Dagen, maanden en datums in het Kantonees
日期同星期
Dit artikel maakt deel uit van de grammaticaboom voor Kantonees op Settemila Lingue.
In het kort
Weekdagen bestaan uit 禮拜 lai5 baai3 of 星期 sing1 kei4 plus een getal: 禮拜一 lai5 baai3 jat1 is maandag. Maanden zijn een getal plus 月 jyut6, en een kalenderdag is een getal plus 號 hou6: 三月十五號 saam1 jyut6 sap6 ng5 hou6 betekent 15 maart. In gewone gesprekken klinkt 禮拜 vaak natuurlijker, terwijl 星期 neutraler is en ook in formelere situaties past.
Overzicht
Datums zijn in het Kantonees opvallend regelmatig. Je hoeft geen aparte namen als januari of maandag uit het hoofd te leren: met de getallen en enkele vaste woorden kun je vrijwel het hele systeem opbouwen. Daarom sluit dit onderwerp op A1-niveau direct aan op getallen en tellen.
Voor Nederlandstaligen is vooral de volgorde even wennen. In het Nederlands zeg je meestal 15 maart 2026, van klein naar groot. Het Kantonees zet de grootste tijdseenheid vooraan: 二零二六年三月十五號 — letterlijk ‘2026-jaar, 3-maand, 15-dagnummer’. Ook de weekdagen worden niet benoemd met afzonderlijke woorden, maar genummerd vanaf maandag.
In dit artikel staat bij nieuwe vormen steeds Jyutping, de gebruikelijke weergave van de uitspraak in Latijnse letters. Het cijfer achter elke lettergreep geeft de toon aan en hoort dus bij de uitspraak: 月 jyut6 en 號 hou6 eindigen allebei op toon 6.
Hoe het werkt
Weekdagen met 禮拜 of 星期
Voor maandag tot en met zaterdag gebruik je een vast basiswoord plus de getallen één tot en met zes:
| Nederlands | Kantonees | Jyutping |
|---|---|---|
| maandag | 禮拜一 / 星期一 | lai5 baai3 jat1 / sing1 kei4 jat1 |
| dinsdag | 禮拜二 / 星期二 | lai5 baai3 ji6 / sing1 kei4 ji6 |
| woensdag | 禮拜三 / 星期三 | lai5 baai3 saam1 / sing1 kei4 saam1 |
| donderdag | 禮拜四 / 星期四 | lai5 baai3 sei3 / sing1 kei4 sei3 |
| vrijdag | 禮拜五 / 星期五 | lai5 baai3 ng5 / sing1 kei4 ng5 |
| zaterdag | 禮拜六 / 星期六 | lai5 baai3 luk6 / sing1 kei4 luk6 |
| zondag | 禮拜日 / 星期日 | lai5 baai3 jat6 / sing1 kei4 jat6 |
Zondag is de uitzondering: gebruik 日 jat6 (‘dag’ of ‘zon’), niet het getal zeven. Je kunt ook 禮拜天 lai5 baai3 tin1 of 星期天 sing1 kei4 tin1 horen, met 天 tin1 ‘dag/hemel’. 日 is een veilige en veelgebruikte keuze.
De vraag ‘welke dag van de week?’ wordt gevormd met 幾 gei2 (‘welk getal/hoeveel’):
- 今日禮拜幾? gam1 jat6 lai5 baai3 gei2? — Welke dag is het vandaag?
- 今日星期幾? gam1 jat6 sing1 kei4 gei2? — Welke dag is het vandaag?
- 今日係禮拜三。 gam1 jat6 hai6 lai5 baai3 saam1. — Vandaag is het woensdag.
In korte, alledaagse antwoorden kan 係 hai6 (‘zijn’) wegvallen: 今日禮拜三. Als beginner kun je 係 gerust gebruiken; dat maakt de opbouw duidelijk.
