Przymiotniki dzierżawcze w języku angielskim

W skrócie

Angielskie my, your, his, her, its, our, their wskazują, do kogo lub czego coś należy, i stoją przed rzeczownikiem: my phone, their children. Formę wybiera się według właściciela, a nie według rodzaju ani liczby posiadanej rzeczy: Anna and her car, Anna and her books. Szczególnie warto zapamiętać, że dzierżawcze its nie ma apostrofu, natomiast it's znaczy it is albo it has.

Omówienie

Przymiotnik dzierżawczy to słowo, które określa rzeczownik (nazwę osoby, rzeczy, miejsca lub pojęcia) i pokazuje relację posiadania albo przynależności. W zdaniu This is my house słowo my odpowiada na pytanie „czyj dom?”. Nie zawsze chodzi o własność w dosłownym sensie. Tak samo mówi się o rodzinie (my sister), części ciała (your hand), pracy (her job), opinii (our idea) czy cechach organizacji (its name).

To jedna z podstawowych konstrukcji na poziomie A1. Bez niej trudno przedstawić rodzinę, opisać swoje rzeczy albo zapytać o cudzy numer telefonu. Reguła dla początkujących jest prosta: wybierz formę według osoby, do której odnosi się dana rzecz, i umieść ją bezpośrednio przed rzeczownikiem.

W polskiej terminologii szkolnej mówi się zwykle o „przymiotnikach dzierżawczych”, ale we współczesnych opisach angielszczyzny spotyka się też nazwę określniki dzierżawcze. Określnik to wyraz stojący przed rzeczownikiem i precyzujący, o jaki obiekt chodzi. Ta druga nazwa dobrze przypomina, że angielskie formy nie odmieniają się tak jak polskie przymiotniki.

Jak to działa

Podstawowy zestaw form

Każdemu zaimkowi osobowemu w funkcji podmiotu (czyli wykonawcy czynności lub głównemu uczestnikowi zdania) odpowiada forma dzierżawcza:

Osoba	Zaimek osobowy	Przymiotnik dzierżawczy	Typowe polskie odpowiedniki
1. osoba liczby pojedynczej	I	my	mój, moja, moje
2. osoba liczby pojedynczej lub mnogiej	you	your	twój, wasz, pana, pani, państwa
3. osoba liczby pojedynczej, mężczyzna	he	his	jego
3. osoba liczby pojedynczej, kobieta	she	her	jej
3. osoba liczby pojedynczej, rzecz, zwierzę, organizacja	it	its	jego, jej, tego, tej
1. osoba liczby mnogiej	we	our	nasz, nasza, nasze
3. osoba liczby mnogiej	they	their	ich

Wzór zdania można zapisać tak:

przymiotnik dzierżawczy + rzeczownik

• my passport — mój paszport
• your room — twój/wasz pokój
• her parents — jej rodzice
• our plans — nasze plany

Między formą dzierżawczą a rzeczownikiem mogą pojawić się inne przymiotniki: my new job, their two young children, our favourite Italian restaurant. Forma dzierżawcza nadal otwiera całą grupę rzeczownika.

Forma zależy od właściciela

Najważniejsza różnica względem polszczyzny polega na braku odmiany. Po polsku mówimy mój dom, moja praca, moje dziecko, moi znajomi. Po angielsku my pozostaje bez zmian:

• my house
• my job
• my child
• my friends

Tak samo jest z każdą inną formą. Liczba i rodzaj posiadanej rzeczy nie wpływają na wybór słowa: her son, her daughter, her keys. Liczy się właściciel. Dlatego Tom loves his job zawiera his, a Maria loves her job — her, choć w obu zdaniach chodzi o tę samą rzecz: job.

Your dla jednej i wielu osób

Angielskie you oraz your nie rozróżniają liczby ani stopnia formalności. Your address może znaczyć „twój adres”, „wasz adres”, „pana adres”, „pani adres” albo „państwa adres”. Znaczenie wynika z sytuacji. W razie potrzeby w mowie potocznej można doprecyzować adresata, na przykład your address, Anna albo your team's address.

Przed rzeczownikiem, nie samodzielnie

Przymiotnik dzierżawczy potrzebuje rzeczownika:

• This is my book. — To jest moja książka.
• That book is mine. — Ta książka jest moja.

My i mine nie są wymienne. Pierwsze stoi przed rzeczownikiem, a drugie go zastępuje. Ta sama różnica występuje w parach your–yours, her–hers, our–ours i their–theirs. Formy samodzielne należą do osobnego zagadnienia zaimków dzierżawczych.

