Zaimki podmiotowe w języku angielskim

W skrócie

Angielskie zaimki podmiotowe to I, you, he, she, it, we, they. Wskazują, kto lub co wykonuje czynność albo znajduje się w opisywanym stanie, i zwykle muszą pojawić się przed czasownikiem: She works, It is cold. W przeciwieństwie do polszczyzny angielski zazwyczaj nie pozwala pominąć podmiotu, nawet gdy jego znaczenie wydaje się oczywiste.

Przegląd

Zaimek to krótkie słowo zastępujące nazwę osoby, zwierzęcia lub rzeczy. Podmiot oznacza tutaj osobę lub rzecz, o której mówi zdanie — najczęściej wykonawcę czynności. W zdaniu Marta lives here podmiotem jest Marta, a w zdaniu She lives here tę samą funkcję pełni zaimek she.

To jeden z pierwszych tematów na poziomie A1, ponieważ forma zaimka wpływa na czasownik: mówimy I am, ale she is; they work, ale he works. Zaimki przydają się od razu przy przedstawianiu się, opisywaniu innych osób i prowadzeniu prostej rozmowy.

Dla osoby polskojęzycznej najważniejsza różnica dotyczy obecności podmiotu. Po polsku można powiedzieć „Mieszkam w Krakowie”, bo końcówka czasownika wskazuje osobę. Po angielsku potrzebne jest I live in Kraków, a nie samo Live in Kraków. Angielski ma za to mniej form: jedno you odpowiada polskim „ty”, „wy”, a zależnie od sytuacji także grzecznościowym „pan”, „pani” i „państwo”.

Jak to działa

Podstawowy zestaw

Osoba	Liczba pojedyncza	Liczba mnoga	Najczęstszy polski odpowiednik
pierwsza — mówiący	I	we	ja; my
druga — rozmówca	you	you	ty, pan, pani; wy, państwo
trzecia — ktoś lub coś poza rozmową	he, she, it	they	on, ona, ono/to; oni, one

Osoba gramatyczna informuje, czy chodzi o mówiącego, rozmówcę, czy kogoś lub coś innego. Liczba pojedyncza odnosi się do jednego uczestnika, a mnoga — do co najmniej dwóch.

I oraz we

I oznacza „ja” i zawsze zapisuje się wielką literą, również w środku zdania: Anna and I work together. We oznacza „my” i obejmuje osobę mówiącą oraz przynajmniej jeszcze jedną osobę. Samo we nie wyjaśnia, czy rozmówca należy do tej grupy; wynika to z kontekstu.

• I am ready. — Jestem gotowy lub gotowa.
• We live nearby. — Mieszkamy w pobliżu.

Jedno you w wielu sytuacjach

You może odnosić się do jednej osoby albo do wielu osób. Nie zmienia się też ze względu na płeć ani stopień formalności. O tym, czy znaczy „ty”, „wy”, „pan” czy „pani”, decydują sytuacja, forma zwracania się do rozmówcy i dalsza część wypowiedzi.

Czasownik ma po you tę samą formę niezależnie od liczby: You are right może znaczyć „Masz rację”, „Ma pan rację” albo „Macie rację”. Jeśli liczba nie jest jasna, można ją doprecyzować, na przykład za pomocą you both („wy oboje”) lub all of you („wy wszyscy”).

He, she oraz it

He odnosi się zwykle do mężczyzny lub chłopca, a she do kobiety lub dziewczynki. It służy przede wszystkim do mówienia o pojedynczej rzeczy, zjawisku lub zwierzęciu, gdy płeć nie jest znana albo nie ma znaczenia.

• My brother is at home. He is ill. — Mój brat jest w domu. Jest chory.
• This chair is old, but it is comfortable. — To krzesło jest stare, ale jest wygodne.

Polski rodzaj rzeczownika nie decyduje o wyborze angielskiego zaimka. „Samochód” jest po polsku rodzaju męskiego, lecz po angielsku zastępuje go zwykle it, nie he. Podobnie „książka” nie staje się she: The book is new. It is expensive.

Gdy znana jest płeć zwierzęcia, zwłaszcza domowego, naturalne bywają he lub she: This is Luna. She is my dog. W neutralnym opisie zwierzęcia można użyć it.

They w liczbie mnogiej i pojedynczej

They najpierw poznaje się jako zaimek liczby mnogiej: obejmuje ludzi, zwierzęta i rzeczy bez względu na rodzaj.

• Tom and Eva are here. They are early.
• The keys are on the desk. They are mine.

Współczesny angielski bardzo często używa też they w odniesieniu do jednej osoby, gdy jej płeć jest nieznana, nieistotna albo gdy ta osoba właśnie tego zaimka używa. Mimo pojedynczego znaczenia czasownik zachowuje formę liczby mnogiej: Someone left their phone. They are probably coming back. Mówimy więc they are, nie they is.

Miejsce w zdaniu i zgodność z czasownikiem

W zwykłym zdaniu oznajmującym zaimek podmiotowy stoi przed czasownikiem:

podmiot + czasownik + reszta zdania

• She reads every evening.
• They live in New York.

