Getallen in het Hindi

In het kort

De Hindi-getallen van 1 tot en met 100 moet je grotendeels als afzonderlijke woorden leren: 21 is इक्कीस en 32 is बत्तीस, niet simpelweg ‘twintig-één’ en ‘dertig-twee’. Begin met 1–10 en de tientallen, en leer daarna de tussenliggende vormen in kleine groepen. Getalwoorden veranderen zelf niet naar geslacht: दो लड़के en दो लड़कियाँ gebruiken allebei दो.

Overzicht

Getallen kom je meteen tegen wanneer je een prijs vraagt, een telefoonnummer doorgeeft, de tijd noemt of vertelt hoeveel personen er zijn. Daarom horen ze tot de basis op A1-niveau. De eerste tien woorden zijn onmisbaar, maar ook vormen als पंद्रह (15), इक्कीस (21), पचास (50) en सौ (100) zijn al snel nodig in een gewoon gesprek.

Voor een Nederlandstalige voelt het systeem aanvankelijk ongewoon. In het Nederlands kun je na twintig vrij voorspelbaar eenentwintig, tweeëntwintig enzovoort vormen. In het Hindi zijn wel historische klankpatronen herkenbaar, maar die leveren geen veilige bouwregel op. बीस is 20, maar 21 is इक्कीस en 22 is बाईस. De praktischste aanpak is dus: patronen gebruiken als geheugensteun, maar elk woord afzonderlijk herkennen en oefenen.

Hindi wordt in het Devanagari-schrift geschreven. Zowel Devanagari-cijfers, zoals २१, als de internationaal gangbare cijfers, zoals 21, komen voor. Op websites, kassabonnen en telefoons zie je vaak 0–9; kennis van ०–९ blijft nuttig voor onder meer borden, kalenders en traditioneler drukwerk.

Hoe het werkt

De cijfers 0–9

Een cijfer is één teken; een getal kan uit meerdere cijfers bestaan. Zo bestaat २१ uit de cijfers २ en १, terwijl het getal als woord इक्कीस luidt.

Internationaal cijfer	Devanagari	Hindi-woord	Nederlands
0	०	शून्य	nul
1	१	एक	één
2	२	दो	twee
3	३	तीन	drie
4	४	चार	vier
5	५	पाँच	vijf
6	६	छह	zes
7	७	सात	zeven
8	८	आठ	acht
9	९	नौ	negen

शून्य is het gewone woord voor nul. Bij het oplezen van een telefoonnummer worden de cijfers meestal één voor één genoemd. Een geschreven 0 kan dan ook als het gangbare leenwoord ज़ीरो worden uitgesproken.

De basis: 1–10

De reeks एक, दो, तीन, चार, पाँच, छह, सात, आठ, नौ, दस vormt de basis. Leer deze niet alleen van 1 naar 10, maar ook door elkaar. Dat helpt later bij prijzen en telefoonnummers, waar de volgorde onvoorspelbaar is.

Let bij het lezen goed op de volledige Devanagari-vorm. Zo bevatten पाँच en नौ klinkertekens die je niet kunt raden door alleen naar de eerste medeklinker te kijken. छह wordt ook wel als छः geschreven; छह is een gangbare moderne spelling.

De tientallen

Getal	Hindi	Getal	Hindi
10	दस	60	साठ
20	बीस	70	सत्तर
30	तीस	80	अस्सी
40	चालीस	90	नब्बे
50	पचास	100	सौ

Deze vormen zijn nuttige ankerpunten, maar je kunt het volgende getal niet maken door er simpelweg एक of दो achter te zetten. Gebruik dus niet een letterlijk Nederlands model als ‘twintig plus één’.

De volledige reeks 1–100

Onderstaande lijst geeft gangbare standaardspellingen. In teksten kun je bij enkele getallen ook spellingsvarianten aantreffen, doordat uitspraak en spelling regionaal of per woordenboek enigszins verschillen. Het getal blijft dan hetzelfde.

