A1

Es gibt w języku niemieckim

Es gibt

Ten artykuł jest częścią drzewa gramatyki języka niemiecki w Settemila Lingue.

W skrócie

Es gibt znaczy „jest”, „są”, „istnieje” albo „jest dostępne”: Es gibt einen Park — „Jest park”. Po tej konstrukcji używamy biernika, czyli formy odpowiadającej zwykle na pytanie „kogo? co?”. Forma gibt pozostaje taka sama przy jednej i przy wielu rzeczach: Es gibt viele Leute — „Jest dużo ludzi”. Pytanie zaczynamy od Gibt es …?, a brak czegoś najczęściej wyrażamy przez kein w odpowiedniej formie.

Do czego służy ta konstrukcja?

Chcesz zapytać, czy w pobliżu jest apteka, powiedzieć, że w mieszkaniu są dwa pokoje, albo sprawdzić, czy zostały wolne miejsca. W takich sytuacjach przydaje się es gibt. To jedna z podstawowych konstrukcji poznawanych na poziomie A1: pozwala mówić o istnieniu, obecności i dostępności rzeczy, osób czy możliwości.

Po polsku używamy w tych zdaniach zwykle „jest”, „są” lub „mamy”: „W okolicy jest sklep”, „Są jeszcze bilety”, „Mamy tu kilka możliwości”. Niemiecki nie wymaga zmiany gibt na liczbę mnogą. Es gibt einen Supermarkt to „Jest supermarket”, a Es gibt zwei Supermärkte — „Są dwa supermarkety”. Zmienia się informacja o sklepach, ale nie forma gibt.

Nie każde polskie „jest” tłumaczymy jednak jako es gibt. Ta konstrukcja przede wszystkim wprowadza informację, że coś istnieje lub jest dostępne. Gdy wskazujesz miejsce konkretnej, znanej już rzeczy, częściej potrzebujesz sein — „być”: Der Supermarkt ist neben dem Bahnhof — „Supermarket jest obok dworca”. To rozróżnienie omówimy dokładniej poniżej.

Jak zbudować zdanie?

1. Traktuj es gibt jako całość

Samo geben znaczy „dawać”, ale połączenie es gibt ma osobne znaczenie. Nie tłumacz go słowo po słowie jako „ono daje”. W tej konstrukcji es nie wskazuje żadnego konkretnego przedmiotu; pełni funkcję gramatycznego podmiotu, czyli elementu, z którym łączy się forma czasownika. Czasownik to wyraz nazywający czynność lub stan — tutaj jest nim gibt.

Rzecz wymieniona po es gibt nie jest podmiotem, dlatego nie steruje liczbą czasownika:

  • Es gibt einen Parkplatz. — Jest miejsce parkingowe.
  • Es gibt drei Parkplätze. — Są trzy miejsca parkingowe.

W obu zdaniach zostaje gibt. Nie wybieramy geben tylko dlatego, że miejsc jest kilka.

2. Po es gibt potrzebny jest biernik

Przypadek to forma wyrazu pokazująca jego rolę w zdaniu. W niemieckim tę rolę często widać na rodzajniku — krótkim wyrazie przed rzeczownikiem, czyli nazwą osoby, rzeczy lub zjawiska. Po es gibt używamy przypadku nazywanego Akkusativ, po polsku biernika.

Najważniejsza na początku jest zmiana w rodzaju męskim: ein → einen. W rodzaju żeńskim i nijakim rodzajnik nieokreślony wygląda tak samo jak w podstawowej formie słownikowej.

Rodzaj lub liczba Forma po es gibt Znaczenie
Męski einen Park park
Żeński eine Apotheke apteka
Nijaki ein Café kawiarnia
Mnoga Parks / viele Parks parki / wiele parków

W liczbie mnogiej nie ma odpowiednika pojedynczego ein. Można użyć samej nazwy rzeczy albo dodać liczbę czy określenie ilości:

  • Es gibt Geschäfte. — Są sklepy.
  • Es gibt zwei Geschäfte. — Są dwa sklepy.
  • Es gibt viele Geschäfte. — Jest wiele sklepów.

