Het Congiuntivo Passato in het Italiaans

Overzicht

Het congiuntivo passato is de voltooide tijd van de aanvoegende wijs. Je gebruikt hem wanneer de bijzin in de congiuntivo een actie beschrijft die al heeft plaatsgevonden, terwijl de hoofdzin in de tegenwoordige tijd staat.

In het Nederlands zeg je: "Ik denk dat hij al is vertrokken." — de bijzin verwijst naar een voltooide actie. In het Italiaans: Penso che sia già partito. — de congiuntivo passato.

De vorming is eenvoudig: congiuntivo presente van avere of essere + voltooid deelwoord.

Hoe het werkt

Vorming

Congiuntivo presente van avere/essere + voltooid deelwoord

Met avere:

Persoon	aver + deelwoord
io	abbia parlato
tu	abbia parlato
lui/lei	abbia parlato
noi	abbiamo parlato
voi	abbiate parlato
loro	abbiano parlato

Met essere:

Persoon	essere + deelwoord
io	sia andato/a
tu	sia andato/a
lui/lei	sia andato/a
noi	siamo andati/e
voi	siate andati/e
loro	siano andati/e

Wanneer gebruik je de congiuntivo passato?

Hoofdregel: wanneer de hoofdzin in de tegenwoordige tijd staat en de bijzin verwijst naar een reeds voltooide actie:

• Penso che sia già partito. — Ik denk dat hij al vertrokken is.
• Spero che abbiate capito. — Ik hoop dat jullie het begrepen hebben.
• È possibile che l'abbia dimenticato. — Het is mogelijk dat hij het vergeten heeft.
• Non credo che sia arrivata. — Ik geloof niet dat ze is aangekomen.

Tijdstabellen (tijdsvolgorde)

Hoofdzin (heden)	Bijzin: gelijktijdig	Bijzin: eerder
Penso che...	...venga (congiuntivo presente)	...sia venuto (congiuntivo passato)
Spero che...	...parta	...sia partito

Voorbeelden in context

Italiaans	Nederlands	Opmerking
Penso che sia già partito.	Ik denk dat hij al vertrokken is.	essere-werkwoord
Spero che abbiate capito.	Ik hoop dat jullie het begrepen hebben.	avere-werkwoord, mv.
È possibile che l'abbia dimenticato.	Het is mogelijk dat hij het vergeten heeft.	avere + pronomen
Non credo che sia arrivata.	Ik geloof niet dat ze is aangekomen.	essere + vrouwelijk
Mi sembra che abbiano già mangiato.	Het lijkt me dat ze al gegeten hebben.	avere, mv.
Temo che tu abbia sbagliato.	Ik vrees dat jij een fout gemaakt hebt.	avere, 2e pers.
È strano che non abbia chiamato.	Het is vreemd dat hij niet gebeld heeft.	avere, negatief
Sono contento che siano venuti.	Ik ben blij dat ze zijn gekomen.	essere, mv.
È un peccato che non sia riuscita.	Het is jammer dat ze niet geslaagd is.	essere, vrouwelijk
Non so se abbia capito.	Ik weet niet of hij het begrepen heeft.	na se (onzekerheid)

Veelgemaakte fouten

Congiuntivo presente in plaats van passato voor voltooide actie

• Fout: Penso che sia già partito ✓ (correct) vs Penso che parta già (heden, niet verleden)
• Correct: Voor een voltooide actie: Penso che sia già partito.
• Waarom: Als de bijzin verwijst naar iets wat al is afgelopen, gebruik je het congiuntivo passato, niet het présente.

Deelwoord niet buigen bij essere

• Fout: Non credo che Maria sia arrivato.
• Correct: Non credo che Maria sia arrivata.
• Waarom: Bij essere-werkwoorden buigt het deelwoord mee in geslacht en getal van het onderwerp.

Indicativo in plaats van congiuntivo passato

• Fout: Penso che ha già mangiato.
• Correct: Penso che abbia già mangiato.
• Waarom: Na werkwoorden als pensare, credere, sperare, temere is de congiuntivo verplicht.

Gebruiksnotities

In de spreektaal hoor je soms de indicatief (passato prossimo) in plaats van de congiuntivo passato, met name in informele contexten: Penso che è già arrivato (informeel) vs. Penso che sia già arrivato (formeel/correct). Als leerder is het beter om de correcte congiuntivo-vorm te gebruiken.

Oefentips

1. Maak zinnen die beginnen met Penso che, Credo che, Spero che, Non credo che en gebruik het congiuntivo passato voor acties in het verleden.
2. Oefen het verschil: Penso che venga (hij komt nog) vs. Penso che sia venuto (hij is al gekomen).
3. Oefen de buiging bij essere-werkwoorden door dezelfde zin te maken voor een man, een vrouw en een groep.

Verwante concepten

• Vereiste: Congiuntivo presente — de basisvorm van de aanvoegende wijs
• Volgende stappen: Tijdsvolgorde (concordanza dei tempi) — wanneer welke congiuntivo-tijdsvorm