Aanwijzende voornaamwoorden in het Portugees

Overzicht

Aanwijzende voornaamwoorden (demonstrativos) zoals "deze", "die", "dat" geven aan of iets dichtbij of veraf is. Het Portugees heeft drie graden van afstand (dichtbij de spreker, dichtbij de luisteraar, ver van beiden), terwijl het Nederlands er twee heeft (deze/dit vs die/dat).

Ook hier geldt: aanwijzende voornaamwoorden moeten in geslacht en getal overeenstemmen met het zelfstandig naamwoord.

Hoe het werkt

Afstand	Mannelijk enk.	Vrouwelijk enk.	Mannelijk mv.	Vrouwelijk mv.	Nederlands
Dichtbij spreker	este	esta	estes	estas	deze/dit
Dichtbij luisteraar	esse	essa	esses	essas	die/dat (bij jou)
Ver van beiden	aquele	aquela	aqueles	aquelas	die/dat (ginds)

Onzijdige vormen (geen geslachtsonderscheid):

• isto — dit (dichtbij)
• isso — dat (bij jou)
• aquilo — dat (veraf)

Voorbeelden in context

Portugees	Nederlands	Opmerking
Este livro é meu.	Dit boek is van mij.	dichtbij spreker
Essa casa é bonita.	Dat huis is mooi.	bij luisteraar
Aquele homem é alto.	Die man is groot.	ver weg
Estas flores são bonitas.	Deze bloemen zijn mooi.	mv., dichtbij
O que é isto?	Wat is dit?	onzijdig
Isso é verdade.	Dat is waar.	onzijdig
Aquilo é incrível.	Dat is ongelooflijk.	onzijdig, veraf
Prefiro aquele.	Ik geef de voorkeur aan die (daar).	veraf

Veelgemaakte fouten

Esse en este door elkaar halen

• Este = bij de spreker, esse = bij de luisteraar. In Brazilië is dit onderscheid minder streng; esse wordt breed gebruikt.

Geslacht niet aanpassen

• Fout: este casa
• Correct: esta casa
• Waarom: casa is vrouwelijk, dus esta.

Oefentips

1. Oefen met voorwerpen in de kamer: wijs aan wat dichtbij is (este), iets bij de ander (esse), iets ver weg (aquele).
2. Gebruik de onzijdige vormen in dagelijkse reacties: Isso é ótimo!, O que é isto?
3. Vergelijk de drie graden met het Spaans als je Spaans kent — het systeem is identiek.

Verwante concepten

• Vereiste: Regelmatige bijvoeglijke naamwoorden — aanwijzende vnw. werken als bijv. naamwoorden
• Volgende stappen: Relatieve voornaamwoorden: que, quem — andere voornaamwoorden