A2

El pretérito perfecto (*perfet d'indicatiu*) en catalán

Perfet d'Indicatiu

Este artículo forma parte del árbol gramatical de catalán en Settemila Lingue.


concept: ca-a2-perfet-indicatiu lang: ca ui: es title: El pretérito perfecto en catalán: perfet d'indicatiu description: >- Aprende a formar y usar el perfet d'indicatiu catalán con haver y participio, sus contrastes con el pasado perifrástico y los errores más comunes. generation: article: version: native-ui-reference-v3.1 model: openai-codex/gpt-5.6-sol at: 2026-08-08T10:08:35Z reviews: language-mixing: status: clean at: 2026-08-08T10:17:00Z criteria: v2 spell-check: status: flagged at: 2026-08-08T10:08:35Z score: 0.003 score-english: 0 score-coverage: 0.003 suspects: ["Compárese", "elisión", "feit", "lícula", "perifrástico", "veigut"] criteria: v7


En pocas palabras

El perfet d'indicatiu se forma con el presente de haver y un participio: he cantat, has perdut, ha sortit. Se usa sobre todo para hechos pasados vinculados a un periodo que aún incluye el presente —avui, aquesta setmana, enguany—, mientras que para un periodo ya cerrado suele emplearse el pasado perifrástico: ahir vaig arribar.

Visión general

El perfet d'indicatiu es un tiempo verbal compuesto: necesita un verbo auxiliar, haver, y el participio (una forma verbal como cantat, «cantado», o vist, «visto»). Permite hablar de algo que ya ocurrió, pero que el hablante sitúa dentro de un marco temporal todavía actual o presenta como relevante ahora.

Es uno de los tiempos de pasado fundamentales del nivel A2. Aparece constantemente al hablar de lo sucedido hoy, de una experiencia hasta este momento, de una tarea ya terminada o de algo que todavía no ha ocurrido: Avui he treballat molt; Has estat mai a Menorca?; Encara no han arribat.

Para un hispanohablante, la estructura resulta familiar porque se parece a he cantado. Sin embargo, no conviene copiar automáticamente el uso del español. En gran parte del español americano se prefiere «lo hice» incluso para acciones de hoy; el catalán estándar suele distinguir con más claridad avui ho he fet de ahir ho vaig fer. Incluso para quienes usan el pretérito perfecto con frecuencia en español peninsular, será importante aprender el contraste catalán con el passat perifràstic.

Cómo se forma y cómo funciona

La fórmula básica

La construcción sigue este orden:

sujeto + presente de haver + participio + complementos

El sujeto (quien realiza o experimenta la acción) suele omitirse porque la forma de haver ya indica la persona:

  • (Jo) he acabat la feina. — He terminado el trabajo.
  • (Nosaltres) hem menjat molt bé. — Hemos comido muy bien.
  • (Ells) han arribat tard. — Han llegado tarde.

No se usa tenir para formar este tiempo. Aunque tenir significa «tener» en el sentido de posesión, el auxiliar es siempre haver: He comprat un llibre, no Tinc comprat un llibre como equivalente neutro de «he comprado un libro».

El presente de haver

Persona Pronombre orientativo Forma Ejemplo
1.ª singular jo he he parlat
2.ª singular tu has has parlat
3.ª singular ell, ella, vostè ha ha parlat
1.ª plural nosaltres hem hem parlat
2.ª plural vosaltres heu heu parlat
3.ª plural ells, elles, vostès han han parlat

Las seis formas deben aprenderse como una serie: he, has, ha, hem, heu, han. Dos errores especialmente fáciles para un hispanohablante son sustituir hem por «hemos» y heu por «habéis». En catalán son formas breves y no llevan acento gráfico.

Formación del participio regular

El participio se obtiene normalmente a partir del infinitivo:

Tipo de infinitivo Terminación frecuente Infinitivo Participio
verbos en -ar -at parlar parlat
muchos verbos en -er/-re -ut perdre perdut
verbos en -ir -it dormir dormit

Así se forman, por ejemplo, he treballat, has perdut y han dormit. Estas pautas son muy productivas, pero no todos los participios son regulares.

Participios irregulares frecuentes

Infinitivo Participio Ejemplo breve Significado
dir dit ho he dit lo he dicho
escriure escrit hem escrit hemos escrito
fer fet què has fet? ¿qué has hecho?
veure vist l'he vist lo he visto
prendre pres he pres cafè he tomado café
obrir obert han obert la porta han abierto la puerta
morir mort ha mort ha muerto
néixer nascut ha nascut ha nacido

Otros verbos muy frecuentes mantienen participios previsibles que también conviene memorizar como una unidad: tenir → tingut, venir → vingut, poder → pogut, voler → volgut y viure → viscut.