Bez przedimka a, an i the

Przedimek to krótkie słowo takie jak a, an lub the, które pomaga wskazać rzeczownik. Angielski przymiotnik dzierżawczy sam pełni funkcję określnika, dlatego zwykle nie łączy się z przedimkiem ani z this/that:

• my car, nie the my car
• her idea, nie an her idea
• this bag albo my bag, nie this my bag

Jeżeli trzeba połączyć znaczenie nieokreślone z relacją posiadania, angielski używa innej konstrukcji: a friend of mine — „jeden z moich znajomych”.

Its a it's

Te formy brzmią tak samo, lecz pełnią różne funkcje:

Forma	Znaczenie	Przykład
its	dzierżawcze „jego/jej” odnoszące się do it	The company changed its name.
it's	skrót od it is lub it has	It's late. / It's been a long day.

Apostrof w it's sygnalizuje skrócenie, a nie posiadanie. Dobrym testem jest rozwinięcie wyrazu. Jeśli w zdaniu pasuje it is albo it has, potrzebne jest it's. W przeciwnym razie przed rzeczownikiem najpewniej chodzi o its.

Przykłady w kontekście

Angielski	Polski	Objaśnienie
This is my house.	To jest mój dom.	My odnosi się do osoby mówiącej.
Is that your coat?	Czy to twój płaszcz?	Your może dotyczyć jednej osoby albo kilku.
Daniel forgot his keys.	Daniel zapomniał kluczy.	Właścicielem jest Daniel, dlatego używamy his.
Her name is Anna.	Ma na imię Anna.	Naturalny polski przekład nie musi zawierać słowa „jej”.
The cat is eating its food.	Kot je swoją karmę.	Its odnosi się do zwierzęcia, którego płci nie podajemy.
We love our neighbourhood.	Bardzo lubimy naszą okolicę.	Our łączy rzecz z grupą obejmującą mówiącego.
Their children are at school.	Ich dzieci są w szkole.	Their nie zmienia się przed liczbą mnogą.
Please write your full name here.	Proszę wpisać tutaj imię i nazwisko.	W instrukcjach polski często pomija odpowiednik your.
I can't find my glasses.	Nie mogę znaleźć swoich okularów.	Forma my jest taka sama także przed rzeczownikiem w liczbie mnogiej.
Emma called her brother after work.	Emma zadzwoniła po pracy do swojego brata.	Her wskazuje na Emmę, nie na rodzaj rzeczownika brother.
The museum reopened its main entrance.	Muzeum ponownie otworzyło swoje główne wejście.	Instytucję traktujemy tutaj jako it.
Everyone should bring their passport.	Każdy powinien przynieść swój paszport.	Their może neutralnie odnosić się do jednej osoby o nieokreślonej płci.
Put on your shoes; we're leaving.	Załóż buty, wychodzimy.	Angielski często używa formy dzierżawczej tam, gdzie polski jej nie potrzebuje.
Our dog knows its name.	Nasz pies zna swoje imię.	Our określa psa, a its — jego imię.

Częste błędy

1. Dobieranie formy do posiadanej rzeczy

• Błędnie: Anna loves his new job.
• Poprawnie: Anna loves her new job.
• Dlaczego: wybór między his a her zależy od osoby, której praca jest opisywana. Rodzaj lub znaczenie słowa job nie ma tu wpływu.

2. Dodawanie przedimka

• Błędnie: This is the my room.
• Poprawnie: This is my room.
• Dlaczego: my już określa rzeczownik, więc przedimek the jest zbędny.

3. Używanie formy samodzielnej

• Błędnie: This phone is my.
• Poprawnie: This phone is mine.
• Dlaczego: my musi stać przed rzeczownikiem, na przykład my phone. Gdy rzeczownik zostaje pominięty, potrzebna jest forma mine.

4. Apostrof w its

• Błędnie: The dog is in it's bed.
• Poprawnie: The dog is in its bed.
• Dlaczego: przed rzeczownikiem bed potrzebna jest forma dzierżawcza its. Zapis it's można rozwinąć do it is albo it has, co w tym zdaniu nie ma sensu.

5. Tłumaczenie polskiego „swój” zawsze tym samym słowem

• Błędnie: We are meeting in their office. — gdy chodzi o nasze własne biuro.
• Poprawnie: We are meeting in our office.
• Dlaczego: polskie „swój” dopasowuje się do podmiotu, natomiast angielski nie ma jednego odpowiednika tej formy. Trzeba ustalić właściciela i wybrać my, your, his, her, its, our albo their.

6. Pomijanie określnika przy częściach ciała i rzeczach osobistych

• Błędnie: I washed hands before dinner.
• Poprawnie: I washed my hands before dinner.
• Dlaczego: angielski zwykle wymaga określnika przed policzalnym rzeczownikiem, takim jak hands. Polski mówi naturalnie „umyłem ręce”, lecz angielski zazwyczaj zaznacza my.

