Gramatyka angielski

Zaimki osobowe w funkcji podmiotu (I, you, he, she, it, we, they) są używane jako podmiot zdania w języku angielskim. Ważna uwaga: „you" służy zarówno dla liczby pojedynczej, jak i mnogiej, w kontekście formalnym i nieformalnym.

Czasownik to be (am, is, are) w czasie teraźniejszym służy do mówienia o tożsamości, opisach, lokalizacji, wieku, czasie oraz cechach wyrażonych przymiotnikami. Częste skróty to I'm, you're, he's, she's, it's, we're i they're.

Definite article 'the' and indefinite articles 'a/an'. Use 'an' before vowel sounds (an apple, an hour). No article with plurals for general statements.

Regular plurals add -s or -es. Special patterns: -y→-ies (city→cities), -f/-fe→-ves (knife→knives). Irregular plurals: man→men, child→children, foot→feet, tooth→teeth, person→people.

Czasownik to have (have, has) w czasie teraźniejszym wyraża posiadanie, relacje i niektóre obowiązki. W trzeciej osobie liczby pojedynczej używamy has. Skróty to m.in. I've, you've, he's, she's, we've i they've; have got jest częste w brytyjskim angielskim.

Czasu present simple używamy do nawyków, rutyn, faktów i rozkładów. W trzeciej osobie liczby pojedynczej dodajemy -s lub -es (he works, she watches). Typowe określenia czasu to always, usually, often, sometimes, never i every day.

Przeczenia w present simple tworzymy za pomocą do not (don't) lub does not (doesn't) oraz czasownika w formie podstawowej. Główny czasownik nie przyjmuje końcówki -s w przeczeniach. Skrócone formy są bardzo częste w mowie.

Pytania w present simple tworzymy według wzoru Do/Does + podmiot + czasownik w formie podstawowej. Do stosujemy z I/you/we/they, a does z he/she/it. Główny czasownik nie przyjmuje końcówki -s w pytaniach.

Demonstrative pronouns and adjectives. This/these for things near, that/those for things far. This/that (singular), these/those (plural).

Przymiotniki dzierżawcze, takie jak my, your, his, her, its, our i their, pokazują przynależność. Stawia się je przed rzeczownikami. Warto też pamiętać o różnicy między its (forma dzierżawcza) a it's (it is).

Object pronouns (me, you, him, her, it, us, them) replace noun objects. Used after verbs and prepositions.

Konstrukcja „there is / there are" służy do wyrażania istnienia lub obecności czegoś. „There is" używa się z rzeczownikami w liczbie pojedynczej i niepoliczalnymi, „there are" — z rzeczownikami w liczbie mnogiej. Forma skrócona: „there's". Pytania: „Is there...? / Are there...?"

Basic location prepositions: in, on, at, under, behind, in front of, next to, between. At for specific points, in for enclosed spaces, on for surfaces.

Time prepositions: at (specific times), on (days/dates), in (months/years/periods). No preposition with this, next, last, every.

Modal verb 'can' for ability and permission. Same form for all persons. Negative: can't/cannot. Question: Can you...?

Angielskie słówka pytające WH to między innymi what, where, when, who, why i how. Typowy szyk to słówko pytające + czasownik posiłkowy + podmiot + czasownik główny. Konstrukcja how + przymiotnik lub przysłówek służy do pytania o stopień lub miarę.

Question words for selection and quantity. Which for choices, How much for uncountable nouns, How many for countable nouns.

Numbers 0-100. Hyphen in compound numbers (twenty-one). Hundred without 'a' in numbers (one hundred). Ordinals for dates.

Ordinal numbers: first (1st), second (2nd), third (3rd), then -th (4th, 5th...). Irregular: fifth, eighth, ninth, twelfth. Used for dates and rankings.

Telling time: o'clock, half past, quarter past/to, minutes past/to. Digital format common in American English. 'At' for specific times.

Days of the week and months always capitalized. Date formats: British (15th May), American (May 15th). On + day, in + month.

Adjectives describe nouns. No agreement (same form for singular/plural). Position: before noun (a big house) or after be (The house is big).

Frequency adverbs: always, usually, often, sometimes, rarely, never. Position: before main verb, after 'be'. Time expressions: every day, once a week.

Countable nouns have plurals (a book, books). Uncountable nouns have no plural (water, information, advice). Different quantifiers for each type.

Some for affirmative sentences and offers/requests. Any for negatives and questions. Some + uncountable/plural. Any in questions = general, some = expecting yes.

Commands and instructions using base verb. No subject. Negative: Don't + verb. Polite: Please + imperative. Let's for suggestions.

