijd, lichamelijke en mentale toestanden, en als hulpwerkwoord voor de samengestelde tijden. De meeste werkwoorden vormen de passé composé met avoir.

Regelmatige -ER werkwoorden vormen de grootste groep in het Frans. Als je hun vervoegingspatroon beheerst, kun je honderden werkwoorden direct correct gebruiken. De uitgang -ER is de meest productieve in het Frans: nieuwe werkwoorden en leenwoorden krijgen bijna altijd deze uitgang.

Regelmatige -IR werkwoorden vormen de tweede grote werkwoordsgroep in het Frans. Ze zijn iets minder talrijk dan -ER werkwoorden, maar komen veel voor. Het herkennen van het patroon helpt je tientallen werkwoorden correct te vervoegen.

Regelmatige -RE werkwoorden vormen de derde grote werkwoordsgroep in het Frans. Ze zijn minder talrijk dan -ER en -IR werkwoorden, maar je komt ze regelmatig tegen. Het bekendste voorbeeld is attendre (wachten).

Aller (gaan) is een van de meest onregelmatige en meest gebruikte werkwoorden in het Frans. Ondanks de uitgang -er volgt het geen enkel regelmatig patroon. De vormen zijn volledig anders dan je zou verwachten, maar omdat ze zo frequent zijn, leer je ze snel.

Venir (komen) is een veel gebruikt onregelmatig werkwoord in het Frans. Het is het spiegelbeeld van aller (gaan): waar aller een beweging weg uitdrukt, geeft venir een beweging naar toe aan. De vervoeging is onregelmatig en verschilt duidelijk van -ir werkwoorden.

Faire (doen, maken) is een van de meest veelzijdige en onregelmatige werkwoorden in het Frans. Je gebruikt het voor een enorme verscheidenheid aan situaties: activiteiten, sport, het weer, boodschappen, en als hulpwerkwoord in de causatieve constructie (faire + infinitief).

Pouvoir (kunnen, mogen) is een modaal hulpwerkwoord in het Frans en een van de meest gebruikte werkwoorden. Je gebruikt het om mogelijkheid, capaciteit of toestemming uit te drukken. Net als in het Nederlands volgt het altijd een infinitief.

Vouloir (willen) is een onregelmatig modaal werkwoord dat je gebruikt om wensen, verlangens en verzoeken uit te drukken. Het wordt altijd gevolgd door een infinitief of een zelfstandig naamwoord.

Devoir (moeten, verschuldigd zijn) is een onregelmatig modaal werkwoord. Je gebruikt het om verplichting, noodzaak, waarschijnlijkheid of schulden uit te drukken. Net als de andere modale werkwoorden wordt het gevolgd door een infinitief.

Zowel savoir als connaître betekenen "weten" of "kennen" in het Nederlands, maar ze worden in heel verschillende situaties gebruikt. Dit onderscheid ontbreekt in het Nederlands en is daardoor lastig voor Nederlandstaligen.

Prendre (nemen) is een van de meest gebruikte onregelmatige -RE werkwoorden in het Frans. Het heeft een bredere betekenis dan het Nederlandse "nemen": je gebruikt het ook voor vervoer (prendre le bus, prendre l'avion), voedsel bestellen of nemen (prendre un café) en het verstaan/begrijpen van iets.

Reflexieve werkwoorden (verbes pronominaux) zijn werkwoorden waarbij de handeling teruggrijpt op het onderwerp: je doet iets met jezelf. Je herkent ze aan het reflexieve voornaamwoord (me, te, se, nous, vous, se) dat vóór het werkwoord staat.

In het Frans gebruik je voor een ontkenning twee woorden: ne (vóór het werkwoord) en pas (na het werkwoord). Dit is anders dan in het Nederlands, waar je alleen "niet" of "geen" gebruikt. De combinatie ne...pas omringt het werkwoord als een soort tang.