Maanden: getal + 月
月 jyut6 betekent ‘maand’ en vormt samen met een getal de naam van een kalendermaand. Het patroon kent geen onregelmatige maandnamen.
| Nederlands | Kantonees | Jyutping |
|---|---|---|
| januari | 一月 | jat1 jyut6 |
| februari | 二月 | ji6 jyut6 |
| maart | 三月 | saam1 jyut6 |
| april | 四月 | sei3 jyut6 |
| mei | 五月 | ng5 jyut6 |
| juni | 六月 | luk6 jyut6 |
| juli | 七月 | cat1 jyut6 |
| augustus | 八月 | baat3 jyut6 |
| september | 九月 | gau2 jyut6 |
| oktober | 十月 | sap6 jyut6 |
| november | 十一月 | sap6 jat1 jyut6 |
| december | 十二月 | sap6 ji6 jyut6 |
Let vooral op februari: dat is 二月 ji6 jyut6, niet 兩月 loeng5 jyut6. 兩 loeng5 gebruik je vaak voor ‘twee’ vóór een telwoord of maatwoord, bijvoorbeeld 兩個人 ‘twee mensen’. Namen van maanden en kalenderdagen volgen echter de vaste cijferreeks met 二 ji6.
Met 幾月 gei2 jyut6 vraag je naar de maand:
- 而家係幾月? ji4 gaa1 hai6 gei2 jyut6? — Welke maand is het nu?
- 而家係七月。 ji4 gaa1 hai6 cat1 jyut6. — Het is nu juli.
Dagen van de maand: getal + 號
In gesproken Kantonees zet je 號 hou6 achter het dagnummer. Er komt geen rangtelwoord (een vorm als ‘eerste’ of ‘vijftiende’) aan te pas.
| Nederlands | Kantonees | Jyutping |
|---|---|---|
| de eerste | 一號 | jat1 hou6 |
| de tweede | 二號 | ji6 hou6 |
| de tiende | 十號 | sap6 hou6 |
| de vijftiende | 十五號 | sap6 ng5 hou6 |
| de eenentwintigste | 二十一號 | ji6 sap6 jat1 hou6 |
| de eenendertigste | 三十一號 | saam1 sap6 jat1 hou6 |
De Nederlandse gewoonte om van een dagnummer een rangtelwoord te maken — de eerste, de vijftiende — helpt hier dus niet. Denk eenvoudigweg: getal + 號. Ook hier zeg je 二號, niet 兩號.
Met 幾號 gei2 hou6 vraag je naar het dagnummer:
- 今日幾號? gam1 jat6 gei2 hou6? — De hoeveelste is het vandaag?
- 聽日係幾號呀? ting1 jat6 hai6 gei2 hou6 aa3? — De hoeveelste is het morgen?
- 今日係十六號。 gam1 jat6 hai6 sap6 luk6 hou6. — Vandaag is het de zestiende.
Wil je maand en dag tegelijk vragen, dan gebruik je 幾月幾號 gei2 jyut6 gei2 hou6: 你生日係幾月幾號? nei5 saang1 jat6 hai6 gei2 jyut6 gei2 hou6? — Op welke datum ben je jarig?
Een volledige datum
De vaste volgorde is:
jaar + 年 nin4 + maand + 月 jyut6 + dag + 號 hou6
Een jaartal lees je cijfer voor cijfer. Zo wordt 2026 二零二六年 ji6 ling4 ji6 luk6 nin4, niet ‘tweeduizend zesentwintig’. De nul is 零 ling4.
| Kantonees | Jyutping | Nederlands |
|---|---|---|
| 二零二六年 | ji6 ling4 ji6 luk6 nin4 | het jaar 2026 |
| 二零二六年三月十五號 | ji6 ling4 ji6 luk6 nin4 saam1 jyut6 sap6 ng5 hou6 | 15 maart 2026 |
| 七月十六號 | cat1 jyut6 sap6 luk6 hou6 | 16 juli |
| 十一月二十號 | sap6 jat1 jyut6 ji6 sap6 hou6 | 20 november |
In het Nederlands staat bij 15 maart de dag voor de maand. In het Kantonees komt altijd eerst 三月 en dan 十五號. Zet je de Nederlandse volgorde rechtstreeks over, dan klinkt de datum verkeerd.
