Plusquamperfecte subjonctief in het Frans

Overzicht

De plusquamperfecte subjonctief (subjonctif plus-que-parfait) is de meest formele en archaïsche subjonctief-tijd in het Frans. Hij is vrijwel uitsluitend te vinden in klassieke literatuur en formele 19e/20e eeuwse teksten. In het moderne Frans wordt hij zelden of nooit productief gebruikt.

Hij drukt een voltooide handeling uit in een hypothetische, onzekere of subjectieve context vanuit een verleden perspectief — de verleden subjonctief van het plusquamperfectum.

Vorming: imperfecte subjonctief van avoir of être + voltooid deelwoord.

Hoe het werkt

Structuur: Imperfecte subjonctief van avoir/être + voltooid deelwoord

Met avoir (b.v. parler):

Persoon	Plusquamperfecte subjonctief
je	eusse parlé
tu	eusses parlé
il/elle	eût parlé
nous	eussions parlé
vous	eussiez parlé
ils/elles	eussent parlé

Met être (b.v. partir): que je fusse parti(e), qu'il fût parti, qu'ils fussent partis

Gebruik:

1. Na verleden subjonctief-triggers in formele/literaire tekst
2. Als hypothetische conditionele constructie (equivalent van conditionnel passé): Eût-il su, il serait venu. = S'il avait su, il serait venu.

Voorbeelden in context

Literair	Modern equivalent	Vertaling
Il regrettait qu'elle fût partie.	Il regrettait qu'elle soit partie.	Hij betreurde dat ze was vertrokken.
Bien qu'il eût travaillé dur...	Bien qu'il ait travaillé dur...	Hoewel hij hard had gewerkt...
Eût-il su la vérité, il aurait agi autrement.	S'il avait su la vérité...	Als hij de waarheid had geweten...
Qui eût cru que cela arriverait ?	Qui aurait cru...	Wie had geloofd dat dit zou gebeuren?
Eussé-je su...	Si j'avais su...	Had ik geweten...

Gebruiksnotities

De plusquamperfecte subjonctief is bijna uitsluitend een passief herkenningspunt voor het lezen van klassieke literatuur (Flaubert, Zola, Maupassant, Proust). Actief gebruik is in het moderne Frans volledig achterhaald en zou in gesprekken of hedendaagse schrijftaal als humoristisch of pedant worden ervaren.

Oefentips

1. Lees een passage uit Proust of Flaubert en identificeer de plusquamperfecte subjonctief-vormen.
2. Zet deze vormen om in hun moderne equivalenten.
3. Leer de 3e persoon enkelvoud herkennen: eût, fût, pût, vînt.

Verwante concepten

• Vereiste: Verleden subjonctief — het moderne equivalent
• Vereiste: Imperfecte subjonctief — de eenvoudige tegenhanger
• Volgende stappen: Archaïsche vormen — andere verouderde vormen