Some en any in het Engels

In het kort

Gebruik meestal some in bevestigende zinnen en any in ontkennende zinnen en open vragen: I have some time, I don't have any time, Do you have any time? In aanbiedingen en verzoeken staat vaak toch some, omdat het om een concrete hoeveelheid gaat en de spreker vaak op een positief antwoord rekent: Would you like some tea?

Overzicht

Some en any staan voor een niet precies genoemde hoeveelheid of een niet precies genoemd aantal. Je gebruikt ze bij een meervoudig zelfstandig naamwoord (een woord voor een persoon, dier, ding of idee), zoals books, en bij een ontelbaar zelfstandig naamwoord, zoals water. Ze kunnen ongeveer ‘wat’, ‘enige’, ‘een paar’ of ‘geen enkele’ betekenen, afhankelijk van de zin.

Dit onderwerp hoort bij niveau A1, omdat je met deze twee woorden al snel kunt vertellen wat er wel of niet is en ergens naar kunt vragen. De eenvoudige basisregel is: some bij bevestiging, any bij ontkenning en vraag. Die regel brengt je ver, maar is niet absoluut. Vooral bij aanbiedingen, verzoeken en vragen waarop je ‘ja’ verwacht, is some vaak natuurlijker.

Voor Nederlandstaligen is de vertaling niet altijd zichtbaar. In het Nederlands zeggen we bijvoorbeeld ‘Ik heb geld’ en ‘Wil je koffie?’ zonder een woord dat rechtstreeks met some overeenkomt. In het Engels zijn I have some money en Would you like some coffee? heel gewoon. Omgekeerd wordt any in I don't have any money meestal niet als ‘enig’ vertaald: natuurlijk Nederlands is ‘Ik heb geen geld’.

Hoe het werkt

Bij welke zelfstandige naamwoorden?

Some en any combineren in hun hoeveelheidsbetekenis met:

Soort zelfstandig naamwoord	Met some	Met any
telbaar meervoud	some apples	any apples
ontelbaar	some milk	any milk

Een telbaar zelfstandig naamwoord kun je afzonderlijk tellen: one apple, two apples. Een ontelbaar zelfstandig naamwoord behandel je grammaticaal als een massa of stof: water, information, money. Bij één telbaar ding gebruik je normaal niet some book in de gewone A1-betekenis ‘een boek’; dan zeg je a book. Some book bestaat wel, maar heeft een bijzondere, gevorderde betekenis die later aan bod komt.

Let op het getal van het werkwoord. Some information is missing heeft is, want information is in het Engels ontelbaar. Some documents are missing heeft are, want documents is meervoud.

Some in bevestigende zinnen

Gebruik some wanneer je zegt dat een niet nader bepaalde hoeveelheid of een aantal aanwezig is.

• We need some bread. — We hebben wat brood nodig.
• She knows some people in London. — Ze kent een paar mensen in Londen.
• There is some juice in the fridge. — Er staat wat sap in de koelkast.

Some betekent niet automatisch ‘weinig’. De precieze hoeveelheid blijft open. De context bepaalt of het om een beetje, een paar of een grotere hoeveelheid gaat.

Any in ontkennende zinnen

Gebruik any na een ontkenning met bijvoorbeeld not of n't.

• I don't have any cash. — Ik heb geen contant geld.
• There aren't any clean cups. — Er zijn geen schone kopjes.
• She didn't give me any advice. — Ze gaf me geen advies.

In het Nederlands zit de ontkenning vaak al in geen. In het Engels wordt die betekenis verdeeld over not en any: don't have any. Vermijd daarom een dubbele ontkenning zoals I don't have no money in neutraal standaardengels.

Any in open vragen

In een gewone vraag weet de spreker nog niet of iets aanwezig is. Dan is any de veilige keuze.

• Do you have any brothers or sisters?
• Is there any milk left?
• Did you take any photos?

Zo'n vraag is open: zowel ‘ja’ als ‘nee’ is een normaal verwacht antwoord. Any vraagt dus algemeen of er ook maar iets of iemand van de genoemde soort is.

Some in aanbiedingen en verzoeken

Een vraag krijgt vaak some als de spreker iets aanbiedt, om iets vraagt of denkt dat het antwoord waarschijnlijk ‘ja’ is. De zin heeft wel een vraagteken, maar communicatief gaat het om een concrete hoeveelheid.