Deze, vorige en volgende week of maand
Voor een periode ten opzichte van nu gebruik je meestal 上 soeng6 (‘vorige/boven’), 呢 ni1 (‘deze’) of 下 haa6 (‘volgende/beneden’), gevolgd door 個 go3, een telwoord (een woord dat een hoeveelheid aan een zelfstandig naamwoord koppelt).
| Nederlands | Kantonees | Jyutping |
|---|---|---|
| vorige week | 上個禮拜 / 上個星期 | soeng6 go3 lai5 baai3 / soeng6 go3 sing1 kei4 |
| deze week | 呢個禮拜 / 呢個星期 | ni1 go3 lai5 baai3 / ni1 go3 sing1 kei4 |
| volgende week | 下個禮拜 / 下個星期 | haa6 go3 lai5 baai3 / haa6 go3 sing1 kei4 |
| vorige maand | 上個月 | soeng6 go3 jyut6 |
| deze maand | 呢個月 | ni1 go3 jyut6 |
| volgende maand | 下個月 | haa6 go3 jyut6 |
Je kunt daarna een weekdag toevoegen: 下個禮拜一 haa6 go3 lai5 baai3 jat1 betekent ‘volgende maandag’. Voor ‘deze maand’ hoor je naast 呢個月 ook 今個月 gam1 go3 jyut6.
Voorbeelden in context
| Kantonees | Jyutping | Nederlands | Opmerking |
|---|---|---|---|
| 今日禮拜幾? | gam1 jat6 lai5 baai3 gei2? | Welke dag is het vandaag? | Gewone spreektaal |
| 今日係星期四。 | gam1 jat6 hai6 sing1 kei4 sei3. | Vandaag is het donderdag. | Neutraal met 星期 |
| 我哋禮拜六去飲茶。 | ngo5 dei6 lai5 baai3 luk6 heoi3 jam2 caa4. | We gaan zaterdag dimsum eten. | 禮拜 klinkt alledaags |
| 星期日唔使返工。 | sing1 kei4 jat6 m4 sai2 faan1 gung1. | Zondag hoef ik niet te werken. | Zondag gebruikt 日, niet 七 |
| 會議改到禮拜五。 | wui6 ji5 goi2 dou3 lai5 baai3 ng5. | De vergadering is verplaatst naar vrijdag. | Weekdag na 到 |
| 而家係七月。 | ji4 gaa1 hai6 cat1 jyut6. | Het is nu juli. | Getal + 月 |
| 三月十五號係我生日。 | saam1 jyut6 sap6 ng5 hou6 hai6 ngo5 saang1 jat6. | 15 maart is mijn verjaardag. | Maand komt vóór dag |
| 我哋八月三號見。 | ngo5 dei6 baat3 jyut6 saam1 hou6 gin3. | We zien elkaar op 3 augustus. | Geen woord voor ‘op’ nodig |
| 聽日係幾號呀? | ting1 jat6 hai6 gei2 hou6 aa3? | De hoeveelste is het morgen? | 呀 maakt de vraag vriendelijker |
| 我生日係十一月二十號。 | ngo5 saang1 jat6 hai6 sap6 jat1 jyut6 ji6 sap6 hou6. | Mijn verjaardag is op 20 november. | Volledige maand en dag |
| 下個月我去香港。 | haa6 go3 jyut6 ngo5 heoi3 hoeng1 gong2. | Volgende maand ga ik naar Hongkong. | Tijdsbepaling staat vaak vooraan |
| 下個禮拜一得唔得? | haa6 go3 lai5 baai3 jat1 dak1 m4 dak1? | Komt volgende maandag uit? | Natuurlijke afspraakvraag |
| 二零二六年七月十六號係禮拜四。 | ji6 ling4 ji6 luk6 nin4 cat1 jyut6 sap6 luk6 hou6 hai6 lai5 baai3 sei3. | 16 juli 2026 is een donderdag. | Van jaar naar dag, dan weekdag |
| 聖誕節係十二月二十五號。 | sing3 daan3 zit3 hai6 sap6 ji6 jyut6 ji6 sap6 ng5 hou6. | Kerstmis is op 25 december. | Datum zonder voorzetsel |
Merk op dat het Kantonees in deze zinnen geen apart voorzetsel voor Nederlands op nodig heeft. 我哋八月三號見 heeft letterlijk de volgorde ‘wij — 3 augustus — elkaar zien’. Een tijdsbepaling (het deel dat zegt wanneer iets gebeurt) staat meestal vóór het werkwoord of helemaal vooraan.
