Konstrukcje there is i there are w języku angielskim

W skrócie

Konstrukcja there is informuje, że istnieje lub znajduje się jedna rzecz albo pewna ilość czegoś niepoliczalnego: There is a problem; There is some coffee. Forma there are łączy się z liczbą mnogą: There are two problems. W pytaniach przestawiamy czasownik przed there: Is there...?, Are there...?

Przegląd

Konstrukcji there is / there are używamy, gdy chcemy wprowadzić do rozmowy nową osobę, rzecz, miejsce lub sytuację. Najczęściej polskim odpowiednikiem jest zdanie z jest, są, znajduje się, znajdują się albo ma: There is a pharmacy near the station — „W pobliżu dworca jest apteka”. Nie tłumaczymy jednak każdego elementu osobno. W tej konstrukcji there zazwyczaj nie oznacza „tam”. Jest elementem, którego wymaga angielska budowa zdania.

To jedno z podstawowych zagadnień poziomu A1. Przydaje się podczas opisywania pokoju, dzielnicy, menu, planu dnia czy problemu. Łączy się z czasownikiem to be, dlatego warto znać już jego formy is i are.

Dla osoby mówiącej po polsku ważna jest różnica w szyku. Po polsku można powiedzieć po prostu „Na stole jest książka” lub „Są dwa wolne miejsca”. Angielski zwykle potrzebuje na początku konstrukcji there is albo there are: There is a book on the table; There are two seats available. Miejsce może pojawić się później, ale nie zastępuje słowa there należącego do konstrukcji.

Jak to działa

Podstawowy schemat

There + forma czasownika be + osoba lub rzecz + dalsza informacja

Rzeczownik (wyraz nazywający osobę, rzecz, miejsce lub pojęcie), który pojawia się po czasowniku, decyduje w prostych zdaniach o wyborze is albo are.

Co pojawia się po czasowniku?	Konstrukcja	Przykład	Znaczenie
jedna osoba lub rzecz	there is	There is a guest outside.	Na zewnątrz jest gość.
rzeczownik niepoliczalny	there is	There is water in the bottle.	W butelce jest woda.
dwie lub więcej osób albo rzeczy	there are	There are three guests outside.	Na zewnątrz jest troje gości.

Rzeczownik niepoliczalny to taki, którego zwykle nie liczymy jako oddzielnych sztuk bez dodatkowej jednostki, na przykład water, milk, information, furniture. Dlatego mówimy There is some milk oraz There is new information, a nie there are.

Zdania twierdzące i skróty

Pełna forma	Typowe użycie	Forma skrócona
there is	liczba pojedyncza i rzeczowniki niepoliczalne	there's
there are	liczba mnoga	zwykle bez skrótu w neutralnym piśmie

Skrót there's jest bardzo częsty zarówno w mowie, jak i w nieformalnym piśmie: There's a message for you. Zapis there're można czasem spotkać jako próbę oddania szybkiej wymowy, ale jest rzadki i na początku nauki lepiej używać pełnego there are.

Przeczenia

Przeczenie tworzymy, dodając not po czasowniku be.

Pełna forma	Częsty skrót	Przykład
there is not	there isn't	There isn't a lift.
there are not	there aren't	There aren't any clean cups.

W przeczeniach często występuje any: There isn't any milk; There aren't any tickets. Można też użyć no bez dodatkowego not:

• There is no milk. — Nie ma mleka.
• There are no tickets left. — Nie zostały żadne bilety.

Formy There isn't any milk i There is no milk przekazują zasadniczo tę samą informację. Konstrukcja z no bywa krótsza i bardziej stanowcza. Nie łączymy obu sposobów w standardowym angielskim: nie mówimy There isn't no milk.

Pytania i krótkie odpowiedzi

W pytaniu zamieniamy miejscami is/are i there. Taka zmiana szyku nazywa się inwersją — czasownik trafia przed element stojący wcześniej na początku zdania.

Zdanie	Pytanie	Krótka odpowiedź twierdząca	Krótka odpowiedź przecząca
There is a bank nearby.	Is there a bank nearby?	Yes, there is.	No, there isn't.
There are free tables.	Are there any free tables?	Yes, there are.	No, there aren't.

W pytaniach o nieokreśloną ilość lub liczbę zwykle pojawia się any: Is there any bread?; Are there any questions? W odpowiedzi nie powtarzamy całego rzeczownika, jeśli wiadomo, o czym mowa. Nie odpowiadamy też standardowo Yes, there's; poprawna krótka odpowiedź brzmi Yes, there is.

Ze słowem pytającym schemat pozostaje podobny:

• How many people are there? — Ile jest osób?
• How much time is there? — Ile jest czasu?
• Why is there a queue? — Dlaczego jest kolejka?