Coordinating conjunctions: and, but, or, so, because. Join words, phrases, or clauses. No comma before and/or in British English (often used in American).

Present continuous służy do mówienia o czynnościach dziejących się teraz, sytuacjach tymczasowych i ustalonych planach na przyszłość. Tworzy się go za pomocą am/is/are + -ing. W pisowni końcowe -e często znika, a w niektórych krótkich czasownikach podwaja się ostatnią spółgłoskę.

Verbs not normally used in continuous: like, love, hate, want, need, know, believe, understand, remember, seem, prefer. Describe states, not actions.

Possessive 's (saksoński dopełniacz) służy do wyrażania posiadania w języku angielskim: John's car = samochód Johna. Do rzeczowników w liczbie pojedynczej dodajemy 's, a do rzeczowników w liczbie mnogiej kończących się na -s dodajemy tylko apostrof '. Dla rzeczy i dłuższych wyrażeń używamy of + rzeczownik.

Past simple służy do mówienia o zakończonych czynnościach w przeszłości. Czasowniki regularne tworzą tę formę przez dodanie -ed (worked, played). W pisowni czasowniki zakończone na -e dodają tylko -d, przy układzie spółgłoska + y końcówka zmienia się na -ied, a w niektórych krótkich czasownikach podwaja się ostatnią spółgłoskę. Forma jest taka sama dla wszystkich osób.

Common irregular past forms: go→went, have→had, see→saw, do→did, say→said, make→made, take→took, come→came, get→got, give→gave, think→thought, know→knew.

Negatives with didn't + base verb. Questions with Did + subject + base verb. Main verb never changes form after did/didn't.

Past tense of 'be': was (I, he, she, it), were (you, we, they). Used for past states, descriptions, locations. There was/were for existence.

Past continuous (was/were + -ing) for ongoing past actions, background events, and interrupted actions. Often with while and when.

Czas Present Perfect tworzy się za pomocą have/has + past participle i używa do mówienia o doświadczeniach życiowych, niedawnej przeszłości powiązanej z teraźniejszością oraz okresach czasu, które jeszcze się nie zakończyły. Częste określniki to ever, never, just, already, yet.

Czasu present perfect używamy, gdy mówimy o nieokreślonej lub niedawnej przeszłości z widocznym skutkiem w teraźniejszości. Past simple stosujemy do zakończonych wydarzeń w konkretnym czasie. Pomagają znaczniki czasu: yesterday wskazuje zwykle na past simple, a ever na present perfect.

Will + base verb for predictions, spontaneous decisions, offers, promises. Contraction: I'll, won't. Same form for all persons.

Going to + base verb for plans, intentions, and predictions based on evidence. Be + going to + infinitive. More certain/planned than 'will'.

Comparing two things. Short adjectives: -er + than. Long adjectives: more + adj + than. Irregular: good→better, bad→worse, far→farther/further.

Highest degree comparison. The + -est for short adjectives, the most + adj for long. Irregular: best, worst, furthest. Often with in/of.

Should for advice and recommendations. Must for obligation and strong necessity. Mustn't for prohibition. Don't have to for lack of obligation.

Have to for external obligation. Third person: has to. Past: had to. Question/negative with do: Do you have to...? I don't have to.

Adverbs describe how something is done. Usually formed: adjective + -ly (quickly, slowly). Irregular: good→well, fast→fast, hard→hard.

Relative clauses give more information about nouns. Who for people, which for things, that for both. Defining clauses (no commas) identify the noun.

Forma have/has been + -ing służy do opisywania czynności, które zaczęły się w przeszłości i trwają do teraz. Nacisk pada na czas trwania. Często używa się for (okres) i since (punkt początkowy).

Had + past participle for actions completed before another past action. Often with before, after, when, by the time. Creates clear sequence in past.

If + present, will + base verb for real/possible future situations. Unless = if not. When for certain events. Other modals possible: can, might, should.

If + past simple, would + base verb for unreal/hypothetical present or future. Were (not was) with I/he/she in formal usage. For advice, imagination.

May, might, could for present/future possibility. Must, can't for deduction (certain). Degrees: must be > could/may/might be > can't be.

Be + past participle. Focus on action/recipient, not doer. Agent with 'by' (often omitted). All tenses possible: is made, was made, will be made, has been made.

Mowa zależna służy do relacjonowania tego, co ktoś powiedział. Często następuje cofnięcie czasu: present przechodzi w past, past w past perfect, a will w would. Trzeba też zwracać uwagę na say/tell oraz zmiany zaimków i określeń czasu.

Pytania w mowie zależnej wprowadzamy czasownikiem ask oraz if/whether przy pytaniach typu yes/no albo odpowiednim słówkiem pytającym. Stosujemy szyk zdania twierdzącego, bez inwersji, i nie stawiamy znaku zapytania.

