Rangtelwoorden in het Engels

Kort gezegd

Engelse rangtelwoorden geven een plaats in een volgorde aan: first (eerste), second (tweede), third (derde) en daarna meestal een vorm op -th, zoals fourth. Bij cijfers schrijf je 1st, 2nd, 3rd, 4th; bij 11, 12 en 13 is het altijd 11th, 12th, 13th. In een gesproken Engelse datum gebruik je eveneens een rangtelwoord: May fifth of the fifth of May.

Overzicht

Een hoofdtelwoord zegt hoeveel er zijn: one, two, three. Een rangtelwoord zegt op welke plaats iets staat: first, second, third. Je gebruikt rangtelwoorden onder meer voor een plaats in een wedstrijd, een onderdeel van een reeks, een verdieping, een verjaardag en een datum. Het zelfstandig naamwoord (de persoon, het ding of het begrip waarover je spreekt) staat er vaak direct achter: the first train, my second attempt.

Dit onderwerp hoort bij A1, omdat je de basisvormen al snel nodig hebt: bij afspraken, hotelkamers, adressen en eenvoudige verhalen. De hoofdregel is overzichtelijk, maar de eerste vormen en enkele spellingen zijn onregelmatig. Het loont daarom om first, second, third, fifth, eighth, ninth en twelfth meteen als vaste vormen te leren.

Voor Nederlandstaligen is vooral het gebruik bij datums belangrijk. In het Nederlands zeggen we doorgaans 5 mei met het hoofdtelwoord vijf. In het Engels staat er misschien May 5 op papier, maar je leest dit als May fifth. Ook bij verdiepingen kan een letterlijk Nederlands-Engelse vergelijking misleidend zijn; daarover lees je verderop meer.

Hoe werkt het?

De basisvormen

De eerste drie rangtelwoorden zijn geheel onregelmatig. Vanaf vier voeg je meestal -th toe, maar er zijn enkele belangrijke spellingveranderingen.

Cijfer	Hoofdtelwoord	Rangtelwoord	Afkorting
1	one	first	1st
2	two	second	2nd
3	three	third	3rd
4	four	fourth	4th
5	five	fifth	5th
6	six	sixth	6th
7	seven	seventh	7th
8	eight	eighth	8th
9	nine	ninth	9th
10	ten	tenth	10th
11	eleven	eleventh	11th
12	twelve	twelfth	12th
13	thirteen	thirteenth	13th
20	twenty	twentieth	20th
21	twenty-one	twenty-first	21st
22	twenty-two	twenty-second	22nd
23	twenty-three	twenty-third	23rd
30	thirty	thirtieth	30th
100	one hundred	one hundredth	100th

Let vooral op deze veranderingen:

• five → fifth: de ve verdwijnt;
• eight → eighth: er komt alleen een h bij, niet nog een t;
• nine → ninth: de eind-e verdwijnt;
• twelve → twelfth: ve wordt f;
• tientallen op -y krijgen -ieth: twenty → twentieth, forty → fortieth.

Samengestelde getallen

Bij een samengesteld getal wordt alleen het laatste deel een rangtelwoord:

• twenty-one → twenty-first
• thirty-two → thirty-second
• one hundred and five → one hundred and fifth (gebruikelijk Brits)
• one hundred five → one hundred fifth (gebruikelijk Amerikaans)

Bij getallen van 21 tot en met 99 blijft het koppelteken staan: forty-third, niet forty third. Is het laatste deel een heel tiental, dan verandert juist dat tiental: sixtieth, ninetieth.

De uitgangen bij cijfers

De laatste klank en spelling van het getal bepalen meestal de uitgang:

• eindigt het getal op 1: 1st, 21st, 101st;
• eindigt het op 2: 2nd, 22nd, 102nd;
• eindigt het op 3: 3rd, 23rd, 103rd;
• in alle andere gevallen: 4th, 20th, 99th.

Er is één belangrijke controle: 11, 12 en 13 eindigen altijd op -th, ook binnen een groter getal. Dus 11th, 12th, 13th en 111th, 112th, 113th. Kijk daarom naar de laatste twee cijfers voordat je een uitgang kiest.

De letters staan direct achter het cijfer: 5th, niet 5 th. Gewoonlijk gebruik je geen superscript (kleine verhoogde letters): 21st is de neutrale vorm.

Met of zonder lidwoord?

Voor een rangtelwoord staat vaak the, omdat het om één bepaalde plaats in een reeks gaat:

• the first day
• the second floor
• the tenth chapter

Maar the verdwijnt wanneer er al een bezittelijk woord staat, zoals my, your, her of John's:

• my first job, niet my the first job
• her second question
• John's third visit

Na werkwoorden die een eindpositie uitdrukken, staat vaak helemaal geen zelfstandig naamwoord en ook geen the: She came third en Our team finished second. Het rangtelwoord functioneert daar zelfstandig en noemt alleen de behaalde plaats.