Il y a is de Franse uitdrukking voor "er is" en "er zijn". Anders dan in het Nederlands hoef je geen onderscheid te maken tussen enkelvoud en meervoud: il y a is voor beide. Je gebruikt het ook om aan te geven hoelang geleden iets is gebeurd: il y a deux ans (twee jaar geleden).

In het Frans passen bijvoeglijke naamwoorden zich aan aan het geslacht (mannelijk/vrouwelijk) en getal (enkelvoud/meervoud) van het zelfstandig naamwoord dat ze beschrijven. Dit heet l'accord de l'adjectif (de overeenkomst van het bijvoeglijk naamwoord). Voor Nederlandstaligen is dit een nieuw concept dat enige gewenning vereist.

In het Frans staan de meeste bijvoeglijke naamwoorden ná het zelfstandig naamwoord. Maar een kleine groep van veelgebruikte bijvoeglijke naamwoorden staat ervóór. Een handige ezelsbruggetje hiervoor is de afkorting BANGS: Beauty, Age, Number, Goodness, Size (Schoonheid, Leeftijd, Getal, Kwaliteit/Goedheid, Grootte).

Sommige bijvoeglijke naamwoorden in het Frans hebben onregelmatige vrouwelijke vormen die niet simpelweg met -e worden gevormd. Deze onregelmatige vormen komen het meest voor bij veelgebruikte bijvoeglijke naamwoorden, dus ze zijn de moeite waard om extra aandacht aan te besteden.

Bezittelijke bijvoeglijke naamwoorden (adjectifs possessifs) drukken bezit of toebehoren uit. In het Frans passen ze zich aan aan het geslacht en getal van het zelfstandig naamwoord dat ze begeleiden — niet aan de bezitter, zoals in het Engels. Dit is een belangrijk verschil.

Aanwijzende bijvoeglijke naamwoorden (adjectifs démonstratifs) wijzen op een specifiek persoon of ding. Ze komen overeen met "deze", "dit" en "die/dat" in het Nederlands. In het Frans zijn er vier vormen: ce (mannelijk enkelvoud), cet (mannelijk enkelvoud vóór klinker/stomme h), cette (vrouwelijk enkelvoud) en ces (meervoud).

Voorzetsels van plaats (prépositions de lieu) geven aan waar iemand of iets zich bevindt. Ze zijn essentieel voor het beschrijven van locaties en omgevingen. De meeste Franse voorzetsels van plaats zijn direct vergelijkbaar met Nederlandse equivalenten, maar er zijn een paar aandachtspunten.

In het Frans gebruik je verschillende voorzetsels afhankelijk van het geslacht en de meervoudsvorm van het land of de regio. Dit is een specifiek onderdeel van de Franse grammatica dat je apart moet leren.

In het Frans zijn bepaalde combinaties van voorzetsels en lidwoorden verplicht samen te voegen. De combinaties à + le en de + les worden altijd samengetrokken tot respectievelijk au/aux en du/des. De oorspronkelijke vormen à le en de les zijn grammaticaal onjuist en bestaan niet in het Frans.

In het Frans zijn er drie manieren om een ja/nee-vraag te stellen. De keuze hangt af van het registerniveau: de ene methode klinkt informeel, de andere formeel. Daarnaast zijn er vraagwoorden (qu'est-ce que, où, quand, enz.) voor specifieke informatie.

Naast de basisvragen met ja/nee-antwoorden zijn er in het Frans specifieke vraagstructuren voor hoeveelheid en keuze. Combien (hoeveel) gebruik je voor hoeveelheden; lequel/laquelle/lesquels/lesquelles (welke) gebruik je wanneer je een keuze vraagt uit een specifieke groep.

De Franse getallen zijn over het algemeen logisch opgebouwd, maar er zijn een paar eigenaardigheden die Nederlandstaligen in verwarring kunnen brengen. Het grootste struikelblok is het vigesimale systeem (op basis van twintig) dat gebruikt wordt voor de getallen 70-99.