Ucz się niemieckich nazw razem z ich rodzajnikiem słownikowym: der Park — „park”, die Apotheke — „apteka”, das Café — „kawiarnia”. Niemiecki rodzaj nie zawsze odpowiada polskiemu: „kawiarnia” jest po polsku rodzaju żeńskiego, ale das Café ma po niemiecku rodzaj nijaki.

3. Zmieniaj początek zdania, ale zachowaj es

W zwykłym zdaniu oznajmującym, czyli takim, w którym coś stwierdzasz, odmieniony czasownik zajmuje drugą pozycję. Pozycja nie oznacza tu pojedynczego słowa: całe wyrażenie in dieser Straße — „na tej ulicy” — może zajmować pierwsze miejsce.

Niemiecki Polski Co zauważyć?
Es gibt hier einen Park. Jest tu park. Zdanie zaczyna się od es.
Hier gibt es einen Park. Tutaj jest park. Na początku jest określenie miejsca.
In dieser Straße gibt es eine Bäckerei. Na tej ulicy jest piekarnia. Całe określenie miejsca stoi przed gibt.
Heute gibt es Suppe. Dzisiaj jest zupa. Na początku jest określenie czasu.

Po przestawieniu miejsca lub czasu na początek nie usuwaj es. Poprawnie powiesz Hier gibt es …, nie Hier gibt …. Taka swoboda początku zdania przypomina nieco polszczyznę, ale niemiecka pozycja czasownika jest dużo bardziej rygorystyczna.

4. Pytania zaczynają się od Gibt es lub wyrazu pytającego

W pytaniu, na które można odpowiedzieć „tak” lub „nie”, gibt przechodzi na pierwsze miejsce:

  • Gibt es hier ein Café? — Czy jest tu kawiarnia?
  • Gibt es noch freie Zimmer? — Czy są jeszcze wolne pokoje?

Jeżeli pytasz o miejsce lub o to, co jest dostępne, zacznij od odpowiedniego wyrazu:

  • Wo gibt es eine Apotheke? — Gdzie jest apteka?
  • Was gibt es heute zu essen? — Co jest dzisiaj do jedzenia?
  • Wie viele Plätze gibt es noch? — Ile miejsc jeszcze zostało?

Możliwe krótkie odpowiedzi to Ja — „Tak” i Nein, leider nicht — „Nie, niestety nie”. W pełnej odpowiedzi ponownie użyj konstrukcji: Ja, es gibt noch freie Zimmer — „Tak, są jeszcze wolne pokoje”.

5. Brak czegoś wyrażaj przez kein

Gdy zaprzeczasz istnieniu lub dostępności rzeczy, najczęściej użyjesz kein. To wyraz odpowiadający w takich zdaniach polskiemu „nie ma” lub „żaden”. Jego końcówka zależy od rodzaju, liczby i przypadku.

Rodzaj lub liczba Przeczenie Znaczenie
Męski Es gibt keinen Aufzug. Nie ma windy.
Żeński Es gibt keine Küche. Nie ma kuchni.
Nijaki Es gibt kein WLAN. Nie ma Wi-Fi.
Mnoga Es gibt keine freien Zimmer. Nie ma wolnych pokoi.

Polskie „nie ma windy” wymaga dopełniacza, czyli formy odpowiadającej na pytanie „kogo? czego?”. Nie przenoś tej reguły na niemiecki. Po es gibt nadal jest biernik, także w przeczeniu: keinen Aufzug.

Kein nie jest jedynym możliwym przeczeniem. Es gibt nichts zu essen oznacza „Nie ma nic do jedzenia”, a Das gibt es nicht — „Czegoś takiego nie ma”. Na początek warto jednak opanować regularny zestaw: einen Park → keinen Park, eine Küche → keine Küche, ein Café → kein Café.

