Aanwijzende voornaamwoorden in het Duits

Overzicht

Aanwijzende voornaamwoorden wijzen naar specifieke personen of dingen. In het Duits zijn de basisvormen dieser/diese/dieses (deze/dit) en in de spreektaal het bepaalde lidwoord met nadruk: der/die/das (die/dat).

Voor A1-niveau focus je op dieser/diese/dieses en het gebruik van der/die/das als aanwijzend voornaamwoord. Ze verbuigen op dezelfde manier als de bepaalde lidwoorden, maar worden als pronomen gebruikt — zonder naamwoord erna.

Hoe het werkt

Dieser/diese/dieses (nominatief)

Geslacht	Vorm	Vertaling
Mannelijk	dieser	deze / dit
Vrouwelijk	diese	deze / dit
Onzijdig	dieses / dies	dit
Meervoud	diese	deze

Als pronomen (zelfstandig): Welches Buch möchtest du? — Dieses hier. — Welk boek wil jij? — Dit hier.

Der/die/das als aanwijzend pronomen (informele spreektaal): Kennst du den Mann? — Den kenne ich nicht. — Ken jij die man? — Die ken ik niet.

Voorbeelden in context

Duits	Nederlands	Opmerking
Dieser Mann ist mein Lehrer.	Deze man is mijn leraar.	Voor een naamwoord
Diese Frau kenne ich.	Deze vrouw ken ik.	Vrouwelijk
Dieses Buch ist interessant.	Dit boek is interessant.	Onzijdig
Was kostet dieses hier?	Wat kost dit hier?	Zelfstandig pronomen
Der ist sehr nett!	Die is heel aardig!	der als pronomen (informeel)
Das ist nicht richtig.	Dat klopt niet.	das als aanwijzend
Diese Schuhe sind zu groß.	Deze schoenen zijn te groot.	Meervoud
Dieser Kaffee schmeckt gut.	Deze koffie smaakt goed.	Mannelijk
Das gefällt mir.	Dat bevalt mij.	Onzijdig pronomen
Nehmen Sie diesen oder jenen?	Neemt u deze of die?	Vergelijking

Veelgemaakte fouten

Niet verbuigen

• Fout: Dieser Frau ist nett.
• Correct: Diese Frau ist nett.
• Waarom: Aanwijzende voornaamwoorden verbuigen naar geslacht en naamval.

"Jener" in de spreektaal gebruiken

• Noot: Jener is literair/formeel. In de spreektaal gebruik je der/die/das met nadruk voor 'die/dat (ver weg)'.

Oefentips

1. Wijs naar voorwerpen in je omgeving: "Dieser Tisch ist rund. Diese Lampe ist neu."
2. Leer de verbuiging van dieser als extra versie van de bepaalde lidwoordtabel.
3. Oefen de informele variant: "Der ist schön! Die ist teuer!"

Verwante concepten

• Vereiste: Bepaalde lidwoorden (nominatief) — dezelfde verbuiging
• Volgende stappen: Bijvoeglijke naamwoorden na bepaalde lidwoorden — uitbreiden van verbuiging