Rangtelwoorden (nombres ordinaux) geven de volgorde of rang aan: eerste, tweede, derde, enz. In het Frans vormen de meeste rangtelwoorden met het achtervoegsel -ième dat je toevoegt aan het hoofdtelwoord. Er is slechts één echte uitzondering: premier/première (eerste).

In het Frans gebruik je Il est... om de tijd aan te geven en Nous sommes le... of C'est le... voor de datum. Het 24-uursformaat wordt gebruikt in officiële contexten (schema's, treinen, vluchten), terwijl het 12-uursformaat gangbaar is in de dagelijkse spreektaal met toevoegingen als du matin (ochtend), de l'après-midi (middag) of du soir (avond).

Frequentie- en tijdsbijwoorden geven aan hoe vaak of wanneer iets gebeurt. Ze zijn essentieel voor het beschrijven van routines en gewoonten en geven je zinnen meer nuance. In het Frans staan deze bijwoorden meestal direct na het werkwoord (of na het hulpwerkwoord in samengestelde tijden).

Plaatsbijwoorden geven aan waar iets of iemand zich bevindt of naartoe gaat. Ze zijn eenvoudig te leren en direct bruikbaar in dagelijkse gesprekken. In het Frans staan plaatsbijwoorden doorgaans na het werkwoord.

Hoeveelheidsuitdrukkingen (expressions de quantité) geven aan hoeveel van iets er is. In het Frans worden de meeste hoeveelheidsuitdrukkingen gevolgd door de (zonder lidwoord), ongeacht of het om een telbaar of ontelbaar zelfstandig naamwoord gaat.

Beklemtoonde voornaamwoorden (pronoms toniques of pronoms disjoints) zijn de nadrukvormen van de persoonlijke voornaamwoorden. Ze worden gebruikt wanneer je het voornaamwoord wil benadrukken, na een voorzetsel, na c'est, in vergelijkingen, en in korte antwoorden zonder werkwoord.

Directe objectsvoornaamwoorden (pronoms COD — compléments d'objet direct) vervangen een direct object in een zin: het antwoord op de vraag "wie/wat?" direct na het werkwoord. In het Frans staan deze voornaamwoorden vóór het werkwoord — anders dan in het Nederlands waar ze erna komen.

Indirecte objectsvoornaamwoorden (pronoms COI — compléments d'objet indirect) vervangen een indirect object — het antwoord op "aan wie?" of "voor wie?" na het werkwoord. In het Frans staan ze net als de directe objectsvoornaamwoorden vóór het werkwoord.

Voegwoorden (conjonctions) verbinden woorden, zinsdelen of zinnen met elkaar. Ze zijn essentieel voor het maken van langere, vloeiende zinnen. De meest elementaire voegwoorden in het Frans zijn eenvoudig en direct vergelijkbaar met Nederlandse equivalenten.

De passé composé is de meest gebruikte verleden tijd in het gesproken en informeel geschreven Frans. Je gebruikt hem voor afgesloten handelingen in het verleden: een eenmalige gebeurtenis, een actie met een duidelijk begin en einde, of een reeks opeenvolgende handelingen.

De meest gebruikte werkwoorden in het Frans hebben onregelmatige voltooid deelwoorden. Je kunt ze niet afleiden uit de infinitief — ze moeten worden gememoriseerd. Gelukkig komen ze zo vaak voor dat je ze snel automatiseert.

Een specifieke groep werkwoorden vormt de passé composé met être in plaats van avoir. Dit zijn voornamelijk werkwoorden die een beweging of toestandsverandering uitdrukken. Wanneer je être als hulpwerkwoord gebruikt, past het voltooid deelwoord zich aan in geslacht en getal aan het onderwerp — net als een bijvoeglijk naamwoord.