Przykłady w codziennych sytuacjach

Zwróć uwagę, że naturalny polski przekład nie zawsze zawiera „jest” lub „są”. W zależności od sytuacji lepiej pasuje „można dostać”, „zostało” albo „są do wyboru”.

Niemiecki Polski Zastosowanie
Es gibt einen Park. Jest park. Podstawowa informacja o istnieniu.
Gibt es hier ein Café? Czy jest tu kawiarnia? Pytanie o okolicę.
Es gibt viele Leute. Jest dużo ludzi. Liczba mnoga, ale nadal gibt.
In unserem Haus gibt es keinen Aufzug. W naszym budynku nie ma windy. Przeczenie w rodzaju męskim.
In der Nähe gibt es eine Apotheke. W pobliżu jest apteka. Informacja przydatna w mieście.
Gibt es in der Wohnung eine Waschmaschine? Czy w mieszkaniu jest pralka? Pytanie o wyposażenie.
Heute gibt es frisches Brot. Dzisiaj można dostać świeży chleb. Dostępność produktu.
Zum Frühstück gibt es Kaffee und Brötchen. Na śniadanie jest kawa i są bułki. Informacja o posiłku.
Gibt es auch vegetarische Gerichte? Czy są też dania wegetariańskie? Pytanie w restauracji.
Es gibt nur noch zwei Tickets. Zostały już tylko dwa bilety. Ograniczona dostępność.
Am Sonntag gibt es hier keinen Bus. W niedzielę nie jeździ tędy żaden autobus. Brak połączenia.
Es gibt ein Problem mit der Heizung. Jest problem z ogrzewaniem. Zgłoszenie problemu.
Gibt es eine andere Möglichkeit? Czy jest inna możliwość? Szukanie rozwiązania.
Es gibt keinen Grund zur Sorge. Nie ma powodu do obaw. Uspokojenie rozmówcy.

Najczęstsze błędy

1. Forma ein zamiast einen

  • Błędnie: Es gibt ein Park.
  • Poprawnie: Es gibt einen Park. — Jest park.
  • Dlaczego: Park jest rodzaju męskiego, a po es gibt potrzebny jest biernik. Dlatego ein zmienia się w einen. To, że w polskim zdaniu „park” pozostaje w podstawowej formie, nie mówi nam nic o niemieckim przypadku.

2. Dopasowanie czasownika do liczby rzeczy

  • Błędnie: Es geben viele Restaurants.
  • Poprawnie: Es gibt viele Restaurants. — Jest wiele restauracji.
  • Dlaczego: Liczba restauracji nie zmienia formy gibt. Ucz się całego połączenia es gibt, a nie osobnych polskich odpowiedników „jest” i „są”.

3. Pominięcie es po określeniu miejsca

  • Błędnie: In der Nähe gibt einen Supermarkt.
  • Poprawnie: In der Nähe gibt es einen Supermarkt. — W pobliżu jest supermarket.
  • Dlaczego: Przesunięcie określenia miejsca na początek nie usuwa es. Zmienia się kolejność: es gibt przechodzi w gibt es.

4. Dodanie nicht przed nieokreśloną rzeczą

  • Nie jako zwykła informacja o braku: Es gibt nicht einen Parkplatz.
  • Naturalnie: Es gibt keinen Parkplatz. — Nie ma miejsca parkingowego.
  • Dlaczego: Gdy po prostu informujesz, że czegoś nie ma, użyj kein. Połączenie nicht einen może pojawić się przy szczególnym nacisku, na przykład „ani jednego”, albo przy przeciwstawieniu liczby, ale nie jest podstawowym sposobem przeczenia.

5. Użycie es gibt do wskazania położenia znanej osoby

  • Nie w znaczeniu „Anna jest w biurze”: Es gibt Anna im Büro.
  • Poprawnie: Anna ist im Büro. — Anna jest w biurze.
  • Dlaczego: Nie informujesz o istnieniu Anny, tylko mówisz, gdzie ona przebywa. Do tego służy sein — „być”. Samo Anna gibt es wirklich może znaczyć „Anna naprawdę istnieje”, ale jest to inna wypowiedź i inny zamiar.