W pytaniach kolejność zależy od konstrukcji: Is he ready?, Do they know you? Zaimek nadal jest podmiotem, choć przed nim pojawia się czasownik pomocniczy, czyli słowo pomagające zbudować pytanie lub przeczenie.

W czasie teraźniejszym po he, she, it zwykły czasownik otrzymuje najczęściej końcówkę -s: he works, she lives, it looks. Po I, you, we, they używamy formy podstawowej: I work, you live, they look. Czasownik be ma osobne formy: I am, you/we/they are, he/she/it is.

Dlaczego podmiot jest zwykle konieczny

Angielska forma czasownika często nie pokazuje osoby tak wyraźnie jak polska. Work może wystąpić po I, you, we lub they, dlatego zaimek dostarcza niezbędnej informacji. Podmiot jest wymagany również w zdaniach o pogodzie, czasie i odległości, gdzie po polsku nie wskazujemy żadnego wykonawcy:

• It is raining. — Pada.
• It is late. — Jest późno.
• It is ten kilometres from here. — Stąd jest dziesięć kilometrów.

To it nazywa się czasem podmiotem formalnym: zajmuje wymagane miejsce w zdaniu, ale nie oznacza konkretnej rzeczy.

Przykłady w kontekście

Angielski	Polski	Objaśnienie
I am a student.	Jestem studentem lub studentką.	I zawsze zapisujemy wielką literą.
You look tired.	Wyglądasz na zmęczonego lub zmęczoną.	Z kontekstu wynika, że chodzi o jedną osobę.
Marta is my neighbour. She is from London.	Marta jest moją sąsiadką. Pochodzi z Londynu.	She zastępuje imię Marta.
This is Adam. He works with me.	To Adam. Pracuje ze mną.	He odnosi się do mężczyzny.
My phone is old, but it still works.	Mój telefon jest stary, ale nadal działa.	Rzecz zastępujemy zaimkiem it.
We are happy here.	Jesteśmy tu szczęśliwi.	We obejmuje osobę mówiącą.
Ola and Marek live in New York. They love the city.	Ola i Marek mieszkają w Nowym Jorku. Bardzo lubią to miasto.	They może oznaczać grupę osób różnej płci.
These shoes are wet. They need time to dry.	Te buty są mokre. Muszą wyschnąć.	They zastępuje także rzeczy w liczbie mnogiej.
You are all welcome.	Wszyscy jesteście mile widziani.	All jasno wskazuje liczbę mnogą.
It is cold today.	Dziś jest zimno.	Formalne it w zdaniu o pogodzie.
Is she at work?	Czy ona jest w pracy?	W pytaniu she stoi po is.
Do they speak English?	Czy oni mówią po angielsku?	Do pomaga utworzyć pytanie.
If a customer calls, tell them I will reply soon. They can also email me.	Jeśli zadzwoni klient lub klientka, powiedz, że wkrótce odpowiem. Może też napisać do mnie e-mail.	They odnosi się do jednej osoby o nieokreślonej płci; them pełni inną funkcję.
My cat is called Pixel. He sleeps on my desk.	Mój kot nazywa się Pixel. Śpi na moim biurku.	Przy znanym zwierzęciu domowym często używa się he lub she.

Częste błędy

Pomijanie zaimka na wzór polski

• Błędnie: Am tired today.
• Poprawnie: I am tired today.
• Dlaczego: polskie „Jestem dziś zmęczony” nie potrzebuje słowa „ja”, ale angielskie zdanie oznajmujące zwykle wymaga jawnego podmiotu.

Dobieranie he lub she do polskiego rodzaju rzeczownika

• Błędnie: My car is old. He is very slow.
• Poprawnie: My car is old. It is very slow.
• Dlaczego: zwykłe przedmioty zastępujemy zaimkiem it. Rodzaj gramatyczny polskiego słowa „samochód” nie ma tu znaczenia.

Używanie złej formy czasownika po he, she lub it

• Błędnie: She work in a bank.
• Poprawnie: She works in a bank.
• Dlaczego: w czasie teraźniejszym zwykły czasownik po he, she, it otrzymuje zazwyczaj końcówkę -s.

Traktowanie you jako wyłącznie liczby pojedynczej

• Błędnie: You is ready — do grupy osób.
• Poprawnie: You are ready.
• Dlaczego: you służy zarówno liczbie pojedynczej, jak i mnogiej, ale zawsze łączy się tutaj z are.

Mylenie formy podmiotowej z dopełnieniem

• Błędnie: Me and Kasia are neighbours.
• Poprawnie: Kasia and I are neighbours.
• Dlaczego: cała grupa jest podmiotem czasownika are, więc w starannej angielszczyźnie potrzebna jest forma podmiotowa I. Forma me występuje zwykle jako dopełnienie, czyli osoba, której dotyczy czynność: Kasia knows me.

Zapisywanie I małą literą

• Błędnie: My brother and i live here.
• Poprawnie: My brother and I live here.
• Dlaczego: angielski zaimek I zapisuje się wielką literą w każdej pozycji.