Reflexieve werkwoorden vormen de passé composé altijd met être als hulpwerkwoord. Het voltooid deelwoord stemt in principe overeen met het reflexieve voornaamwoord (en daarmee met het onderwerp) in geslacht en getal — maar er zijn nuances.

Het voornaamwoord y vervangt een locatie of een uitdrukking met het voorzetsel à gevolgd door een zaak (niet een persoon). Het komt overeen met het Nederlandse "er" in uitdrukkingen als "ik ga er naartoe" of "ik denk er aan".

Het voornaamwoord en vervangt een uitdrukking met het voorzetsel de gevolgd door een zaak, of een hoeveelheid. Het komt overeen met het Nederlandse "er" in "ik heb er twee" of "ik wil er geen" — maar ook met "ervan" of "eruit".

Naast de basisontkenning ne...pas heeft het Frans een reeks andere ontkennende uitdrukkingen die meer nuance geven. Ze volgen allemaal hetzelfde patroon: ne vóór het werkwoord en het tweede deel erna.

Het imperfectum (l'imparfait) is een verleden tijd die je gebruikt voor: gewoonten en herhalende handelingen in het verleden, beschrijvingen en achtergrond, aanhoudende toestanden, en parallelle handelingen. Het contrasteert met de passé composé, die je gebruikt voor afgesloten, eenmalige handelingen.

De nabije toekomst (futur proche) is de meest gebruikte manier om over de toekomst te spreken in het gesproken Frans. Je vormt hem met aller (geconjugeerd in de tegenwoordige tijd) + infinitief. Het komt overeen met de Nederlandse constructie "gaan + infinitief": Je vais manger (Ik ga eten).

De recente verleden tijd (passé récent) druk je uit met venir de + infinitief. Het betekent dat iets "net" of "zonet" is gebeurd. Het is het directe tegendeel van de nabije toekomst (futur proche).

In het Frans gebruik je vergelijkende vormen (comparatif) om dingen met elkaar te vergelijken: meer/minder/even ... als. De structuur is: plus (meer) / moins (minder) / aussi (even) + bijvoeglijk naamwoord of bijwoord + que (dan/als).

Betrekkelijke voornaamwoorden (pronoms relatifs) verbinden een bijvoeglijke bijzin met een hoofdzin. Qui vervangt het onderwerp van de bijzin; que/qu' vervangt het direct object. Het onderscheid is vergelijkbaar met "die/dat" in het Nederlands, maar de keuze hangt af van de syntactische functie, niet van het geslacht.

De gebiedende wijs (l'impératif) gebruik je voor opdrachten, verzoeken, aanwijzingen en adviezen. In het Frans heeft de imperatief drie vormen: de tweede persoon enkelvoud (tu), de eerste persoon meervoud (nous) en de tweede persoon meervoud (vous). Het onderwerp wordt niet uitgedrukt.

Wanneer je zowel een direct als een indirect objectsvoornaamwoord gebruikt in dezelfde zin, zijn er strikte regels voor de volgorde. De volgorde in het Frans wijkt af van het Nederlands en moet worden gememoriseerd.

De eenvoudige toekomende tijd (futur simple) gebruik je voor voorspellingen, formele plannen, beloften en feiten die in de toekomst zullen plaatsvinden. In de spreektaal wordt hij vaker vervangen door de futur proche (aller + infinitief), maar in de schrijftaal en formeel taalgebruik is hij onmisbaar.

De tegenwoordige conditionalis (conditionnel présent) druk je uit wat "zou" zijn of "zou" doen — hypothetische situaties, beleefde verzoeken en gevolgen van voorwaarden. In het Nederlands komt dit overeen met werkwoordsvormen zoals "zou(den) + infinitief".

Het verschil tussen het imperfectum (imparfait) en de passé composé is een van de meest uitdagende aspecten van het Frans voor Nederlandstaligen. Beide zijn verleden tijden, maar ze drukken verschillende aspecten van het verleden uit.