Uwagi o użyciu

Posiadanie ma szerokie znaczenie

Nazwa „dzierżawcze” bywa myląca, bo nie chodzi wyłącznie o rzeczy będące czyjąś własnością. My train może oznaczać pociąg, którym jadę, her doctor — lekarza, który ją leczy, a our problem — problem dotyczący naszej grupy. Formy te opisują dowolną relację, którą rozmówcy potrafią rozpoznać z kontekstu.

Angielski częściej zaznacza właściciela

Przy częściach ciała, ubraniach i przedmiotach osobistych w polszczyźnie często wystarcza wyrażenie bez słowa „mój” czy „twój”: „zamknij oczy”, „włóż kurtkę”, „podaj adres”. Po angielsku naturalne są close your eyes, put on your jacket, give me your address. Warto uczyć się całych połączeń, a nie tłumaczyć każdego słowa osobno.

Its, his czy her przy zwierzętach

Gdy płeć zwierzęcia jest nieznana albo nieistotna, normalne jest its: The bird spread its wings. Mówiąc o domowym zwierzęciu, którego płeć znamy, często wybieramy his lub her: Luna is playing with her toy. Ten wybór wynika ze sposobu, w jaki mówiący postrzega zwierzę, a nie z budowy rzeczownika.

Wymowa

Formy our i your mają różne naturalne warianty wymowy zależnie od akcentu i tempa mowy. Nie trzeba naśladować jednej wymowy za wszelką cenę. Ważniejsze jest, by rozpoznawać je w szybkiej wypowiedzi i nie pomijać przed następującym rzeczownikiem.

Dalsze niuanse

Poniższe kwestie nie są konieczne do opanowania podstaw na poziomie A1, ale często pojawiają się we współczesnym angielskim.

Neutralne their w liczbie pojedynczej

Their może odnosić się nie tylko do wielu osób, lecz także do jednej osoby, gdy jej płeć jest nieznana, nieistotna albo nie mieści się w podziale he/she:

• Someone left their umbrella. — Ktoś zostawił parasol.
• Every student can choose their topic. — Każdy student może wybrać swój temat.

Takie użycie jest powszechne zarówno w mowie, jak i w wielu rodzajach współczesnego tekstu. Zwykle brzmi naturalniej niż rozbudowane his or her. Gdy konkretna osoba prosi o używanie wobec niej zaimka they, odpowiadającą formą dzierżawczą jest their.

Own dla podkreślenia

Po przymiotniku dzierżawczym można dodać own, aby podkreślić „własny”, często w kontraście do czegoś pożyczonego lub wspólnego:

• She has her own office. — Ma własny gabinet.
• We grow our own vegetables. — Uprawiamy własne warzywa.

Nie mówi się jednak an own office. Słowo own w tym znaczeniu potrzebuje formy dzierżawczej albo konstrukcji z dopełniaczem, na przykład Marta's own office.

Gdy właścicielem jest konkretna osoba

His i her wskazują płeć lub używany zaimek, ale nie podają imienia właściciela. Jeśli trzeba powiedzieć wprost „samochód Anny”, angielski używa zwykle dzierżawczego 's: Anna's car. Można potem uniknąć powtórzenia: Anna sold her car. Pierwsza konstrukcja przedstawia właściciela, a druga odsyła do już znanej osoby.

Możliwa niejasność

W zdaniu Maya told Sara that her phone was ringing słowo her może odnosić się do Mai albo Sary. Gramatycznie obie interpretacje są możliwe. Jeśli kontekst nie rozstrzyga znaczenia, lepiej powtórzyć imię: Maya told Sara that Sara's phone was ringing. Poprawne zdanie nie zawsze jest wystarczająco precyzyjne.

Wskazówki do ćwiczeń

1. Ćwicz parami: zapisz I–my, you–your, he–his, she–her, it–its, we–our, they–their. Następnie układaj krótkie pary, na przykład She is Marta. Her bag is blue. Dzięki temu wybór formy zacznie wynikać z właściciela, a nie z polskiej końcówki.
2. Opisuj otoczenie: wybierz pokój, biuro lub zdjęcie rodziny i ułóż dziesięć zdań z różnymi formami: my desk, his glasses, their dog. Przy każdym rzeczowniku sprawdź, czy nie dodałeś niepotrzebnie a lub the.
3. Stosuj test dla its/it's: za każdym razem spróbuj zastąpić zapis przez it is albo it has. Jeśli rozwinięcie nie pasuje, a po wyrazie stoi rzeczownik, użyj its bez apostrofu.

Powiązane zagadnienia

• Najpierw warto poznać: Zaimki osobowe w funkcji podmiotu — pokazują osoby odpowiadające formom my, your, his, her, its, our i their.
• Następny krok: Dopełniacz dzierżawczy z 's — pozwala wskazać właściciela za pomocą imienia lub rzeczownika, na przykład Anna's phone.