Klokkijken in het Engels

In het kort

Bij een heel uur zeg je It’s three o’clock. Voor tijden tot en met het halve uur gebruik je vaak past (ten past three); daarna tel je met to af naar het volgende uur (ten to four). Let vooral op half past ten: dat is in het Nederlands half elf, niet half tien.

Overzicht

Kloktijden heb je voortdurend nodig: om een afspraak te maken, openingstijden te begrijpen, een trein te halen of te vertellen hoe laat je werkt. In het Engels kun je een tijd op twee manieren uitspreken. De traditionele manier gebruikt woorden als past, to, quarter en half. Daarnaast kun je de cijfers van een digitale klok eenvoudig achter elkaar uitspreken: nine thirty voor 9.30 uur.

Dit onderwerp hoort bij niveau A1. Voor de basis hoef je vooral de Engelse hoofdtelwoorden te kennen en een paar vaste patronen te leren. De Engelse klok lijkt sterk op de Nederlandse, maar juist daardoor zijn vergissingen gemakkelijk gemaakt. Het belangrijkste verschil is de manier waarop een half uur wordt benoemd: Engels rekent vanaf het vorige hele uur, terwijl Nederlands vooruitkijkt naar het volgende uur.

In gewone gesprekken wordt meestal de twaalfuursklok gebruikt. Uit de situatie blijkt vaak of het om de ochtend of avond gaat. Als dat niet duidelijk is, voeg je a.m., p.m. of een dagdeel toe. Dienstregelingen en schermen kunnen ook de 24-uursnotatie tonen, maar de uitspraak blijft afhankelijk van de context en de gewenste stijl.

Zo werkt het

Vragen en antwoorden

De gewone vraag is What time is it?: Hoe laat is het? Het antwoord begint vaak met It’s, de verkorte vorm van It is.

• What time is it? — It’s six o’clock.
• Do you have the time? — Yes, it’s twenty past two.
• What time does the film start? — At eight fifteen.

What’s the time? is eveneens correct en vooral in het Brits-Engels heel gewoon. Do you have the time? vraagt beleefd naar de tijd; het betekent hier niet Heb je tijd? in de zin van beschikbaar zijn.

Hele uren met o’clock

Gebruik o’clock alleen wanneer er geen minuten na het uur zijn.

Tijd	Engelse vorm	Nederlandse betekenis
3.00	three o’clock	drie uur
7.00	seven o’clock	zeven uur
12.00	twelve o’clock	twaalf uur

Zeg dus niet three o’clock fifteen. Zodra er minuten worden genoemd, verdwijnt o’clock: three fifteen of quarter past three.

Minuten met past en to

Past betekent bij een kloktijd na/over. Je telt vanaf het zojuist verstreken uur. To betekent voor; je telt af naar het volgende uur.

Deel van het uur	Patroon	Voorbeeld	Betekenis
1–29 minuten	minuten + past + huidig uur	ten past four	tien over vier
15 minuten	(a) quarter past + huidig uur	quarter past four	kwart over vier
30 minuten	half past + huidig uur	half past four	half vijf
31–59 minuten	resterende minuten + to + volgend uur	twenty to five	twintig voor vijf
45 minuten	(a) quarter to + volgend uur	quarter to five	kwart voor vijf

Bij aantallen die geen veelvoud van vijf zijn, kan minute of minutes worden toegevoegd: one minute past six, seventeen minutes to nine. In alledaagse taal laat men minutes vaak weg, zeker bij vijf, tien, twintig en vijfentwintig minuten: five past, twenty to.

De belangrijke valkuil: half past

Half past ten is letterlijk een half uur ná tien en betekent dus 10.30 uur. Een Nederlandstalige denkt bij half tien juist aan 9.30 uur. Vertaal een Nederlandse halve tijd daarom niet woord voor woord:

• Nederlands half elf → Engels half past ten of ten thirty
• Nederlands half tien → Engels half past nine of nine thirty

De digitale manier

Bij de digitale uitspraak noem je eerst het uur en daarna de minuten. Deze manier is bijzonder gangbaar in Amerikaans-Engels, maar wordt ook elders veel gebruikt.

Tijd	Uitspraak
6.05	six oh five
6.10	six ten
6.15	six fifteen
6.30	six thirty
6.45	six forty-five
6.55	six fifty-five

Bij minuten van 01 tot en met 09 wordt de nul meestal als oh uitgesproken: 8.05 is eight oh five. Eight five kan in bepaalde contexten worden begrepen, maar eight oh five is voor een leerling duidelijker en veiliger.