Veelgemaakte fouten
1. De Nederlandse datumvolgorde overnemen
- Fout: 十五號三月 voor ‘15 maart’
- Goed: 三月十五號 saam1 jyut6 sap6 ng5 hou6
- Waarom: Het Kantonees gaat van grotere naar kleinere eenheid: eerst maand, daarna dag. Met een jaar ervoor wordt dat jaar–maand–dag.
2. 兩 gebruiken in een maand of dagnummer
- Fout: 兩月 of 兩號
- Goed: 二月 ji6 jyut6 en 二號 ji6 hou6
- Waarom: 兩 loeng5 komt vaak vóór telwoorden, maar kalendernamen gebruiken de vaste cijferwaarde 二 ji6.
3. Zondag als ‘week zeven’ vormen
- Fout: 禮拜七 of 星期七
- Goed: 禮拜日 lai5 baai3 jat6 of 星期日 sing1 kei4 jat6
- Waarom: Maandag tot en met zaterdag zijn genummerd; zondag gebruikt 日 of soms 天.
4. 號 vóór het getal zetten
- Fout: 號十五
- Goed: 十五號 sap6 ng5 hou6
- Waarom: De eenheid volgt het getal, net als in 三月 en 二零二六年.
5. Het jaartal als één groot getal lezen
- Fout: 2026 uitspreken als een getal in de duizenden
- Goed: 二零二六年 ji6 ling4 ji6 luk6 nin4
- Waarom: Kalenderjaren worden cijfer voor cijfer gelezen. Daardoor moet je ook iedere nul uitspreken.
6. 禮拜 en 星期 onnodig door elkaar gebruiken
- Onhandig: 下個禮拜星期一
- Goed: 下個禮拜一 of 下個星期一
- Waarom: Beide woorden vormen al zelfstandig ‘week/weekdag’. Kies in één vorm het ene of het andere basiswoord.
Gebruiksnotities
禮拜 of 星期?
禮拜 lai5 baai3 is zeer gewoon in informele gesprekken. 星期 sing1 kei4 is neutraler en komt veel voor in roosters, aankondigingen, onderwijs en situaties waarin je iets verzorgder formuleert. Het verschil gaat vooral om stijl; 禮拜三 en 星期三 verwijzen allebei naar woensdag.
Er bestaat ook 週 zau1 voor ‘week’, bijvoorbeeld 週一 zau1 jat1. Dat zie je vaker in compacte, geschreven aanduidingen en formelere tekst dan in ontspannen Hongkongs gesprek. Voor actieve spreekvaardigheid op A1-niveau zijn 禮拜 en 星期 belangrijker.
號 in spreken, 日 in formeel schrijven
In alledaags gesproken Kantonees is 號 hou6 de normale keuze voor een kalenderdag: 七月十六號. In formele geschreven datums staat vaak 日 jat6: 2026年7月16日. Lees je zo'n formele datum voor in een gewoon gesprek, dan kun je hem natuurlijk weer met 號 zeggen.