Getal	Hindi	Getal	Hindi	Getal	Hindi	Getal	Hindi
1	एक	26	छब्बीस	51	इक्यावन	76	छिहत्तर
2	दो	27	सत्ताईस	52	बावन	77	सतहत्तर
3	तीन	28	अट्ठाईस	53	तिरपन	78	अठहत्तर
4	चार	29	उनतीस	54	चौवन	79	उन्नासी
5	पाँच	30	तीस	55	पचपन	80	अस्सी
6	छह	31	इकतीस	56	छप्पन	81	इक्यासी
7	सात	32	बत्तीस	57	सत्तावन	82	बयासी
8	आठ	33	तैंतीस	58	अट्ठावन	83	तिरासी
9	नौ	34	चौंतीस	59	उनसठ	84	चौरासी
10	दस	35	पैंतीस	60	साठ	85	पचासी
11	ग्यारह	36	छत्तीस	61	इकसठ	86	छियासी
12	बारह	37	सैंतीस	62	बासठ	87	सतासी
13	तेरह	38	अड़तीस	63	तिरसठ	88	अट्ठासी
14	चौदह	39	उनतालीस	64	चौंसठ	89	नवासी
15	पंद्रह	40	चालीस	65	पैंसठ	90	नब्बे
16	सोलह	41	इकतालीस	66	छियासठ	91	इक्यानवे
17	सत्रह	42	बयालीस	67	सड़सठ	92	बानवे
18	अठारह	43	तैंतालीस	68	अड़सठ	93	तिरानवे
19	उन्नीस	44	चवालीस	69	उनहत्तर	94	चौरानवे
20	बीस	45	पैंतालीस	70	सत्तर	95	पंचानवे
21	इक्कीस	46	छियालीस	71	इकहत्तर	96	छियानवे
22	बाईस	47	सैंतालीस	72	बहत्तर	97	सत्तानवे
23	तेईस	48	अड़तालीस	73	तिहत्तर	98	अट्ठानवे
24	चौबीस	49	उनचास	74	चौहत्तर	99	निन्यानवे
25	पच्चीस	50	पचास	75	पचहत्तर	100	सौ

Er zijn wel herkenningssteuntjes. Vormen die op 1 eindigen beginnen vaak met een klank rond इक-, zoals इकतीस (31), इकतालीस (41) en इकसठ (61). Sommige getallen vlak vóór een tiental beginnen met उन-, bijvoorbeeld उनतीस (29), उनतालीस (39) en उनचास (49). Maar zulke overeenkomsten zijn geen volledig regelmatige vervoeging; leer de werkelijke vorm altijd mee.

Tellen met zelfstandige naamwoorden

Een zelfstandig naamwoord is een woord voor een persoon, ding of begrip, zoals ‘boek’ of ‘dag’. Het Hindi-getalwoord staat normaal vóór dat woord:

• एक किताब — één boek
• दो किताबें — twee boeken
• चार दिन — vier dagen
• दस रुपये — tien roepies

Het getalwoord zelf verandert niet naar mannelijk of vrouwelijk. Wel kan het zelfstandig naamwoord een meervoudsvorm krijgen: दो लड़के (twee jongens) tegenover दो लड़कियाँ (twee meisjes). Dat is anders dan bij sommige Hindi-bijvoeglijke naamwoorden, die wél van vorm kunnen veranderen.

Bij एक is de betekenis soms breder dan exact ‘één’. Het kan ook ‘een zekere’ of simpelweg ‘een’ betekenen, bijvoorbeeld एक आदमी: ‘een man’. Hindi heeft geen lidwoord dat precies overeenkomt met Nederlands een/de/het; एक wordt alleen gebruikt wanneer die enkelvoudige of onbepaalde betekenis relevant is.