De subjonctief (subjonctif) is een werkwoordsmodus die je gebruikt om subjectiviteit, twijfel, wensen, emoties en verplichtingen uit te drukken. Hij verschilt van de indicatief (die feiten uitdrukt) in die zin dat hij een houding ten opzichte van een handeling uitdrukt.

De subjonctief in het Frans treedt op na bepaalde werkwoorden, uitdrukkingen en voegwoorden — de "triggers". Als je deze triggers kent, weet je wanneer je de subjonctief moet gebruiken. Ze vallen uiteen in enkele categorieën: wil/verlangen, emotie, twijfel/mogelijkheid, noodzaak, en bepaalde voegwoorden.

Het plusquamperfectum (plus-que-parfait) gebruikt je om een handeling uit te drukken die plaatsvond vóór een andere handeling in het verleden. In het Nederlands heet dit de "voltooid verleden tijd": ik had gegeten, ze was gegaan.

De overtreffende trap (superlatif) geeft aan dat iemand of iets de hoogste of laagste graad van een eigenschap heeft: de grootste, de beste, de minst dure. In het Frans gebruik je le/la/les plus + bijvoeglijk naamwoord (voor de hoogste graad) en le/la/les moins + bijvoeglijk naamwoord (voor de laagste graad).

Naast qui en que zijn er twee andere veelgebruikte betrekkelijke voornaamwoorden: où (waar/toen) en dont (waarvan/van wie/waarover). Ze zijn iets ingewikkelder maar onmisbaar voor vloeiend Frans.

De lijdende vorm (voix passive) gebruik je wanneer het onderwerp de handeling ondergaat in plaats van uitvoert. In het Frans wordt de lijdende vorm gevormd met être + voltooid deelwoord. Het agens (de uitvoerder) wordt aangeduid met par (door), soms met de.

De indirecte rede (discours indirect) gebruik je wanneer je weergeeft wat iemand gezegd heeft, zonder de oorspronkelijke woorden letterlijk te citeren. In het Frans treden er dan tijdsveranderingen op — vergelijkbaar met het Nederlands maar met strikte regels.

De causatieve constructie (construction causative of factitif) gebruik je wanneer het onderwerp iemand anders iets laat doen of iets laat doen. In het Frans gebruik je hiervoor faire + infinitief.

Het gerundium (gérondif) is een onveranderlijke werkwoordsvorm die je vormt met en + het tegenwoordig deelwoord (participe présent). Het drukt gelijktijdigheid, manier, oorzaak of voorwaarde uit. In het Nederlands komt het overeen met "door ... te doen", "terwijl hij ... deed", of "... doende".

Onpersoonlijke uitdrukkingen (expressions impersonnelles) zijn structuren met il als formeel onderwerp dat geen echte persoon of zaak aanduidt. Ze drukken algemeenheden, meningen, noodzakelijkheden en toestanden uit. In het Nederlands gebruik je vergelijkbare constructies met "het is...", "het is nodig dat...", enz.

Conditionele zinnen (phrases conditionnelles) drukken een voorwaarde en haar gevolg uit. Ze worden ingeleid door si (als/indien). In het Frans zijn er drie hoofdtypen, elk met een vaste combinatie van tijden.

De verleden subjonctief (subjonctif passé) gebruik je wanneer de handeling in de bijzin plaatsvond vóór die in de hoofdzin, en de hoofdzin een subjonctief-trigger bevat. Hij drukt een voltooide handeling uit in de sfeer van het subjectieve.

De verleden conditionalis (conditionnel passé) drukt uit wat "zou hebben" of "zou zijn" plaatsgevonden — een hypothetische handeling in het verleden die niet heeft plaatsgevonden. Hij treedt op als hoofdzin in type-3 si-constructies en voor spijt of verwijt.

Verleden conditionele zinnen zijn de type-3 si-constructies: ze drukken een hypothetische situatie in het verleden uit die niet heeft plaatsgevonden. Ze worden gebruikt om te spreken over gemiste kansen, spijt en alternatieve scenario's.

