Onbepaalde Voornaamwoorden in het Italiaans

Overzicht

Onbepaalde voornaamwoorden verwijzen naar personen of dingen zonder ze precies te specificeren: "iemand", "niemand", "iets", "niets", "iedereen". In het Italiaans zijn er specifieke woorden voor elk van deze betekenissen, en ze gedragen zich iets anders dan hun Nederlandse equivalenten.

Opvallend is dat veel Italiaanse onbepaalde voornaamwoorden in combinatie met een ontkenning worden gebruikt. Zo is nessuno (niemand) zelf al negatief, maar in het Italiaans staat er bijna altijd ook non voor het werkwoord: Non c'è nessuno (letterlijk: "er is niet niemand"). Dit "dubbele ontkenning"-systeem is standaard in het Italiaans.

Hoe het werkt

De meest gebruikte onbepaalde voornaamwoorden

Italiaans	Nederlands	Bijzonderheden
qualcuno	iemand	voor personen
qualcosa / qualcosa di + bijv.nw.	iets	onveranderlijk
nessuno	niemand	vergt ook non voor werkwoord
niente / nulla	niets	vergt ook non voor werkwoord
ognuno	iedereen, een ieder	formeler
tutti	iedereen	meer spreektaalvariant
tutto	alles	onveranderlijk als pronomen
altro	iets anders
chiunque	wie dan ook, eenieder

Qualcuno en qualcosa

Qualcuno verwijst naar personen, qualcosa naar dingen:

• C'è qualcuno? — Is er iemand?
• Vuoi qualcosa da bere? — Wil je iets drinken?
• Ho incontrato qualcuno di interessante. — Ik heb iemand interessants ontmoet.
• C'è qualcosa di strano. — Er is iets vreemds.

Let op: bij qualcosa di en qualcuno di gevolgd door een bijvoeglijk naamwoord, staat het bijvoeglijk naamwoord na di en in de mannelijke enkelvoudsvorm.

Nessuno en niente/nulla

Nessuno (niemand) en niente/nulla (niets) zijn negatieve voornaamwoorden. Als ze na het werkwoord staan, heb je ook non voor het werkwoord nodig:

• Non c'è nessuno. — Er is niemand.
• Non ho capito niente. — Ik heb niets begrepen.
• Nessuno è venuto. — Niemand is gekomen. (vóór werkwoord: geen non nodig)
• Niente è possibile. — Niets is mogelijk. (vóór werkwoord: geen non nodig)

Tutti en tutto

Tutti (iedereen, allen) verwijst naar personen, tutto (alles) naar dingen:

• Tutti hanno capito. — Iedereen heeft het begrepen.
• Ho capito tutto. — Ik heb alles begrepen.
• Tutto è possibile. — Alles is mogelijk.

Voorbeelden in context

Italiaans	Nederlands	Opmerking
C'è qualcuno?	Is er iemand?	qualcuno voor persoon
Vuoi qualcosa da bere?	Wil je iets drinken?	qualcosa voor ding
Non c'è nessuno.	Er is niemand.	nessuno na werkwoord + non
Non ho capito niente.	Ik heb niets begrepen.	niente na werkwoord + non
Nessuno sa la risposta.	Niemand weet het antwoord.	nessuno vóór werkwoord: geen non
Tutti erano contenti.	Iedereen was tevreden.	tutti voor personen
Ho mangiato tutto.	Ik heb alles opgegeten.	tutto voor dingen
C'è qualcosa di strano.	Er is iets vreemds.	qualcosa di + bijv.nw.
Ho incontrato qualcuno di simpatico.	Ik heb iemand aardigs ontmoet.	qualcuno di + bijv.nw.
Non ho nulla da dirti.	Ik heb niets te zeggen.	nulla = niente

Veelgemaakte fouten

Non vergeten bij nessuno/niente na werkwoord

• Fout: C'è nessuno.
• Correct: Non c'è nessuno.
• Waarom: Als nessuno of niente na het werkwoord staat, is non vóór het werkwoord verplicht.

Qualcosa buigen

• Fout: Ho trovato qualcosa di bella.
• Correct: Ho trovato qualcosa di bello.
• Waarom: Na qualcosa di staat het bijvoeglijk naamwoord altijd in de mannelijke enkelvoudsvorm.

Qualcuno voor dingen gebruiken

• Fout: C'è qualcuno da mangiare?
• Correct: C'è qualcosa da mangiare?
• Waarom: Qualcuno is voor personen; qualcosa voor dingen.

Nessuno buigen

• Fout: Non c'è nessuna.
• Correct: Non c'è nessuno. (als je het algemeen bedoelt)
• Waarom: Nessuno als voornaamwoord (niet als bijvoeglijk naamwoord) buigt normaal niet.

Gebruiksnotities

Niente en nulla zijn vrijwel synoniem in het moderne Italiaans. Nulla klinkt iets formeler of filosofischer.

In de spreektaal hoort men ook nessuno als bijvoeglijk naamwoord (met buiging): Non ho nessuna voglia (Ik heb helemaal geen zin). Dit is het bijvoeglijk gebruik van nessuno, dat wél buigt.

Chiunque (wie dan ook) is vaker in formele of geschreven taal: Chiunque può venire (Wie dan ook mag komen). In de spreektaal gebruik je eerder tutti of qualsiasi persona.

Oefentips

1. Maak ontkennende zinnen met nessuno en niente en let erop dat je non voor het werkwoord plaatst.
2. Oefen qualcosa di + bijvoeglijk naamwoord door te beschrijven wat je gezien, gehoord of gevonden hebt.
3. Schrijf een kort dialoogje waarbij iemand vraagt of er iemand of iets is (C'è qualcuno?, Hai qualcosa?) en jij antwoordt met nessuno of niente.

Verwante concepten

• Vereiste: Onderwerpvoornaamwoorden — de basis van Italiaanse voornaamwoorden
• Volgende stappen: Onbepaalde bijvoeglijke naamwoorden — qualche, alcuni, ogni, tutto