Where for places, when for times, whose for possession. Non-defining clauses (with commas) add extra information. Object relative pronoun can be omitted.

Used to + base verb for past habits/states no longer true. Would for repeated past actions only (not states). Be used to + noun/gerund for familiarity.

Some verbs take infinitive (want to go), some take gerund (enjoy going). Some take both with different meanings (stop to do vs stop doing). After prepositions: gerund.

Too + adjective (excessive). Adjective/adverb + enough (sufficient). Enough + noun. Too/enough + to + infinitive for result.

Verb + particle combinations with new meanings. Separable: turn on/off, pick up, put down. Inseparable: look after, get over. Common particles: up, down, on, off, out, in.

If + past perfect, would have + past participle for unreal past situations. Regrets and different outcomes. Contractions: would've, wouldn't have.

Mixing conditional types: past condition + present result (If I had studied, I would be a doctor). Present condition + past result (If I were rich, I would have bought it).

Wish/If only + past simple for present regrets. Wish + past perfect for past regrets. Wish + would for complaints about others. Stronger emotion with 'if only'.

Modal + have + past participle for past deduction/possibility. Must have (certain), might/may/could have (possible), can't/couldn't have (impossible).

Konstrukcja "will have + imiesłów bierny" opisuje czynności, które zostaną zakończone przed pewnym momentem w przyszłości. Często pojawia się z wyrażeniami "by (the time)", "before" i "when" oraz podkreśla zakończenie czynności.

Will be + -ing dla czynności trwających w określonym momencie w przyszłości. Także dla zaplanowanych przyszłych wydarzeń i grzecznych pytań o plany.

Passive with two objects: She was given a present / A present was given to her. Have something done for services. Get + past participle.

Emphasis structures: It was John who... (cleft), What I need is... (pseudo-cleft), All I want is... The thing that... Focus on specific information.

Using -ing or -ed participles to replace relative clauses or adverbial clauses. Reduces sentence length. Having + past participle for prior action.

Subject-verb inversion for emphasis after negative adverbs: Never have I..., Not only...but also, Hardly/Scarcely...when, No sooner...than, Little did I know.

Formalny subjunctive używa formy podstawowej czasownika po czasownikach sugestii lub żądania (suggest that he go) oraz w stałych wyrażeniach, takich jak if need be czy come what may. Forma were może występować ze wszystkimi osobami w zdaniach hipotetycznych.

Nuanced modal expressions: be bound to (certain), be supposed to (expectation), be meant to (purpose), be to (formal arrangements), would rather, had better.

Reporting verbs in passive: It is said that... / He is said to be... Subject + passive + infinitive. Various tenses with infinitives (to be doing, to have done).

Connectors for sophisticated argumentation: nevertheless, nonetheless, hence, thus, furthermore, moreover, consequently, notwithstanding, albeit.

Omitting words to avoid repetition. Auxiliary substitution (do so, did too). So/neither + auxiliary for agreement. If so/not constructions.

Clauses functioning as nouns: What he said was true (subject), I know what you mean (object), The problem is that... (complement). That-clauses, wh-clauses.

Academic caution: tend to, appear to, seem to, somewhat, rather, relatively, to some extent. It could be argued that..., One might suggest...

Complex phrasal verbs with multiple particles: come up with, put up with, look forward to, make up for, get away with, do away with, come up against.

Historical present for narrative effect, future perfect continuous, rare aspectual distinctions. Archaic forms: doth, hath, thou. Style in literature.

Formal/legal: hereby, thereof, wherein, henceforth, notwithstanding. Archaic pronouns and verb forms. Recognition in historical and legal texts.

Gramatyka brytyjska vs amerykańska: have got vs have, shall vs will, rzeczowniki zbiorowe (lp vs lm). Cechy regionalne: podwójne przeczenia, ain't, y'all, innit.

Konstrukcje stylistyczne: pytania retoryczne, litota (not bad = good), hiperbola, eufemizm. Paralelizm, chiazm, antyteza dla uzyskania efektu.

Konwencje akademickie: preferencja strony biernej, hedging (łagodzenie twierdzeń), nominalizacja. Rejestr formalny vs. nieformalny. Skróty łacińskie: e.g., i.e., etc., viz., cf.

Complex idiomatic expressions: be at sixes and sevens, have an axe to grind, add insult to injury, once in a blue moon, the ball is in your court.

Strong word partnerships: make a decision (not do), heavy rain (not strong), raise a question, pose a threat, commit a crime, draw a conclusion.

Recognizing and using appropriate register: formal/informal, written/spoken, technical/general. Code-switching for audience and context.