Some, any oraz liczebniki

W zdaniach twierdzących często używamy a/an przy jednej policzalnej rzeczy, liczebnika przy kilku rzeczach oraz some przy nieokreślonej liczbie lub ilości.

• There is a café downstairs. — Na dole jest kawiarnia.
• There are four windows. — Są cztery okna.
• There are some documents on your desk. — Na biurku leżą jakieś dokumenty.
• There is some rice in the cupboard. — W szafce jest trochę ryżu.

Some może też wystąpić w pytaniu, gdy proponujemy coś lub spodziewamy się odpowiedzi twierdzącej: Is there some coffee left for me? W zwykłym neutralnym pytaniu bez takiego założenia naturalniejsze jest Is there any coffee?

Nie myl dwóch znaczeń there

W konstrukcji egzystencjalnej, czyli służącej do powiedzenia, że coś istnieje lub jest obecne, there nie wskazuje miejsca:

• There is a café near here. — W pobliżu jest kawiarnia.

Angielskie there może jednak także znaczyć „tam”. Oba zastosowania mogą znaleźć się w jednym zdaniu:

• There is a café there. — Tam jest kawiarnia.

Pierwsze there buduje konstrukcję, a drugie wskazuje miejsce. W mowie słowo oznaczające „tam” jest zwykle mocniej akcentowane.

There is czy it is?

There is wprowadza nową informację o istnieniu lub obecności czegoś. It is mówi coś o rzeczy już znanej albo opisuje pogodę, czas i odległość.

Cel wypowiedzi	Przykład	Znaczenie
wprowadzenie rzeczy	There is a new hotel in town.	W mieście jest nowy hotel.
opis znanej rzeczy	It is very expensive.	Jest bardzo drogi (o hotelu).
pogoda	It is cold today.	Dziś jest zimno.
obecność problemu	There is a problem.	Jest problem.

Naturalna rozmowa może więc wyglądać tak: There is a new restaurant on King Street. It is very popular. Najpierw wprowadzamy restaurację, a potem odnosimy się do niej zaimkiem it (krótkim wyrazem zastępującym nazwę rzeczy).

Przykłady w kontekście

Angielski	Polski	Uwaga
There is a book on the table.	Na stole leży książka.	Jedna policzalna rzecz.
There are many people here.	Jest tu dużo ludzi.	Liczba mnoga.
Is there a bathroom?	Czy jest tu toaleta?	Pytanie o dostępne miejsce.
There isn't any milk.	Nie ma mleka.	Rzeczownik niepoliczalny w przeczeniu.
There's a bus every twenty minutes.	Co dwadzieścia minut jest autobus.	Częsty skrót there's.
There are two messages for you.	Są dla ciebie dwie wiadomości.	Liczebnik wymaga liczby mnogiej.
Are there any vegetarian dishes?	Czy są jakieś dania wegetariańskie?	Neutralne pytanie z any.
There aren't any seats near the window.	Nie ma wolnych miejsc przy oknie.	Przeczenie w liczbie mnogiej.
There is some soup in the fridge.	W lodówce jest trochę zupy.	Nieokreślona ilość.
There are no trains after midnight.	Po północy nie ma pociągów.	No bez not.
How many students are there in the class?	Ilu uczniów jest w klasie?	Pytanie o liczbę.
There is a café there, next to the bank.	Tam, obok banku, jest kawiarnia.	Drugie there oznacza „tam”.
There was a loud noise outside.	Na zewnątrz rozległ się głośny hałas.	Ta sama konstrukcja w przeszłości.
There will be more time tomorrow.	Jutro będzie więcej czasu.	Ta sama konstrukcja w przyszłości.

Częste błędy

Używanie there is z wyraźną liczbą mnogą

• Błędnie: There is two chairs in the kitchen.
• Poprawnie: There are two chairs in the kitchen.
• Dlaczego: Two chairs to liczba mnoga, dlatego w starannym języku potrzebna jest forma are.

Tłumaczenie there jako „tam” w każdym zdaniu

• Błędnie: rozumienie There is a problem jako „Tam jest problem”.
• Poprawnie: There is a problem — „Jest problem”.
• Dlaczego: pierwsze there jest tutaj elementem konstrukcji, a nie określeniem miejsca. Jeśli naprawdę chodzi o „tam”, można powiedzieć There is a problem there.

Pomijanie there na wzór polskiego

• Błędnie: Is a shop near the hotel?
• Poprawnie: Is there a shop near the hotel?
• Dlaczego: polskie „Czy w pobliżu hotelu jest sklep?” nie potrzebuje odpowiednika there, ale angielskie pytanie egzystencjalne go wymaga.