Met a/an krijgt een rangtelwoord soms de betekenis ‘nog een’ of ‘een extra’: a second cup of coffee betekent dan niet noodzakelijk kopje nummer twee in een vooraf vastgelegde reeks, maar gewoon nog een kop koffie.

Datums zeggen en schrijven

In gesproken Engels is de dag van de maand een rangtelwoord. Twee patronen zijn standaard:

• May 5 → May fifth
• 5 May → the fifth of May

De eerste volgorde is vooral vertrouwd in Amerikaans Engels; de tweede komt veel voor in Brits Engels. Beide gesproken patronen worden breed begrepen. In lopende tekst zijn May 5 en 5 May vaak netter dan vormen met een uitgang, zoals May 5th. De vorm May 5th is echter zeer gangbaar in informele communicatie.

Bij een volledig jaartal blijven dag en jaar gescheiden: May 5, 2026 in veel Amerikaanse teksten en 5 May 2026 in veel Britse teksten. Let op de mogelijke verwarring in volledig numerieke datums: 05/06/2026 kan 5 juni of 6 mei betekenen. Schrijf de maand voluit als duidelijkheid belangrijk is.

Voorbeelden in context

Engels	Nederlands	Toelichting
This is my first day at work.	Dit is mijn eerste werkdag.	Na my komt geen the.
Our room is on the second floor.	Onze kamer is op de tweede verdieping.	Verdiepingen verschillen per land.
The fourth bus goes to the airport.	De vierde bus gaat naar het vliegveld.	Regelmatige vorm op -th.
Her birthday is on May 5th.	Haar verjaardag is op 5 mei.	Uitgesproken als May fifth.
The meeting is on the twelfth of June.	De vergadering is op 12 juni.	Twelfth is onregelmatig.
She came third in the race.	Ze werd derde in de wedstrijd.	Bij een klassering staat geen the.
We finished in twenty-first place.	We eindigden op de eenentwintigste plaats.	Alleen het laatste deel is een rangtelwoord.
Read the eighth chapter before Friday.	Lees vóór vrijdag het achtste hoofdstuk.	Eighth heeft maar één t.
It was his ninth attempt.	Het was zijn negende poging.	Nine verliest de eind-e.
Take the first street on the left.	Neem de eerste straat links.	Een plaats in een routebeschrijving.
She lives on the thirtieth floor.	Ze woont op de dertigste verdieping.	Thirty wordt thirtieth.
Could I have a second cup of tea?	Mag ik nog een kop thee?	A second betekent hier ‘nog een’.
For the first time, I understood everything.	Voor het eerst begreep ik alles.	Vaste uitdrukking met the.
He was the first to arrive.	Hij was de eerste die aankwam.	The first to + werkwoord.
This is the one hundred and first episode.	Dit is de honderd-en-eerste aflevering.	Britse vorm met and.

Veelgemaakte fouten

De gewone uitgang gebruiken bij de eerste drie

• Onjuist: the oneth / the twoth / the threeth lesson
• Juist: the first / the second / the third lesson
• Waarom: De eerste drie vormen zijn onregelmatig en moet je als losse woorden leren.

Alleen maar -th achter het grondwoord zetten

• Onjuist: the fiveth, the nineth, the twelveth
• Juist: the fifth, the ninth, the twelfth
• Waarom: Deze veelvoorkomende woorden veranderen van spelling. Een Nederlandse leerling hoort het verschil niet altijd duidelijk, dus leer woordbeeld en uitspraak samen.

11, 12 en 13 behandelen alsof alleen het laatste cijfer telt

• Onjuist: 11st, 12nd, 13rd, 112nd
• Juist: 11th, 12th, 13th, 112th
• Waarom: De vormen eleventh, twelfth, thirteenth eindigen op -th. Controleer de laatste twee cijfers.

Elk deel van een samengesteld getal veranderen

• Onjuist: twentieth-first of twenty-oneth
• Juist: twenty-first
• Waarom: Alleen het laatste deel wordt een rangtelwoord; de onregelmatige vorm van one is first.

Een Engelse datum als een hoofdtelwoord uitspreken

• Onjuist: May five
• Juist: May fifth of the fifth of May
• Waarom: Anders dan in het Nederlands gebruikt gesproken Engels voor de dag van de maand een rangtelwoord.

Altijd the toevoegen

• Onjuist: my the second visit; She finished the third.
• Juist: my second visit; She finished third.
• Waarom: Een bezittelijk woord vervangt the. Bij een klassering na finish, come of place blijft het lidwoord meestal weg.