Negación, preguntas y pronombres

Para negar, no se coloca delante del conjunto verbal. Palabras como encara («todavía») y mai («nunca/jamás») permiten precisar el sentido:

  • No he esmorzat. — No he desayunado.
  • Encara no hem començat. — Todavía no hemos empezado.
  • No hi he anat mai. — No he ido nunca allí.

Las preguntas no necesitan un auxiliar adicional ni una inversión especial:

  • Has vist en Pere? — ¿Has visto a Pere?
  • Heu acabat? — ¿Habéis terminado?
  • Què han decidit? — ¿Qué han decidido?

Los pronombres débiles (formas breves sin acento propio como el, la, ho, em o hi) van delante de haver: L'he vist, Ho hem acabat, M'he llevat tard, No hi han anat. El auxiliar y el participio siguen formando juntos el tiempo verbal aunque aparezca un pronombre antes.

Cuándo se usa

La regla inicial más útil es mirar el periodo de tiempo:

Situación Perfet d'indicatiu Motivo
un momento de hoy Aquest matí he anat al metge. hoy aún es el marco de referencia
un periodo todavía abierto Aquesta setmana hem tingut tres reunions. la semana no se presenta como terminada
resultado relevante ahora He perdut les claus. ahora no tengo las llaves
experiencia hasta el presente Has tastat mai els calçots? se pregunta por la experiencia acumulada
acción aún pendiente Encara no ha contestat. la espera continúa ahora

En cambio, un marcador que sitúa claramente la acción en un periodo acabado suele pedir el passat perifràstic: ahir vaig treballar, dissabte passat vam sortir, el 2022 van viure a Girona. La elección no expresa simplemente «acción reciente» frente a «acción antigua»; importa cómo se encuadra el tiempo. Aquest any he anat dues vegades a Girona mantiene abierto «este año», aunque la primera visita fuera hace meses.

Ejemplos en contexto

Catalán Español Nota
He acabat la feina. He terminado el trabajo. Resultado ya conseguido.
Has vist en Pere? ¿Has visto a Pere? Pregunta por una persona en un marco actual.
Hem menjat molt bé. Hemos comido muy bien. Primera persona del plural.
Encara no han arribat. Todavía no han llegado. Acción esperada que sigue pendiente.
Avui m'he llevat a les sis. Hoy me he levantado a las seis. Verbo pronominal y periodo de hoy.
Aquesta setmana heu treballat molt. Esta semana habéis trabajado mucho. Periodo que se considera abierto.
Ja has enviat el correu? ¿Ya has enviado el correo? Ja pregunta si la acción está cumplida.
No ho he entès. No lo he entendido. El pronombre ho precede al auxiliar.
Has estat mai a Menorca? ¿Has estado alguna vez en Menorca? Experiencia hasta el presente.
Aquest any hem llegit cinc novel·les. Este año hemos leído cinco novelas. Balance dentro del año actual.
La Marta ha perdut les claus. Marta ha perdido las llaves. La consecuencia sigue siendo relevante.
Els nens ja han obert els regals. Los niños ya han abierto los regalos. Participio irregular obert.
Què heu fet avui? ¿Qué habéis hecho hoy? Participio irregular fet.
No hi he anat mai. Nunca he ido allí. Hi representa un lugar.

Errores frecuentes

1. Usar tenir como auxiliar

  • Incorrecto: Tinc acabat la feina.
  • Correcto: He acabat la feina.
  • Por qué: el tiempo compuesto se forma con haver. Tenir expresa posesión o aparece en otras construcciones con significado propio, pero no sustituye al auxiliar neutral.

2. Copiar las formas españolas de haber

  • Incorrecto: Hemos menjat / Haveu acabat?
  • Correcto: Hem menjat / Heu acabat?
  • Por qué: las formas catalanas son hem y heu. Conviene practicar toda la serie he, has, ha, hem, heu, han sin pasar por el español.

3. Confundir ha y han

  • Incorrecto: Els meus amics ha arribat.
  • Correcto: Els meus amics han arribat.
  • Por qué: el auxiliar concuerda con el sujeto: ha corresponde a una persona o cosa singular; han, a un sujeto plural.

4. Elegir el perfecto con un periodo claramente cerrado

  • Poco adecuado en el contraste estándar: Ahir he anat al mercat.
  • Forma habitual: Ahir vaig anar al mercat.
  • Por qué: ahir pertenece a un periodo ya acabado. Para narrar ese hecho, el catalán general emplea normalmente el pasado perifrástico.

5. Colocar el pronombre entre auxiliar y participio

  • Incorrecto: He la vist.
  • Correcto: L'he vist.
  • Por qué: el pronombre débil va delante del auxiliar conjugado. La elisión produce la + he → l'he.