Samengestelde betrekkelijke voornaamwoorden (pronoms relatifs composés) zijn vormen van lequel die je gebruikt wanneer een betrekkelijk voornaamwoord gecombineerd wordt met een voorzetsel. Ze staan in vier vormen die overeenstemmen met geslacht en getal.

Het tegenwoordig deelwoord (participe présent) is een werkwoordsvorm die eindigt op -ant. Het heeft meerdere functies: als bijvoeglijk naamwoord, als deelwoord in een bijzin, of als de basis van het gerundium (en + -ant).

De verleden onbepaalde wijs (infinitif passé) druk je een handeling uit die heeft plaatsgevonden vóór de handeling in de hoofdzin. Hij wordt gevormd met avoir of être in de infinitief + het voltooid deelwoord. Hij treedt op na voorzetsels, met name après (na).

Nadrukstructuren (structures de mise en relief) gebruik je om een bepaald element in de zin extra nadruk te geven. Het Frans heeft meerdere technieken, waarvan c'est...qui en c'est...que de meest gebruikte zijn.

De voltooide toekomende tijd (futur antérieur) druk je een handeling uit die in de toekomst voltooid zal zijn vóór een andere toekomstige handeling. In het Nederlands heet dit de "toekomende voltooide tijd": "zal hebben gedaan", "zal zijn gegaan".

Onderschikkende voegwoorden (conjonctions de subordination) verbinden een bijzin met een hoofdzin. De keuze van het werkwoord in de bijzin — indicatief of subjonctief — hangt af van het voegwoord. Dit is een van de complexere aspecten van de Franse grammatica op B2-niveau.

De restrictieve ontkenning ne...que betekent "alleen" of "slechts". Anders dan de echte ontkennende uitdrukkingen (ne...pas, ne...jamais) is ne...que eigenlijk een beperking, geen volledige ontkenning. Que staat vóór het beperkte element.

Bijwoorden van wijze (adverbes de manière) geven aan hoe een handeling wordt uitgevoerd. De meeste worden gevormd door -ment toe te voegen aan het bijvoeglijk naamwoord. Dit is vergelijkbaar met de Nederlandse uitgang -lijk of -wijs, maar de vorming in het Frans volgt specifieke patronen.

De passé simple is een verleden tijd die uitsluitend wordt gebruikt in de schrijftaal: literatuur, geschiedschrijving, formele verslagen en journalistiek. In gesproken taal is hij vrijwel verdwenen — de passé composé heeft zijn functie overgenomen.

Het passé antérieur is een verleden tijd die uitsluitend in de schrijftaal voorkomt als tegenhanger van de passé simple. Net als het plusquamperfectum (plus-que-parfait) drukt het een handeling uit die plaatsvond vóór een andere handeling in het verleden — maar in de literaire schrijftaal.

De imperfecte subjonctief (subjonctif imparfait) is een formele en literaire werkwoordstijd die in gesproken Frans vrijwel niet meer voorkomt. In de schrijftaal en in klassieke literatuur treedt hij op waar de tegenwoordige of verleden subjonctief in het moderne Frans zou staan, maar vanuit een verleden perspectief.

De volgorde der tijden (concordance des temps) beschrijft hoe werkwoordstijden in hoofd- en bijzinnen op elkaar afstemmen, met name in de indirecte rede en na subjonctief-triggers. Het systeem is strenger in formeel en geschreven Frans dan in de spreektaal.

Op C1-niveau gaat het om meer geraffineerde onpersoonlijke constructies die de stijl verheffen en nuanceren. Naast de vertrouwde il faut en il est important zijn er constructies als il est à noter que, il convient de, il résulte de, il s'avère que, en complexe passieve onpersoonlijke constructies.