• Would you like some coffee? — Wil je wat koffie?
• Can I have some water, please? — Mag ik wat water?
• Could you buy some eggs? — Zou je een paar eieren kunnen kopen?

Vergelijk:

Vraag	Betekenis en verwachting
Is there any coffee?	Algemene vraag: is er überhaupt koffie?
Would you like some coffee?	Aanbod: de koffie is beschikbaar en een positief antwoord is goed mogelijk.
Can I have some coffee?	Verzoek om een concrete, nog niet bepaalde hoeveelheid.

Dit is geen harde regel over beleefdheid. Any kan ook beleefd klinken; het verschil zit vooral in hoe open of gericht de vraag is.

Zonder zelfstandig naamwoord

Als al duidelijk is waarover je praat, kunnen some en any zelfstandig staan. Je hoeft het zelfstandig naamwoord dan niet te herhalen.

• I made coffee. Would you like some? — Ik heb koffie gezet. Wil je wat?
• We need batteries, but I can't find any. — We hebben batterijen nodig, maar ik kan er geen vinden.

In het Nederlands vertaal je zelfstandig any vaak met ‘er ... geen’ en niet met één los woord.

De basisregel in één schema

Soort zin	Gewone keuze	Voorbeeld
bevestiging	some	We bought some fruit.
ontkenning	any	We didn't buy any fruit.
open vraag	any	Did you buy any fruit?
aanbod of verzoek	vaak some	Could you buy some fruit?
vraag met verwachte bevestiging	vaak some	Didn't you bring some fruit?

Voorbeelden in context

Engels	Nederlands	Toelichting
I have some friends in Manchester.	Ik heb een paar vrienden in Manchester.	Bevestigende zin met telbaar meervoud.
There's some soup on the stove.	Er staat wat soep op het fornuis.	Soup is ontelbaar.
We bought some new chairs.	We hebben een paar nieuwe stoelen gekocht.	Het precieze aantal is niet belangrijk.
I don't have any money with me.	Ik heb geen geld bij me.	Ontkenning met not ... any.
There aren't any buses after midnight.	Er rijden na middernacht geen bussen.	Ontkenning met een meervoud.
She didn't give us any information.	Ze gaf ons geen informatie.	Information is ontelbaar in het Engels.
Are there any questions?	Zijn er nog vragen?	Open vraag aan een groep.
Do you have any allergies?	Heb je allergieën?	De spreker kent het antwoord niet.
Is there any cheese left?	Is er nog kaas over?	Algemene vraag naar wat er nog is.
Would you like some coffee?	Wil je wat koffie?	Aanbod, daarom some.
Could I have some sugar, please?	Mag ik wat suiker?	Beleefd verzoek om een hoeveelheid.
Can you send me some photos?	Kun je me een paar foto's sturen?	Verzoek, niet een open vraag naar het bestaan van foto's.
I brought some, but I didn't bring any plates.	Ik heb er wat meegebracht, maar geen borden.	Some staat zelfstandig; any hoort bij de ontkenning.
If you need any help, call me.	Als je hulp nodig hebt, bel me dan.	Any in een voorwaarde: het is nog onzeker.
Any seat is fine.	Elke willekeurige stoel is goed.	Gevorderde betekenis: het maakt niet uit welke.

Veelgemaakte fouten

Some automatisch in elke bevestigende zin zetten

• Fout: I have some car.
• Goed: I have a car.
• Waarom: Car is één telbaar ding. Gebruik dan a/an. Gebruik some bij een meervoud (some cars) of bij een ontelbaar woord (some petrol).

Any vermijden omdat het Nederlands ‘geen’ gebruikt

• Fout: I don't have money.
• Goed: I don't have any money.
• Waarom: De zin zonder any is soms grammaticaal mogelijk, maar klinkt in deze gewone mededeling minder compleet of krijgt een bijzonder contrast. Leer voor neutrale ontkenningen het vaste patroon not ... any.