Voorbeelden in context

Hindi	Nederlands	Toelichting
मेरे पास दो किताबें हैं।	Ik heb twee boeken.	दो staat vóór het meervoud किताबें.
कमरे में चार कुर्सियाँ हैं।	Er staan vier stoelen in de kamer.	Een concrete hoeveelheid.
यह पंद्रह रुपये का है।	Dit kost vijftien roepies.	पंद्रह is 15.
मुझे बीस रुपये चाहिए।	Ik heb twintig roepies nodig.	Het ronde tiental बीस.
उसके इक्कीस छात्र हैं।	Hij/zij heeft eenentwintig leerlingen.	21 is het vaste woord इक्कीस.
इस बस में बत्तीस सीटें हैं।	Deze bus heeft tweeëndertig zitplaatsen.	32 is बत्तीस.
मेरी उम्र पच्चीस साल है।	Ik ben vijfentwintig jaar oud.	Letterlijk: ‘mijn leeftijd is 25 jaar’.
आज तापमान चालीस डिग्री है।	Vandaag is de temperatuur veertig graden.	चालीस is 40.
टिकट पचास रुपये का है।	Het kaartje kost vijftig roepies.	Een prijs met का है.
यहाँ सौ लोग काम करते हैं।	Hier werken honderd mensen.	सौ staat direct vóór लोग.
मेरा कमरा नंबर अट्ठाईस है।	Mijn kamernummer is achtentwintig.	Een nummer als identificatie.
बस छियालीस कब आएगी?	Wanneer komt bus zesenveertig?	Het getal benoemt de buslijn.
मेरे फ़ोन नंबर में दो शून्य हैं।	In mijn telefoonnummer staan twee nullen.	शून्य als telbaar cijfer.
क्या आपके पास दस मिनट हैं?	Hebt u tien minuten?	Een nuttige vraag met een tijdsduur.

Veelgemaakte fouten

Een samengesteld Nederlands getal letterlijk nabouwen

• Fout: बीस एक voor 21
• Goed: इक्कीस
• Waarom: Van 11 tot en met 99 hebben de Hindi-getallen gevestigde vormen. बीस plus एक is geen normaal woord voor 21.

Alleen de tientallen leren

• Fout: Aannemen dat je vanuit तीस (30) vanzelf 31–39 kunt vormen.
• Goed: Leer bijvoorbeeld इकतीस, बत्तीस, तैंतीस afzonderlijk.
• Waarom: Een tiental is een geheugenanker, geen productieve bouwsteen zoals in een eenvoudige rekensom.

Het getal aan het geslacht aanpassen

• Fout: Een andere vorm van दो zoeken bij een vrouwelijk woord.
• Goed: दो लड़के en दो लड़कियाँ
• Waarom: Hoofdtelwoorden (woorden die een hoeveelheid aangeven) veranderen niet naar geslacht. Het bijbehorende zelfstandig naamwoord kan wel veranderen.

Het zelfstandig naamwoord altijd in het enkelvoud laten

• Fout: तीन किताब in neutrale standaardtaal wanneer je ‘drie boeken’ bedoelt
• Goed: तीन किताबें
• Waarom: Telbare zelfstandige naamwoorden staan na twee of meer normaal in het meervoud. De precieze meervoudsvorm hangt af van geslacht en woorduitgang.

६ en ७ verwarren

• Fout: ६ als 7 lezen of ७ als 6.
• Goed: ६ = छह, ७ = सात
• Waarom: Devanagari-cijfers lijken niet één op één op de internationaal gebruikte vormen. Oefen ze los van de woorden.

एक overal als Nederlands onbepaald lidwoord gebruiken

• Fout: In elke Hindi-zin waar het Nederlands een heeft automatisch एक toevoegen.
• Goed: Gebruik एक wanneer ‘één’ of ‘een zekere’ werkelijk van belang is.
• Waarom: Hindi heeft geen lidwoordensysteem dat precies gelijk is aan de, het, een. In veel contexten staat het zelfstandig naamwoord zonder एक.

Gebruiksnotities

Cijfers of woorden schrijven

In alledaagse digitale communicatie zijn vormen als 25 रुपये heel gewoon. Voluit पच्चीस रुपये schrijven legt meer nadruk op het woord of past beter in doorlopende tekst. Devanagari-cijfers zoals २५ zijn correct, maar internationale cijfers zijn in hedendaagse praktische teksten zeer gangbaar. Je hoeft dus niet te wachten met lezen tot je alle Devanagari-cijfers beheerst.

Telefoonnummers, kamernummers en codes

Telefoonnummers worden meestal cijfer voor cijfer of in kleine groepjes opgelezen. Een kamernummer, busnummer of jaartal kan daarentegen als een volledig getal worden gezegd. Luister daarom eerst of iemand een hoeveelheid noemt of een reeks cijfers dicteert. Bij een code is एक दो पाँच ‘1-2-5’, niet 125 als telwoord.