Mylenie there is z it is

• Błędnie: It is a supermarket near my house.
• Poprawnie: There is a supermarket near my house.
• Dlaczego: wprowadzamy nową informację o obecności supermarketu. It is służyłoby do dalszego opisu: It is open all night.

Podwójne przeczenie

• Błędnie: There aren't no buses today.
• Poprawnie: There aren't any buses today. / There are no buses today.
• Dlaczego: w standardowym angielskim wybieramy jeden schemat: not + any albo no bez not.

Zły szyk w pytaniu

• Błędnie: There is a pharmacy nearby?
• Poprawnie: Is there a pharmacy nearby?
• Dlaczego: zwykłe pytanie neutralne wymaga inwersji. Szyk oznajmujący z rosnącą intonacją może pojawić się w rozmowie jako wyraz zaskoczenia lub prośba o potwierdzenie, ale nie jest podstawowym wzorcem pytania.

Uwagi dotyczące użycia

W spontanicznej mowie można usłyszeć there's przed liczbą mnogą, zwłaszcza gdy po nim występuje lista lub wyrażenie takie jak a lot of: There's two people waiting albo There's a few things we need to discuss. Jest to częste w języku potocznym, lecz w starannym piśmie i w sytuacjach formalnych lepiej zachować zgodność: There are two people waiting; There are a few things...

Gdy po konstrukcji wymieniamy kilka elementów, wybór formy może zależeć od pierwszego z nich: There is a sofa and two chairs in the room. Taki szyk jest naturalny, ponieważ pierwszy element, a sofa, jest pojedynczy. Aby uniknąć wahania w starannym tekście, można przestawić listę: There are two chairs and a sofa in the room albo podzielić informację na dwa zdania.

Konstrukcja nie zawsze opisuje fizyczne położenie. Może wprowadzać wydarzenie, możliwość, powód lub abstrakcyjne pojęcie: There is a meeting at ten, There is a chance of rain, There is no reason to worry. Polski przekład zależy wtedy od sensu: „Spotkanie jest o dziesiątej”, „Może padać”, „Nie ma powodu do obaw”.

Poziom wyżej: dalsze zastosowania

Poniższych form nie trzeba jeszcze aktywnie opanować na poziomie A1, ale warto je rozpoznawać. Konstrukcja zachowuje there, natomiast czasownik be może zmieniać czas lub łączyć się z czasownikiem modalnym (takim jak may, might czy must, który wyraża możliwość, przypuszczenie lub konieczność).

Znaczenie	Konstrukcja	Przykład
przeszłość, liczba pojedyncza	there was	There was an accident.
przeszłość, liczba mnoga	there were	There were several delays.
przyszłość	there will be	There will be a test on Friday.
możliwość	there may/might be	There might be another way.
konieczność lub mocny wniosek	there must be	There must be a mistake.
forma bezokolicznika	there to be	We expect there to be changes.
forma złożona odnosząca się do przeszłości	there has/have been	There have been some changes.

W bardziej rozbudowanym języku po there mogą wystąpić także inne czasowniki oznaczające pojawienie się lub istnienie, na przykład There seems to be a problem („Wygląda na to, że jest problem”) albo formalne There remains one question („Pozostaje jedno pytanie”). Rdzeń komunikatu jest ten sam: najpierw wprowadzamy coś, o czym dopiero będziemy mówić.

W tekstach formalnych konstrukcja pomaga zachować neutralny ton: There is evidence that... („Istnieją dowody na to, że...”), There are several reasons for this („Jest ku temu kilka powodów”). Nie warto jednak rozpoczynać od niej każdego akapitu. Gdy wykonawca czynności jest ważny, zwykłe zdanie bywa krótsze i jaśniejsze: zamiast There are many researchers who disagree można napisać Many researchers disagree.

Wskazówki do ćwiczeń

1. Opisuj otoczenie parami. Rozejrzyj się po pokoju i ułóż pięć zdań: najpierw o jednej rzeczy (There is a lamp...), potem o kilku (There are three books...). Następnie zamień każde zdanie w pytanie i przeczenie.
2. Ćwicz kategorie, nie pojedyncze zdania. Przygotuj trzy listy: jedna rzecz, wiele rzeczy, rzecz niepoliczalna. Dobieraj do nich odpowiednio there is, there are i there is, aby wybór formy stał się automatyczny.
3. Słuchaj całych bloków. W nagraniach zwracaj uwagę na gotowe połączenia there's a..., is there any...?, there aren't any... oraz how many ... are there?. Powtarzanie całej konstrukcji jest skuteczniejsze niż uczenie się samego słowa there.

Powiązane pojęcia

• Najpierw warto znać: Czasownik to be w czasie teraźniejszym — formy is i are są podstawą zdań, pytań i przeczeń z there.