Schrijf samengestelde getallen van 21 tot en met 99 met een koppelteken wanneer je ze als woorden schrijft: twenty-five, forty-two. In cijfers verschillen conventies: Nederlands schrijft vaak 9.30, terwijl Engels meestal 9:30 gebruikt.

De twaalfuursklok: a.m. en p.m.

a.m. duidt de tijd van middernacht tot vóór twaalf uur ’s middags aan; p.m. loopt van twaalf uur ’s middags tot vóór middernacht.

Tijd	Engelse vorm	Duiding
7.00 ’s ochtends	7 a.m.	ochtend
12.00 ’s middags	12 noon / 12 p.m.	middag
3.30 ’s middags	3:30 p.m.	middag
11.00 ’s avonds	11 p.m.	avond
0.00	12 midnight / 12 a.m.	middernacht

Omdat 12 a.m. en 12 p.m. gemakkelijk worden verwisseld, zijn noon en midnight vaak duidelijker. In lopende tekst zijn ook seven in the morning, three in the afternoon en eleven at night natuurlijk.

At bij een precies tijdstip

Voor een tijdstip gebruik je meestal het voorzetsel at. Een voorzetsel is een kort woord dat een verband aangeeft, zoals Nederlands om, in of op.

• The meeting is at 9:30. — De vergadering is om 9.30 uur.
• I get up at seven. — Ik sta om zeven uur op.
• Call me at noon. — Bel me om twaalf uur ’s middags.
• The train leaves at quarter past six. — De trein vertrekt om kwart over zes.

Het Nederlands gebruikt hier meestal om. Laat at niet weg wanneer de tijd als bepaling bij een gebeurtenis of handeling staat. Na What time ...? kan een kort antwoord wel simpelweg Nine thirty zijn.

Voorbeelden in context

Engels	Nederlands	Toelichting
It’s three o’clock.	Het is drie uur.	Heel uur: o’clock is mogelijk.
It’s five past eight.	Het is vijf over acht.	Minuten na het huidige uur.
It’s a quarter past two.	Het is kwart over twee.	A quarter is vijftien minuten.
It’s twenty-five past nine.	Het is vijf voor half elf.	Het Engels rekent vanaf negen; het Nederlands vaak rond het halve uur.
It’s half past ten.	Het is half elf.	Niet: half tien.
It’s twenty to six.	Het is tien over half zes.	Het Engels telt af naar zes.
It’s quarter to five.	Het is kwart voor vijf.	Ook a quarter to five is correct.
The bus arrives at six oh five.	De bus komt om 6.05 uur aan.	Digitale uitspraak met oh.
The meeting is at nine thirty.	De vergadering is om 9.30 uur.	At hoort bij het tijdstip.
I usually have lunch at twelve thirty.	Ik lunch meestal om 12.30 uur.	Digitale vorm in een gewone zin.
The shop closes at 5 p.m.	De winkel sluit om vijf uur ’s middags.	p.m. maakt het dagdeel duidelijk.
Our flight leaves at quarter past seven in the morning.	Onze vlucht vertrekt om kwart over zeven ’s ochtends.	Traditionele tijd plus dagdeel.
Can we meet around four?	Kunnen we rond vier uur afspreken?	Around geeft aan dat de tijd niet exact is.
I’ll be there by ten.	Ik zal er uiterlijk om tien uur zijn.	By betekent: niet later dan dat tijdstip.

Veelgemaakte fouten

Half aan het verkeerde uur koppelen

• Fout: It’s half past eleven. voor Nederlands half elf.
• Goed: It’s half past ten. / It’s ten thirty.
• Waarom: Engels kijkt bij half past terug naar het verstreken uur; Nederlands kijkt bij half elf vooruit naar elf.

Past en to verwisselen

• Fout: It’s ten past five. voor 4.50 uur.
• Goed: It’s ten to five.
• Waarom: vóór het hele uur gebruik je to en noem je het komende uur.

O’clock combineren met minuten

• Fout: The lesson starts at eight o’clock thirty.
• Goed: The lesson starts at eight thirty. / ... at half past eight.
• Waarom: O’clock staat uitsluitend na een exact heel uur.

At weglaten of vervangen door on

• Fout: The train leaves on seven fifteen.
• Goed: The train leaves at seven fifteen.
• Waarom: Engels gebruikt at voor een specifiek kloktijdstip. On hoort onder meer bij dagen en datums: on Monday.

De Nederlandse cijfernotatie overnemen

• Fout in een Engelse tekst: The appointment is at 9.30.
• Gebruikelijk: The appointment is at 9:30.
• Waarom: In Engelstalige tijdnotatie scheidt een dubbele punt meestal uren en minuten. Een punt kan regionaal of in bepaalde stijlgidsen voorkomen, maar de dubbele punt is de veiligste algemene keuze.