Gebruiksnotities

Verdiepingen zijn niet overal hetzelfde

The first floor verwijst niet in elk Engelstalig land naar hetzelfde niveau. In Brits Engels is the ground floor doorgaans de begane grond en ligt the first floor daarboven. In Amerikaans Engels is the first floor meestal juist de begane grond; de verdieping erboven is the second floor. Vraag in een hotel zo nodig naar het kamernummer of gebruik de liftknoppen als controle.

Cijfers of woorden?

Korte rangtelwoorden worden in gewone zinnen vaak voluit geschreven: her first job, the third question. Cijfers zijn handig in lijsten, tabellen, datums, adressen en namen van evenementen: the 21st century, the 4th Annual Conference. Huisstijlen verschillen, dus in formele teksten is consequent gebruik belangrijker dan één universele regel.

Spreek een afkorting altijd uit als het volledige woord: 42nd is forty-second, niet forty-two-nd. De uitgangen -st, -nd, -rd en -th zijn dus schrijftekens die de uitspraak van het hele rangtelwoord weergeven.

Uitspraak van -th

De uitgang -th bevat meestal de stemloze th-klank /θ/, zoals in think: fourth, fifth, tenth. Die klank bestaat niet als afzonderlijke standaardklank in het Nederlands. Plaats het puntje van je tong licht tussen je tanden en laat lucht ontsnappen; maak er geen t, s of f van. In sixth en twelfth staan meerdere medeklinkers naast elkaar. Langzaam en duidelijk oefenen is daar nuttiger dan extra klinkers invoegen.

Verder dan de basis

De volgende toepassingen hoef je op A1 nog niet actief te beheersen, maar je zult ze later geregeld tegenkomen.

Eeuwen, vorsten en reeksen

Een eeuw wordt één nummer hoger genoemd dan de eerste twee cijfers suggereren: de jaren 1901–2000 vormen the twentieth century; 2001–2100 vormen the twenty-first century. Dit werkt hetzelfde als in het Nederlands, maar let op het koppelteken in twenty-first.

Romeinse cijfers na namen van vorsten en pausen spreek je als rangtelwoord uit: Henry VIII is Henry the Eighth en Elizabeth II is Elizabeth the Second. In de geschreven naam staat normaal geen the, maar in de uitspraak wel.

Bij onderdelen van boeken en productnamen gebruikt het Engels soms liever een hoofdtelwoord achter het zelfstandig naamwoord: Chapter Five, Room 204, Platform Three. Dat betekent functioneel hetzelfde als een volgnummer, maar je zegt niet automatisch the fifth chapter. Beide patronen bestaan: Chapter Five is een label; the fifth chapter beschrijft de positie in het boek.

Breuken

Rangtelwoorden dienen ook als noemer (het onderste getal, dat aangeeft in hoeveel gelijke delen iets is verdeeld) in breuken:

• one third — een derde;
• three fourths — drie vierde, vaak ook three quarters;
• one fifth — een vijfde;
• two hundredths — twee honderdste.

Bij een teller boven één staat de noemer meestal in het meervoud: two thirds, three fifths. Half/halves en quarter/quarters zijn veelgebruikte aparte woorden.

Vaste en figuurlijke uitdrukkingen

In at first betekent first ‘aanvankelijk’; er staat geen the: At first, I disagreed. Daarentegen betekent for the first time ‘voor het eerst’. Ook first of all (‘allereerst’) en first come, first served (‘wie het eerst komt, het eerst maalt’) volgen hun eigen vaste patroon.

Een rangtelwoord kan bovendien nadruk leggen op herhaling: for the third time today klinkt vaak geïrriteerd of verbaasd. A third person joined us kan ‘een derde persoon’ betekenen, terwijl the third person verwijst naar nummer drie in een bekende volgorde. Het verschil tussen a en the verandert hier dus de betekenis.

Oefentips

1. Leer de uitzonderingen in drie kleine groepjes. Oefen eerst first, second, third, daarna fifth, eighth, ninth, twelfth, en ten slotte de tientallen twentieth, thirtieth, fortieth. Zeg elk woord hardop en schrijf er meteen de cijfernotatie naast.
2. Maak datums persoonlijk. Schrijf vijf belangrijke datums op, bijvoorbeeld verjaardagen en afspraken. Lees elke datum op twee manieren: July twenty-first en the twenty-first of July.
3. Oefen met echte volgordes. Beschrijf de eerste vijf stappen van een recept, de uitslag van een sportwedstrijd of de hoofdstukken van een boek. Wissel voluit geschreven woorden en afkortingen af, zodat third en 3rd één geheel in je geheugen worden.

Verwante onderwerpen

• Vereiste voorkennis: Hoofdtelwoorden — hiermee vorm je samengestelde rangtelwoorden en begrijp je het verschil tussen hoeveelheid en volgorde.