De lijdende vorm in het Portugees

Overzicht

In de lijdende vorm (voz passiva) staat het object van een handeling centraal in plaats van de uitvoerder. In het Portugees vormt je de lijdende vorm met ser + participium (door wie iets gedaan werd) of met de reflexieve constructie se + werkwoord (onpersoonlijk).

De reflexieve lijdende vorm (voz passiva reflexiva of se passivo) is in de omgangstaal vaker dan de ser-constructie, vooral als de uitvoerder niet vermeld wordt.

Hoe het werkt

Ser + participium + por (door wie):

• O livro foi escrito por ela. — Het boek werd door haar geschreven.
• Participium stemt overeen met het onderwerp: A carta foi enviada. / Os livros foram enviados.

Reflexieve lijdende vorm (se passivo):

• Vende-se esta casa. — Dit huis wordt verkocht. (letterlijk: verkoopt zich)
• Fala-se português aqui. — Hier wordt Portugees gesproken.
• Alugam-se quartos. — Kamers te huur.

Tijden in de lijdende vorm:

• Tegenwoordige tijd: é escrito
• Verleden tijd: foi escrito
• Onvoltooid: era escrito
• Toekomend: será escrito

Voorbeelden in context

Portugees	Nederlands	Opmerking
O livro foi escrito por Saramago.	Het boek werd door Saramago geschreven.	ser + part.
A janela foi aberta.	Het raam werd geopend.	ser + part., vrouwelijk
Fala-se português aqui.	Hier wordt Portugees gesproken.	se passivo
Vende-se apartamento.	Appartement te koop.	advertentietaal
Os documentos foram assinados.	De documenten werden getekend.	meervoud
A reunião será realizada amanhã.	De vergadering zal morgen plaatsvinden.	toekomst
Proibido fumar.	Roken verboden.	participium als bijv. nw.
Alugam-se bicicletas.	Fietsen te huur.	se passivo mv.

Veelgemaakte fouten

Participium niet aanpassen

• Fout: As cartas foram enviado.
• Correct: As cartas foram enviadas.
• Waarom: Het participium stemt overeen met het onderwerp in geslacht en getal.

Se passivo vs se reflexief

• Vende-se a casa. = het huis wordt verkocht (se passivo)
• Ela veste-se. = zij kleedt zich aan (se reflexief)

Oefentips

1. Maak actieve zinnen passief en omgekeerd.
2. Oefen het se passivo met advertentietaal: vende-se, aluga-se, procura-se.
3. Schrijf een korte tekst in de lijdende vorm over een evenement.

Verwante concepten

• Vereiste: Verleden tijd (pretérito perfeito) — participia
• Volgende stappen: Onpersoonlijke constructies — verwante se-constructies