Op C1-niveau gaat het om geavanceerde inversiestructuren die het Frans van formele teksten, literatuur en journalistiek kenmerken. Naast de eenvoudige inversie in vragen zijn er stilistische inversies na bepaalde bijwoorden en in bijzinnen.

Nominalisatie (nominalisation) is het proces waarbij een werkwoord, bijvoeglijk naamwoord of bijwoord wordt omgezet in een zelfstandig naamwoord. Dit is een sleutelelement van formeel en academisch Frans, waarbij langere zinnen worden samengevat in compacte nominale groepen.

Het formele register (registre soutenu of langue soutenu) is het taalgebruik van officiële communicatie, academische teksten, formele brieven, toespraken en literatuur. Het contrasteert met het informele (familier) en het standaard (courant) register.

Op C1-niveau gaat het om de subtiele betekenisverschillen die pronominale (reflexieve) vormen creëren ten opzichte van de niet-pronominale vormen. Veel werkwoorden bestaan in beide versies met een andere betekenis of nuance.

Liaison en enchaînement zijn fonetische verschijnselen die het gesproken Frans vloeier maken. Liaison is de uitspraak van een normaal stille eindconsonant wanneer het volgende woord begint met een klinker of stomme h. Enchaînement is het naadloos verbinden van een uitgesproken eindconsonant met de beginklinker van het volgende woord.

De plusquamperfecte subjonctief (subjonctif plus-que-parfait) is de meest formele en archaïsche subjonctief-tijd in het Frans. Hij is vrijwel uitsluitend te vinden in klassieke literatuur en formele 19e/20e eeuwse teksten. In het moderne Frans wordt hij zelden of nooit productief gebruikt.

De dubbel samengestelde conditionalis (conditionnel surcomposé of conditionnel passé II) is een uitzonderlijk zeldzame en literaire tijdsvorm. Hij treedt op in literaire teksten en bepaalde dialecten om een extra laag van verleden en hypothese uit te drukken.

Het expletief ne (ne explétif of ne pléonastique) is een ne dat wordt gebruikt zonder ontkennende betekenis. Het voegt geen negatie toe aan de zin, maar treedt op in bepaalde formele en literaire structuren na specifieke werkwoorden, uitdrukkingen en voegwoorden.

Archaïsche vormen (archaïsmes) zijn grammaticale en lexicale elementen die in het moderne Frans verouderd zijn maar nog voorkomen in klassieke literatuur, formele teksten, vaste uitdrukkingen en juridische taal. Kennis ervan is essentieel voor het lezen van ouder Frans en voor het begrijpen van de evolutie van de taal.

Het informele register (registre familier) omvat de taalverschijnselen van de alledaagse omgangstaal, de jeugdtaal en de argot. Het wijkt op meerdere vlakken af van het standaardregister: uitspraak, woordenschat, syntaxis en grammaticale regels.

Het Frans wordt gesproken in meer dan 50 landen en heeft aanzienlijke regionale variaties in uitspraak, woordenschat en soms ook grammatica. Op C2-niveau is het begrijpen van deze variaties essentieel voor authentiek en veelzijdig taalgebruik.

Retorische figuren (figures de style of figures de rhétorique) zijn taalkundige technieken die de expressiviteit, kracht en schoonheid van taalgebruik vergroten. Op C2-niveau is het herkennen en begrijpen van retorische figuren in literaire en retorische teksten essentieel.

Discoursconnectoren (connecteurs du discours of marqueurs de discours) zijn woorden en uitdrukkingen die de logische relaties tussen zinnen en alinea's markeren. Ze zijn essentieel voor coherente, gestructureerde teksten en voor vloeiend gesproken betoog.

Administratief taalgebruik (langue administrative) is het bijzondere register van officiële documenten, formulieren, juridische teksten, overheidscommunicatie en formele correspondentie. Het heeft zijn eigen woordenschat, vaste formules en stijlkenmerken die sterk afwijken van de omgangstaal.