6. Regularizar un participio irregular

  • Incorrecto: Has feit els deures? / He veigut la pel·lícula.
  • Correcto: Has fet els deures? / He vist la pel·lícula.
  • Por qué: fer y veure forman los participios fet y vist. Aprenderlos dentro de frases cortas ayuda más que memorizar una lista aislada.

Notas de uso

Ja, encara no y mai

Estas palabras aparecen muy a menudo con el perfecto:

  • ja + perfecto presenta una acción como cumplida: Ja he pagat («Ya he pagado»);
  • encara no + perfecto indica que sigue pendiente: Encara no he pagat («Todavía no he pagado»);
  • mai sirve para experiencias: Hi has estat mai? («¿Has estado allí alguna vez?») o, con negación, No hi he estat mai («Nunca he estado allí»).

En preguntas, mai puede equivaler a «alguna vez» sin que la frase sea negativa.

No todo lo reciente lleva perfecto

Una acción puede haber ocurrido hace pocos minutos y, aun así, formar parte de una narración delimitada: Fa un moment va entrar, va deixar la bossa i va marxar. A la inversa, algo de hace meses puede expresarse con el perfecto si pertenece a un periodo abierto: Enguany hem canviat de casa. Los adverbios temporales orientan, pero también cuenta la perspectiva del hablante.

Variación real

La distribución entre perfet y passat perifràstic no es idéntica en todas las zonas ni en todos los hablantes. En algunas variedades el pasado perifrástico ocupa más contextos. Para producir un catalán estándar claro, resulta segura la distinción pedagógica entre periodo abierto (avui he fet) y periodo cerrado (ahir vaig fer); al escuchar conversaciones, conviene aceptar que el uso espontáneo puede variar.

Más allá de lo básico: usos avanzados

Esta parte no es imprescindible para empezar a usar el perfecto, pero explica formas que aparecen en textos cuidados y ayuda a no aplicar mecánicamente la concordancia del español.

Concordancia con un pronombre de objeto directo anterior

Normalmente, el participio de un tiempo compuesto permanece invariable:

  • He comprat les entrades.
  • Han obert les finestres.

El objeto directo es la persona o cosa que recibe directamente la acción; en he comprat les entrades, aquello que se compra son les entrades. Cuando ese objeto aparece antes del verbo como pronombre de tercera persona, la lengua tradicional y los registros cuidados pueden hacer concordar el participio, sobre todo cuando la diferencia se oye o se ve en femenino:

Sin marcar la concordancia, hoy muy extendido Con concordancia tradicional o cuidada Español
La carta, l'he escrit. La carta, l'he escrita. La carta, la he escrito.
Les entrades, les he comprat. Les entrades, les he comprades. Las entradas, las he comprado.
Els documents, els he revisat. Els documents, els he revisats. Los documentos, los he revisado.

La concordancia aparece porque la, les o els preceden al auxiliar. No debe trasladarse al objeto colocado después: la forma básica es He comprat les entrades, no He comprades les entrades. En el habla actual es frecuente mantener el participio invariable incluso con un pronombre anterior; reconocer ambas soluciones es más importante en A2 que intentar forzar siempre la variante concordada.

El participio como adjetivo

Fuera del tiempo compuesto, un participio puede describir un nombre y entonces sí concuerda con él en género y número:

  • una porta oberta — una puerta abierta;
  • dues cartes escrites — dos cartas escritas;
  • els exercicis acabats — los ejercicios terminados.

Compárese Han obert les portes —donde obert forma el perfecto y normalmente no cambia— con Les portes estan obertes, donde obertes describe el estado de las puertas.

Relación con otros tiempos compuestos

La misma lógica de auxiliar más participio reaparece más adelante. Si haver está en imperfecto, se obtiene el pluscuamperfecto: havia cantat («había cantado»). Dominar ahora los participios y el orden de los pronombres facilita mucho esos tiempos posteriores.

Consejos para practicar

  1. Haz parejas temporales. Escribe cinco pares como Avui he parlat amb la Joana / Ahir vaig parlar amb la Joana. Así se aprende a elegir el tiempo, no solo a construirlo.
  2. Automatiza el auxiliar con un solo participio. Repite he fet, has fet, ha fet, hem fet, heu fet, han fet y después cambia a vist, dit, escrit. Esto separa la persona gramatical del participio.
  3. Resume el día en catalán. Al final de la tarde, anota tres cosas con avui, ja y encara no: Avui he treballat; ja he sopat; encara no he trucat a casa. Revisa después la posición de no y de los pronombres.

Conceptos relacionados

Requisito previo

Haver y tenir en catalánA1

Conceptos que se apoyan en este

Más conceptos de A2

Este concepto en otros idiomas

Comparar en todos los idiomas

Practica Perfet d'Indicatiu en catalán con una cuenta gratuita de Settemila Lingue. Configuraremos catalán · A2 y generaremos tarjetas específicamente para este concepto gramatical.

Practica este concepto