Imperfecte subjonctief in het Frans

Overzicht

De imperfecte subjonctief (subjonctif imparfait) is een formele en literaire werkwoordstijd die in gesproken Frans vrijwel niet meer voorkomt. In de schrijftaal en in klassieke literatuur treedt hij op waar de tegenwoordige of verleden subjonctief in het moderne Frans zou staan, maar vanuit een verleden perspectief.

De imperfecte subjonctief komt voor na verleden tijden in formele teksten, waar tegenwoordig de tegenwoordige subjonctief wordt gebruikt.

Hoe het werkt

Vorming: Gebaseerd op de passé simple: neem de 3e persoon enkelvoud van de passé simple, verwijder de eindletter en voeg de uitgangen toe: -sse, -sses, -t (met accent circumflex), -ssions, -ssiez, -ssent.

Voorbeeld: parler (passé simple: parla):

Persoon	Imperfecte subjonctief
je	parlasse
tu	parlasses
il/elle	parlât
nous	parlassions
vous	parlassiez
ils/elles	parlassent

Voorbeeld: avoir (passé simple: eut): que j'eusse, que tu eusses, qu'il eût, que nous eussions...

Voorbeeld: être (passé simple: fut): que je fusse, que tu fusses, qu'il fût, que nous fussions...

Voorbeelden in context

Literair/formeel	Modern equivalent	Vertaling
Il voulait qu'elle parlât.	Il voulait qu'elle parle.	Hij wilde dat ze sprak.
Il fallait qu'il fût là.	Il fallait qu'il soit là.	Het was nodig dat hij er was.
Bien qu'il eût raison...	Bien qu'il ait raison...	Hoewel hij gelijk had...
Elle souhaitait qu'il vînt.	Elle souhaitait qu'il vienne.	Ze wou dat hij zou komen.
Je doutais qu'il pût le faire.	Je doutais qu'il puisse le faire.	Ik twijfelde of hij het kon doen.

Gebruiksnotities

In modern Frans wordt de imperfecte subjonctief als archaïsch beschouwd en klinkt pedant in gesprekken. Je leest hem in 19e en vroeg 20e eeuwse literatuur (Flaubert, Proust, Zola). In formele geschreven teksten van vandaag geeft men de voorkeur aan de tegenwoordige subjonctief na verleden tijden.

De enige vorm die soms nog klinkt in formeel gesproken Frans is de 3e persoon enkelvoud (bijv. fût-il venu que...).

Oefentips

1. Lees klassiek Frans proza en identificeer imperfecte subjonctief-vormen.
2. Zet imperfecte subjonctief-vormen om in de moderne equivalenten.
3. Leer de vormen van de meest gebruikte werkwoorden herkennen: parlât, fût, eût, vînt, pût.

Verwante concepten

• Vereiste: Passé simple — basis voor vorming
• Vereiste: Tegenwoordige subjonctief — het moderne equivalent
• Volgende stappen: Plusquamperfecte subjonctief — que j'eusse parlé