Uwagi o użyciu

Angielskie you nie zawiera osobnej formy grzecznościowej odpowiadającej polskiemu „pan/pani”. Uprzejmość wyraża się inaczej: tonem, tytułem, nazwiskiem oraz konstrukcjami takimi jak Could you…? czy Would you…?. Użycie you wobec klienta lub profesora nie jest więc spoufaleniem.

W codziennej wymowie zaimki często łączą się z czasownikiem be: I'm, you're, he's, she's, it's, we're, they're. Są to skrócone formy, a nie pominięcie podmiotu. W piśmie formalnym pełne formy mogą brzmieć bardziej stosownie, ale skróty są normalne w rozmowie i większości neutralnych tekstów.

Zaimek it wobec dorosłej osoby brzmi zwykle odczłowieczająco i należy go unikać. Gdy płeć osoby nie jest znana lub nie ma znaczenia, naturalnym wyborem jest pojedyncze they. W odniesieniu do małego dziecka it pojawia się czasem, gdy rozmówca nie zna płci, jednak they jest często bezpieczniejsze i bardziej osobowe.

Dalej niż podstawy

Poniższe zastosowania nie są konieczne na początku nauki, ale często pojawiają się w naturalnym angielskim.

Ogólne you, we i they

Zaimki mogą odnosić się nie tylko do konkretnych osób. You może znaczyć „człowiek” lub polskie bezosobowe „się”: You never know — „Nigdy nie wiadomo”. We bywa używane, gdy autor włącza odbiorcę do wspólnego rozumowania: We can see that the results are similar. They może oznaczać bliżej nieokreślonych ludzi lub instytucje: They say the road will reopen tomorrow — „Mówią, że jutro ponownie otworzą drogę”.

Pojedyncze they

Pojedyncze they ma długą historię i jest standardowe zwłaszcza po słowach takich jak someone, anyone, each person. Pozwala nie zgadywać płci: Every student should bring their ID. They must show it at the entrance. Jest także używane wobec osób niebinarnych, jeśli jest to ich preferowany zaimek. Formy czasownika pozostają takie jak w liczbie mnogiej: they are, they have, they do.

Miejsca, w których podmiot może być niewypowiedziany

Najważniejszym regularnym wyjątkiem jest tryb rozkazujący, czyli polecenie lub prośba. W Come in oraz Please sit down domyślnym podmiotem jest you, ale zwykle się go nie wypowiada. Dodanie you może służyć kontrastowi albo zabrzmieć stanowczo: You stay here; Anna, come with me.

W bardzo swobodnych wiadomościach, notatkach i urwanych wypowiedziach spotyka się też Hope you're well zamiast I hope you're well. To skrót typowy dla określonego stylu, a nie ogólna zasada. Na poziomie podstawowym najbezpieczniej budować pełne zdania z podmiotem.

Podmiot formalny it i konstrukcja there is

W It is raining słowo it nie wskazuje konkretnego obiektu. Podobną potrzebę wypełnienia miejsca podmiotu widać w zdaniu It is important to rest. Nie należy jednak automatycznie używać it do informowania, że coś istnieje. Do tego służy konstrukcja there is/there are: There is a café near the station — „W pobliżu stacji jest kawiarnia”.

Formy po czasowniku be

W starannej normie podmiotem jest I w zdaniu I called. Po be codzienny angielski wybiera jednak zwykle formę me: Who is it? — It's me. Wariant It is I jest gramatycznie tradycyjny, lecz obecnie brzmi bardzo formalnie lub teatralnie. Nie zmienia to podstawowej zasady: przed zwykłym czasownikiem jako podmiot stosujemy I, nie me.

Wskazówki do ćwiczeń

1. Łącz zaimek z czasownikiem. Zamiast zapamiętywać samotne he lub they, powtarzaj krótkie zestawy: I am, you are, she is oraz I work, he works, they work. Dzięki temu od razu utrwalisz zgodność form.
2. Przekształcaj polskie zdania bez podmiotu. Zapisz pięć zdań, na przykład „Pracuję w domu” i „Jest zimno”, a potem świadomie dodaj angielski podmiot: I work at home, It is cold.
3. Zastępuj rzeczowniki. Weź krótki tekst i przy drugim wystąpieniu imienia lub nazwy rzeczy użyj odpowiedniego zaimka. Zwracaj szczególną uwagę, by polski rodzaj przedmiotów nie prowadził do wyboru he lub she.

Powiązane zagadnienia

• Następny krok: Czasownik to be w czasie teraźniejszym — formy am, is, are zależą od zaimka podmiotowego.
• Następny krok: Czasownik to have w czasie teraźniejszym — pozwala przećwiczyć różnicę między have a has.
• Następny krok: Czas teraźniejszy prosty — wyjaśnia końcówkę -s po he, she, it.
• Porównaj: Przymiotniki dzierżawcze — zestawia między innymi I–my, she–her i they–their.
• Porównaj: Zaimki dopełnieniowe — pokazuje, kiedy zamiast I, he, she, we, they używa się me, him, her, us, them.
• Później: Zdania względne z who, which i that — wprowadzają zaimki łączące części zdania.