Tijd staat meestal vroeg in de zin
Het Kantonees zet een datum doorgaans vóór de handeling:
- 我八月三號返香港。 ngo5 baat3 jyut6 saam1 hou6 faan1 hoeng1 gong2. — Ik ga op 3 augustus terug naar Hongkong.
- 八月三號我返香港。 baat3 jyut6 saam1 hou6 ngo5 faan1 hoeng1 gong2. — Op 3 augustus ga ik terug naar Hongkong.
Beide zijn mogelijk. De tweede versie legt meer nadruk op de datum. Voeg niet automatisch een equivalent van het Nederlandse op toe.
Verder dan de basis
De volgende punten hoef je op A1-niveau nog niet actief te beheersen, maar je zult ze in berichten, agenda's en gesprekken tegenkomen.
Verkorte getallen in datums
Voor twintig gebruikt gesproken Kantonees vaak 廿 jaa6. Daardoor kan 二十五號 ji6 sap6 ng5 hou6 ook als 廿五號 jaa6 ng5 hou6 worden gezegd. Beide verwijzen naar de 25e; de vorm met 二十 sluit het duidelijkst aan op het gewone getallensysteem en is voor beginners het eenvoudigst.
Relatieve dagen en jaren
Naast kalenderdatums zijn enkele vaste tijdwoorden bijzonder nuttig:
| Nederlands | Kantonees | Jyutping |
|---|---|---|
| eergisteren | 前日 | cin4 jat6 |
| gisteren | 尋日 | cam4 jat6 |
| vandaag | 今日 | gam1 jat6 |
| morgen | 聽日 | ting1 jat6 |
| overmorgen | 後日 | hau6 jat6 |
| vorig jaar | 舊年 | gau6 nin4 |
| dit jaar | 今年 | gam1 nin4 |
| volgend jaar | 出年 | ceot1 nin4 |
Deze woorden gedragen zich net als een datum en staan meestal vroeg in de zin: 出年我去旅行 ceot1 nin4 ngo5 heoi3 leoi5 hang4 — ‘Volgend jaar ga ik op reis.’
Datum en weekdag combineren
Als beide belangrijk zijn, kun je eerst de datum noemen en daarna de weekdag: 七月十六號,禮拜四 — ‘donderdag 16 juli’. In een volledige mededeling is 七月十六號係禮拜四 eveneens natuurlijk. Dat is handig bij het bevestigen van afspraken, omdat een verkeerde combinatie van dagnummer en weekdag dan sneller opvalt.
Oefentips
- Bouw de kalender hardop op. Zeg eerst de twaalf maanden met 月, daarna de dagen 1 tot en met 31 met 號. Let extra op 二月, 二號 en de toon van 號 hou6.
- Beantwoord elke dag twee vaste vragen. Vraag jezelf 今日禮拜幾? en 今日幾號? en geef een volledige zin als antwoord. Zo koppel je de vormen aan echte datums in plaats van aan losse woordenlijstjes.
- Zet vijf Nederlandse afspraken om. Schrijf bijvoorbeeld ‘vrijdag 15 maart’ eerst in de Kantonees-logische volgorde: 三月十五號,禮拜五. Voeg daarna een handeling toe, zoals 我哋三月十五號見 — ‘We zien elkaar op 15 maart.’
Verwante onderwerpen
- Eerst leren: Getallen en tellen — nodig om weekdagen, maanden, dag- en jaartallen correct op te bouwen.
Vereiste kennis
Getallen en tellen in het KantoneesA1Meer A1-concepten
Dit concept in andere talen
Vergelijk in alle talen
Oefen 日期同星期 in Kantonees met een gratis Settemila Lingue-account. We stellen Kantonees · A1 voor je in en genereren kaarten voor precies dit grammaticaconcept.
Dit concept oefenen