Wskazówki dotyczące użycia

Es gibt czy ist i sind?

Formy ist i sind należą do czasownika sein: oznaczają odpowiednio „jest” i „są”. Najbardziej użyteczna różnica dotyczy tego, co chcesz przekazać.

  • In der Straße gibt es eine Apotheke. — Na tej ulicy jest apteka. Wprowadzasz informację o aptece.
  • Die Apotheke ist neben der Post. — Apteka jest obok poczty. Wskazujesz położenie znanej apteki.

To nie jest jednak zakaz stosowania sein przy nowych informacjach. Auf dem Tisch sind drei Gläser — „Na stole są trzy szklanki” — jest zupełnie naturalne. Przy konkretnym położeniu lub chwilowej obecności często używa się sein, stehen — „stać” — albo liegen — „leżeć”. Es gibt jest szczególnie przydatne, gdy chodzi o ogólną dostępność: sklep w okolicy, windę w budynku, wolne pokoje w hotelu.

Porównaj także:

  • Es gibt heute viele Gäste im Hotel. — Dzisiaj w hotelu jest wielu gości.
  • Die Gäste sind im Restaurant. — Goście są w restauracji.

Pierwsze zdanie mówi o obecności pewnej grupy, drugie lokalizuje gości, o których już mowa.

Jedzenie, oferta i dostępność

Bei uns gibt es hausgemachten Kuchen znaczy „U nas można dostać domowe ciasto”. Konstrukcja nie musi odnosić się do trwałego istnienia. Może opisywać dzisiejsze menu, towar w sklepie lub atrakcje na imprezie.

Nie myl jednak dostępności z posiadaniem. „Mam samochód” to Ich habe ein Auto, nie Es gibt ein Auto. Drugie zdanie znaczy tylko „Jest samochód” i nie wskazuje właściciela.

Język codzienny i pisany

Es gibt jest neutralne: pasuje do rozmowy, wiadomości i zwykłego tekstu informacyjnego. W swobodnej mowie spotkasz skrót gibt’s, na przykład Gibt’s hier WLAN? — „Jest tu Wi-Fi?”. Pełna forma Gibt es hier WLAN? jest zawsze bezpiecznym wyborem, szczególnie na początku nauki i w starannym piśmie.

Krok dalej — czas, możliwości i szczególne użycia

Na poziomie A1 wystarczy sprawnie używać es gibt, Gibt es …? i przeczenia z kein. Poniższe formy warto najpierw rozpoznawać; nie trzeba od razu opanować całej ich gramatyki.

Inne czasy i przypuszczenia

Konstrukcja może występować w innych czasach. Biernik po niej pozostaje bez zmian.

Niemiecki Polski Forma i zastosowanie
Früher gab es hier ein Kino. Dawniej było tu kino. Präteritum, czyli prosty czas przeszły.
Es hat ein Problem gegeben. Był problem. Perfekt, czyli czas przeszły złożony z kilku wyrazów.
Morgen wird es mehr Informationen geben. Jutro będzie więcej informacji. Futur I, forma czasu przyszłego.
Es könnte eine Lösung geben. Być może istnieje rozwiązanie. Ostrożne wyrażenie możliwości.
Ohne den Regen gäbe es weniger Probleme. Bez deszczu byłoby mniej problemów. Konjunktiv II, forma wyrażająca sytuację hipotetyczną.

Gab to przeszła forma gibt. W zdaniu z hat … gegeben ostatni wyraz to imiesłów, czyli specjalna forma czasownika używana tu do budowania czasu przeszłego. Gäbe nie opisuje zwykłego faktu z przeszłości: przedstawia to, co byłoby możliwe przy innym stanie rzeczy.