Middag en middernacht verwarren

• Onduidelijk of riskant: Meet me at 12 a.m. wanneer je twaalf uur ’s middags bedoelt.
• Goed: Meet me at noon.
• Waarom: 12 a.m. is middernacht. Gebruik noon en midnight als maximale duidelijkheid belangrijk is.

Gebruiksnotities

De vorm met past en to klinkt natuurlijk in zowel Brits als veel ander Engels. De digitale uitspraak — seven forty, nine twenty-five — is vooral opvallend gebruikelijk in Amerikaans-Engels en is overal goed te begrijpen. Je hoeft dus niet voor elke tijd beide systemen actief te gebruiken, maar je moet beide kunnen herkennen.

Bij quarter zijn zowel quarter past seven als a quarter past seven mogelijk. Hetzelfde geldt voor quarter to. Bij half past staat normaal geen lidwoord: half past seven, niet a half past seven.

Als het dagdeel vanzelf spreekt, laat men a.m. en p.m. meestal weg. In Let’s have dinner at seven maakt dinner al aannemelijk dat zeven uur ’s avonds wordt bedoeld. In een internationale afspraak is 7 p.m. veiliger. Bij formele schema’s kunnen hoofdletters en punten variëren — 7 p.m., 7 pm en 7 PM komen allemaal voor — maar volg binnen één tekst steeds dezelfde stijl.

Woorden rond een tijdstip veranderen de precisie:

• at six — precies of volgens afspraak om zes uur;
• around/about six — rond zes uur;
• before six — vóór zes uur;
• after six — na zes uur;
• by six — uiterlijk om zes uur;
• from six to eight — van zes tot acht uur.

Verder dan de basis

De volgende punten hoef je op A1 nog niet actief te beheersen, maar je zult ze later horen en lezen.

Oh, zero en de 24-uursklok

In een gewone digitale tijd is oh gebruikelijk: nine oh five. In militaire, luchtvaart- of andere zeer formele 24-uurscontexten bestaan vormen als zero nine hundred hours voor 09.00 uur. Dat is geen normale manier om in een café te zeggen hoe laat het is. Voor alledaags gebruik zijn nine o’clock en nine a.m. passend.

Hundred hours

Een tijd als sixteen hundred hours betekent 16.00 uur en hoort vooral bij militaire of operationele taal. Zeg in een normaal gesprek liever four p.m. Een geschreven tijd als 16:30 kan, afhankelijk van de omgeving, worden uitgesproken als four thirty p.m.; een strikte 24-uursuitspraak is niet nodig in dagelijks Engels.

Benaderingen en vaste uitdrukkingen

Just after three betekent net na drieën en nearly five bijna vijf uur. On the dot benadrukt stiptheid: The class starts at nine on the dot. De uitdrukking sharp doet hetzelfde in aankondigingen: Be there at eight sharp.

In Brits-Engelse informele spraak kan half ten voorkomen voor 10.30 uur. Dat lijkt gevaarlijk veel op Nederlands half tien, maar heeft dus dezelfde betekenis als half past ten. Gebruik als leerling bij voorkeur de volledige vorm; die is internationaal duidelijk en voorkomt dat je Nederlandse patroon de betekenis beïnvloedt.

Tijdzones en internationale afspraken

Bij afspraken over landsgrenzen heen is alleen nine o’clock niet genoeg. Voeg een tijdzone en zo nodig een plaats toe: The call is at 9 a.m. Amsterdam time of at 9 a.m. CET. Rond de overgang tussen zomer- en wintertijd is een plaatsnaam vaak begrijpelijker dan zelf een afkorting kiezen.

Oefentips

1. Zet dezelfde tijd in twee vormen om. Schrijf bijvoorbeeld bij 4.45 zowel quarter to five als four forty-five. Zo leer je de traditionele en digitale manier tegelijk.
2. Oefen halve uren apart. Maak kaartjes met Nederlands half acht aan de ene kant en Engels half past seven aan de andere. Dit pakt de hardnekkigste Nederlandse valkuil rechtstreeks aan.
3. Plan een denkbeeldige dag in het Engels. Zeg hardop: I get up at seven. I start work at eight thirty. I have lunch at quarter past twelve. Controleer telkens of at aanwezig is.

Verwante onderwerpen

• Vereiste voorkennis: Hoofdtelwoorden — nodig om uren en minuten uit te spreken en digitale tijden te lezen.