Het Congiuntivo Imperfetto in het Italiaans

Overzicht

Het congiuntivo imperfetto (onvoltooid aanvoegende wijs) gebruik je wanneer de hoofdzin in het verleden staat en de bijzin gelijktijdig of later valt, of wanneer je hypothetische situaties in het heden/toekomst beschrijft.

Je herkent het congiuntivo imperfetto aan de karakteristieke uitgangen: -assi (voor -are), -essi (voor -ere) en -issi (voor -ire). Het is ook de tijdsvorm die je nodig hebt voor de tweede type voorwaardelijke zin: Se avessi tempo, studierei di più (Als ik tijd had, zou ik meer studeren).

Hoe het werkt

Vorming

-are werkwoorden (uitgang: -assi, -assi, -asse, -assimo, -aste, -assero)

Persoon	parlare
io	parlassi
tu	parlassi
lui/lei	parlasse
noi	parlassimo
voi	parlaste
loro	parlassero

-ere werkwoorden (uitgang: -essi, -essi, -esse, -essimo, -este, -essero)

Persoon	vedere
io	vedessi
tu	vedessi
lui/lei	vedesse
noi	vedessimo
voi	vedeste
loro	vedessero

-ire werkwoorden (uitgang: -issi, -issi, -isse, -issimo, -iste, -issero)

Persoon	dormire
io	dormissi
tu	dormissi
lui/lei	dormisse
noi	dormissimo
voi	dormiste
loro	dormissero

Onregelmatige vormen (key verbs)

Werkwoord	1e + 2e enk.	3e enk.
essere	fossi	fosse
dare	dessi	desse
stare	stessi	stesse
fare	facessi	facesse
dire	dicessi	dicesse
bere	bevessi	bevesse

Wanneer gebruik je het congiuntivo imperfetto?

1. Hoofdzin in het verleden, bijzin gelijktijdig:

• Pensavo che fosse italiano. — Ik dacht dat hij Italiaans was.
• Sembrava che dormisse. — Het leek dat hij sliep.

2. Wens in het heden/toekomst (onvervulbaar of onwaarschijnlijk):

• Vorrei che venissi con me. — Ik zou willen dat jij met me meekwam.
• Preferirei che lui stesse zitto. — Ik zou de voorkeur geven aan dat hij stil bleef.

3. Se + congiuntivo imperfetto + condizionale (tweede conditie-type):

• Se avessi tempo, studierei di più. — Als ik tijd had, zou ik meer studeren.
• Se fossi in te, accetterei. — Als ik jou was, zou ik accepteren.

Voorbeelden in context

Italiaans	Nederlands	Opmerking
Pensavo che fosse italiano.	Ik dacht dat hij Italiaans was.	verleden hoofdzin
Vorrei che venissi con me.	Ik zou willen dat jij met me meekomt.	wens heden
Se avessi tempo, viaggerei di più.	Als ik tijd had, zou ik meer reizen.	tweede conditie
Sembrava che dormisse.	Het leek alsof hij sliep.	verleden beschrijving
Se fossi in te, accetterei.	Als ik jou was, zou ik accepteren.	Se + essere (fosse/fossi)
Credevo che sapesse tutto.	Ik geloofde dat hij alles wist.	verleden hoofdzin
Vorremmo che tu rimanessi.	We zouden willen dat jij bleef.	wens
Se potessi, verrei.	Als ik kon, zou ik komen.	tweede conditie
Mi pareva che avesse torto.	Het leek me dat hij het fout had.	verleden + subjectief
Aveva paura che succedesse qualcosa.	Hij was bang dat er iets zou gebeuren.	verleden wens/vrees

Veelgemaakte fouten

Condizionale in de se-bijzin

• Fout: Se avrei tempo, studierei.
• Correct: Se avessi tempo, studierei.
• Waarom: In de se-bijzin van het tweede conditie-type staat het congiuntivo imperfetto, niet de condizionale.

Congiuntivo presente gebruiken na verleden hoofdzin

• Fout: Pensavo che sia stanco.
• Correct: Pensavo che fosse stanco.
• Waarom: Na een hoofdzin in de verleden tijd gebruik je het congiuntivo imperfetto (voor gelijktijdige actie), niet het présente.

Essere verwarren: fosse vs. sia

• sia = congiuntivo presente van essere
• fosse = congiuntivo imperfetto van essere
• Waarom: Na een verleden hoofdzin: fosse; na een tegenwoordige hoofdzin: sia.

Gebruiksnotities

Het congiuntivo imperfetto klinkt voor Nederlandstaligen erg Italiaans — het heeft iets theatraals en literairs. In de spreektaal gebruiken Italianen het echter regelmatig, met name in hypothetische zinnen (Se fossi rico...) en na het condizionale (Vorrei che...).

Een handige opmerking: de uitgangen van de 1e en 2e persoon enkelvoud zijn altijd identiek (parlassi, parlassi; fossi, fossi). Context maakt duidelijk wie het onderwerp is.

Oefentips

1. Maak hypothetische zinnen: "Als ik ... was, zou ik...". Varieer het onderwerp: Se fossi più alto..., Se avessi più soldi..., Se potessi volare...
2. Oefen de tijdsvolgorde: zet zinnen met penso che + congiuntivo presente om naar pensavo che + congiuntivo imperfetto.
3. Memoriseer de onregelmatige vormen als tabel: fossi, dessi, stessi, facessi, dicessi, bevessi.

Verwante concepten

• Vereiste: Congiuntivo presente — de basisvorm
• Volgende stappen: Congiuntivo trapassato — de voltooide verleden aanvoegende wijs
• Volgende stappen: Mogelijke voorwaardelijke zinnen — se + congiuntivo imperfetto + condizionale