Zwróć uwagę na ostatnie miejsce w zdaniach z wird i könnte: stoi tam geben, czyli bezokolicznik — podstawowa, nieodmieniona forma czasownika. Przyszłość można też wyrazić czasem teraźniejszym, jeżeli czas wskazuje inne wyrażenie: Morgen gibt es mehr Informationen — „Jutro będzie więcej informacji”.

Gdy zdanie jest częścią większej wypowiedzi

Zdanie podrzędne to część wypowiedzi zależna od innej części, na przykład po „że” lub „czy”. Po niemieckim dass — „że” — i ob — „czy” — odmieniony czasownik trafia na koniec:

  • Ich weiß, dass es hier einen Arzt gibt. — Wiem, że jest tu lekarz.
  • Ich möchte wissen, ob es noch Karten gibt. — Chcę wiedzieć, czy są jeszcze bilety.

Nie przenoś do takiego zdania kolejności pytania Gibt es …?. Po ob kolejność jest inna: ob es … gibt.

Czy po es gibt może stać der, die lub das?

Na początku najczęściej spotkasz rodzajniki nieokreślone i określenia ilości: einen Park, zwei Parks, viele Parks. Nie oznacza to, że rodzajnik określony, wskazujący coś znanego lub konkretnie wyróżnionego, jest zabroniony.

Es gibt auch den direkten Zug nach Berlin może znaczyć „Jest też bezpośredni pociąg do Berlina”, na przykład gdy omawiasz dostępne połączenia. W takim kontekście den direkten Zug wskazuje konkretną opcję. Rodzajnik nadal stoi w bierniku: w rodzaju męskim der → den. Podobnie Diesen Service gibt es nur online — „Ta usługa jest dostępna tylko przez internet” — mówi o dostępności znanej usługi.

Wyrażenia, których nie warto tłumaczyć dosłownie

  • Was gibt es Neues? — Co nowego? To pytanie o nowe wiadomości lub wydarzenia.
  • Das gibt’s doch nicht! — To niemożliwe! / No nie wierzę! Zwykle wyraża zdziwienie lub irytację, a nie dosłowne nieistnienie.
  • Es gibt viel zu tun. — Jest dużo do zrobienia. Konstrukcja może łączyć się także z informacją o czynności, a nie tylko z nazwą rzeczy.

W niektórych odmianach regionalnych niemieckiego można usłyszeć es hat w znaczeniu es gibt, zwłaszcza w Szwajcarii. Do własnych neutralnych wypowiedzi najlepiej wybierać es gibt; regionalną formę wystarczy rozpoznawać.

Jak ćwiczyć?

  1. Opisz swoją okolicę i mieszkanie. Ułóż sześć zdań: o parku, sklepie, aptece, balkonie, kuchni i windzie. Przed napisaniem zdania sprawdź niemiecki rodzaj rzeczownika. Następnie zmień trzy zdania na przeczenia, pilnując par einen → keinen, eine → keine, ein → kein.
  2. Przekształcaj jedno zdanie na trzy sposoby. Zacznij od Es gibt hier einen Supermarkt — „Jest tu supermarket”. Utwórz Hier gibt es einen Supermarkt — „Tutaj jest supermarket” — oraz Gibt es hier einen Supermarkt? — „Czy jest tu supermarket?”. Sprawdzaj, czy es nigdzie nie zniknęło.
  3. Oddziel dostępność od położenia. Zapisz pytanie Gibt es hier eine Apotheke? — „Czy jest tu apteka?”, a potem odpowiedź lokalizującą ją: Ja, die Apotheke ist neben dem Bahnhof — „Tak, apteka jest obok dworca”. Takie pary pomagają wybierać między es gibt a sein na podstawie znaczenia, nie polskiego słowa „jest”.

Powiązane zagadnienia

  • Przed dalszą nauką: Biernik — rodzajniki — wyjaśnia formy takie jak einen i den oraz pomaga poprawnie odmieniać rodzajniki po es gibt.

Wymagania wstępne

Rodzajniki w bierniku w języku niemieckimA1

Więcej koncepcji A1

Ta koncepcja w innych językach

Porównaj we wszystkich językach