Uitspraak en spelling

De klanken van opeenvolgende getallen lijken soms sterk op elkaar: सत्ताईस (27), सैंतीस (37) en सैंतालीस (47). Oefen zulke reeksen contrasterend en luister naar betrouwbare audio. Een zelfbedachte Nederlandse fonetische spelling kan verkeerde klinkers of medeklinkers vastzetten; koppel daarom liefst de Devanagari-vorm direct aan het geluid en de betekenis.

Verder dan de basis

De volgende vormen hoef je op A1 nog niet allemaal actief te beheersen, maar ze verklaren veel getallen die je in prijzen, tijdstippen en nieuwsberichten tegenkomt.

Honderden en grotere getallen

Na 100 worden woorden gecombineerd, bijvoorbeeld एक सौ पाँच (105) en दो सौ पचास (250). In natuurlijk gebruik kan 100 zowel सौ als एक सौ zijn. Voor grotere hoeveelheden gebruikt Hindi vaak het Zuid-Aziatische telsysteem:

Getal	Indiase groepering	Hindi	Nederlands
1.000	1,000	एक हज़ार	duizend
100.000	1,00,000	एक लाख	honderdduizend
10.000.000	1,00,00,000	एक करोड़	tien miljoen

Daarom kan een bedrag als पाँच लाख रुपये niet woord voor woord met een Nederlandse eenheid worden overgenomen: het betekent 500.000 roepies. Op Indiase websites zie je ook de bijbehorende komma-indeling.

Breuken en veelgebruikte hoeveelheden

Enkele hoeveelheden hebben zeer gebruikelijke eigen woorden:

• आधा — een half; deze vorm kan zich als bijvoeglijk woord aanpassen
• डेढ़ — anderhalf
• ढाई — tweeënhalf
• सवा दो — twee en een kwart
• साढ़े तीन — drieënhalf
• पौने चार — kwart voor vier, of drie en driekwart afhankelijk van de context

Bij tijdsaanduidingen hoor je bijvoorbeeld साढ़े तीन बजे voor ‘half vier’ in de Nederlandse manier van kloklezen: letterlijk gaat het om drieënhalf uur. Dit is een beruchte valkuil. Nederlands half vier kijkt vooruit naar vier, terwijl Hindi साढ़े तीन rekent vanaf drie.

Rangtelwoorden en verdeling

Een hoofdtelwoord geeft een hoeveelheid aan: तीन किताबें (drie boeken). Een rangtelwoord geeft een plaats in een volgorde aan: ‘eerste’, ‘tweede’, ‘derde’. Hindi gebruikt daarvoor andere vormen, zoals पहला, दूसरा, तीसरा. Nog later kom je constructies tegen voor groepen en verdeling, bijvoorbeeld ‘twee aan twee’. Zie daarvoor de verwante onderwerpen onderaan.

Oefentips

1. Werk in blokken van tien. Leer eerst 1–10, daarna 11–20. Voeg pas een volgend blok toe wanneer je de vorige vormen ook in willekeurige volgorde herkent.
2. Oefen vanuit echte situaties. Schrijf vijf denkbeeldige prijzen, leeftijden, busnummers en kamernummers op. Lees ze hardop in het Hindi en laat daarna alleen de cijfers staan, zodat je niet op de woordvorm kunt spieken.
3. Maak contrastgroepjes. Zet bijvoorbeeld सत्ताईस (27), सैंतीस (37), सैंतालीस (47), सत्तावन (57) en सड़सठ (67) naast elkaar. Juist het onderscheiden van vergelijkbare vormen is nuttiger dan de lijst alleen steeds van boven naar beneden opzeggen.

Verwante onderwerpen

• Volgende stap: Rangtelwoorden — leer hoe je ‘eerste’, ‘tweede’ en andere plaatsen in een volgorde uitdrukt.
• Verdieping: Collectieve en verdelende getallen — leer later hoe je groepen, herhaling en verdeling met getallen beschrijft.