Onpersoonlijke Werkwoorden in het Italiaans

Overzicht

Onpersoonlijke werkwoorden (verbi impersonali) worden uitsluitend in de derde persoon enkelvoud gebruikt — ze hebben geen echt onderwerp dat een persoon of ding is. In het Nederlands gebruiken we daarvoor het woord "het": "het is nodig", "het lijkt", "het is genoeg".

In het Italiaans zijn er diverse veel gebruikte onpersoonlijke werkwoorden die je al vroeg in je leerproces tegenkomt: bisogna (het is nodig / je moet), basta (het is genoeg / dat is voldoende), sembra (het lijkt), pare (het schijnt), occorre (het is vereist).

Ze worden gevolgd door ofwel een infinitief ofwel een bijzin met che + aanvoegende wijs (congiuntivo) — maar voor beginners is de variant met infinitief al meer dan voldoende.

Hoe het werkt

De meest gebruikte onpersoonlijke werkwoorden

Werkwoord	Betekenis	Gevolgd door
bisogna	het is nodig, je moet	infinitief of che + congiuntivo
basta	het is genoeg, dat volstaat	infinitief of che + congiuntivo
sembra	het lijkt	infinitief of che + indicativo/congiuntivo
pare	het schijnt, het lijkt	infinitief of che + indicativo/congiuntivo
occorre	het is vereist	infinitief of che + congiuntivo
capita	het gebeurt, het overkomt	che + indicativo
conviene	het is verstandig, het loont	infinitief
importa	het doet ertoe	infinitief of che + congiuntivo

Met infinitief (meest gangbaar)

• Bisogna studiare di più. — Je moet meer studeren. (letterlijk: het is nodig meer te studeren)
• Basta così, grazie. — Dat is genoeg, dankjewel.
• Sembra facile. — Het lijkt makkelijk.
• Occorre fare attenzione. — Je moet opletten.
• Conviene partire presto. — Het is verstandig vroeg te vertrekken.

Met che + indicativo/congiuntivo

• Sembra che tutto vada bene. — Het lijkt dat alles goed gaat.
• Bisogna che tu studi. — Het is nodig dat jij studeert.
• Pare che sia vero. — Het schijnt dat het waar is.

Weersomstandigheden: ook onpersoonlijk

Weerwerkwoorden zijn ook onpersoonlijk — ze hebben nooit een onderwerp:

• Piove. — Het regent.
• Nevica. — Het sneeuwt.
• Fa freddo. — Het is koud. (letterlijk: het maakt koud)
• Fa caldo. — Het is warm.

Voorbeelden in context

Italiaans	Nederlands	Opmerking
Bisogna studiare di più.	Je moet meer studeren.	bisogna + infinitief
Basta così, grazie.	Dat is genoeg, dankjewel.	basta als zelfstandige uitdrukking
Sembra facile.	Het lijkt makkelijk.	sembra + bijv.nw.
Occorre fare attenzione.	Je moet opletten.	occorre + infinitief
Conviene aspettare.	Het is beter te wachten.	conviene + infinitief
Non importa.	Het maakt niet uit.	importa in ontkenning
Basta parlare!	Genoeg gepraat!	basta als uitroep
Pare che sia stanco.	Het lijkt dat hij moe is.	pare + che + congiuntivo
Piove molto in autunno.	Het regent veel in de herfst.	weerwerkwoord
Capita di dimenticare.	Het overkomt je dat je vergeet.	capita + infinitief

Veelgemaakte fouten

Een persoonlijk onderwerp toevoegen

• Fout: Lui bisogna studiare.
• Correct: Bisogna studiare. of Lui deve studiare.
• Waarom: Onpersoonlijke werkwoorden hebben nooit een persoonlijk onderwerp. Als je een specifieke persoon wilt noemen, gebruik dan het persoonlijke werkwoord (dovere, bastare met subject, enz.).

Bisogna en dovere door elkaar halen

• Bisogna studiare. — Er moet gestudeerd worden. / Men moet studeren. (algemeen)
• Devo studiare. — Ik moet studeren. (specifiek persoon)
• Waarom: Bisogna is algemeen (onpersoonlijk), dovere is persoonlijk (voor een specifiek persoon).

Sembra buigen

• Fout: Sembrano difficili. (als je het onpersoonlijk bedoelt)
• Correct: Sembra difficile. (onpersoonlijk: altijd derde persoon enkelvoud)
• Waarom: Als onpersoonlijk werkwoord staat sembra altijd in het enkelvoud, ongeacht wat erop volgt.

Gebruiksnotities

Basta wordt ook als uitroep gebruikt om iets te stoppen: Basta! (Genoeg! Stop maar!) — dit is een van de meest gehoorde Italiaanse uitdrukkingen.

Non importa (het maakt niet uit) en non fa niente (geeft niets, geen probleem) zijn vaste beleefde antwoorden die je veel zult horen in dagelijkse gesprekken.

Oefentips

1. Gebruik bisogna en occorre om regels of adviezen te geven: Per imparare l'italiano, bisogna... Maak vijf van dit soort zinnen.
2. Oefen het gebruik van sembra en pare om indrukken te beschrijven: hoe ziet iemand eruit, hoe voelt een situatie aan.
3. Oefen bewust het weglaten van een persoonlijk onderwerp bij onpersoonlijke werkwoorden.

Verwante concepten

• Vereiste: Essere (zijn) — het hulpwerkwoord dat bij veel onpersoonlijke constructies hoort
• Volgende stappen: Impersoonlijk si — een andere manier om onpersoonlijke uitspraken te doen