Any gebruiken in ieder type vraag

• Minder natuurlijk als aanbod: Would you like any cake?
• Gewoon: Would you like some cake?
• Waarom: Bij een normaal aanbod gaat de spreker ervan uit dat er taart beschikbaar is. Some presenteert een concrete hoeveelheid. Would you like any cake? kan wel als je vooral wilt weten of de ander überhaupt taart wil, bijvoorbeeld na meerdere afwijzingen.

Een dubbele ontkenning maken

• Niet neutraal standaardengels: We don't have no tickets.
• Goed: We don't have any tickets.
• Waarom: In neutraal standaardengels levert not + any de betekenis ‘geen’ op. Dubbele ontkenningen komen in sommige dialecten en liedteksten voor, maar zijn niet het patroon dat je in formele of algemene communicatie nodig hebt.

Een ontelbaar Engels woord meervoud maken

• Fout: Do you have any informations?
• Goed: Do you have any information?
• Waarom: Information is in het Engels ontelbaar, ook al kun je in het Nederlands over ‘gegevens’ of ‘inlichtingen’ spreken. Voor losse onderdelen kun je pieces of information gebruiken.

Some weglaten omdat het Nederlands niets toevoegt

• Onnatuurlijk in een gewoon aanbod: Would you like coffee?
• Gewoon: Would you like some coffee?
• Waarom: Nederlands laat ‘wat’ gemakkelijk weg: ‘Wil je koffie?’ Engels gebruikt in een vriendelijk aanbod vaak some. Zonder some is de zin niet per se fout, maar hij kan algemener of korter klinken.

Gebruiksnotities

In gesprekken worden some en any meestal niet sterk beklemtoond. Bij some is de uitspraak dan vaak zwak. Krijgt some nadruk, dan kan het een contrast uitdrukken: Some people agreed, but others didn't (‘sommige mensen waren het ermee eens’). Dat is verwant aan de hoeveelheidsbetekenis, maar specifieker: niet iedereen.

Het zelfstandig naamwoord kan soms worden weggelaten, maar alleen als de verwijzing duidelijk is. Op Do we have any envelopes? kun je antwoorden met Yes, we have some of No, we don't have any. Alleen Yes, we have klinkt hier onvolledig.

In korte ontkennende antwoorden gebruik je vaak any: No, I don't have any. In een bevestigend antwoord gebruik je some: Yes, I have some. Zo hoef je het hoofdwoord niet opnieuw te noemen.

Verder dan de basis

De volgende patronen hoef je op A1 nog niet actief te beheersen, maar je komt ze later geregeld tegen.

Any met de betekenis ‘om het even welke’

In een bevestigende zin kan any betekenen dat er geen beperking is:

• Choose any colour you like. — Kies om het even welke kleur die je mooi vindt.
• You can call me at any time. — Je kunt me op elk moment bellen.
• Any student can apply. — Elke student kan zich aanmelden.

Hier betekent any dus niet ‘wat’ of ‘geen’, maar ‘elke willekeurige’. Vergelijk Some student called (‘een of andere student belde’) met Any student can call (‘elke student mag/kan bellen’).

Any bij onzekerheid en negatieve betekenis

Any komt ook voor in bijzinnen met een voorwaarde of twijfel, omdat nog niet vaststaat of de bedoelde persoon of zaak bestaat:

• If you have any problems, let me know.
• I wonder whether there is any milk left.

Daarnaast staat any vaak na woorden met een negatieve of beperkende betekenis, ook zonder letterlijk not:

• We hardly have any time. — We hebben bijna geen tijd.
• He left without any explanation. — Hij vertrok zonder enige uitleg.

Some in vragen met een veronderstelling

Some kan laten horen dat de spreker al aanwijzingen heeft of een bevestiging verwacht:

• Did someone leave some keys here? — Heeft iemand hier sleutels achtergelaten?
• Didn't you say you had some news? — Zei je niet dat je nieuws had?

Het verschil is subtiel. Do you have any news? is een open vraag; Didn't you have some news? verwijst naar nieuws dat eerder genoemd of verwacht werd.

Samengestelde woorden

Hetzelfde basiscontrast zie je in someone/somebody, something, somewhere en anyone/anybody, anything, anywhere:

• Someone is at the door. — Er staat iemand voor de deur.
• I didn't hear anything. — Ik heb niets gehoord.
• Did you go anywhere yesterday? — Ben je gisteren ergens heen geweest?
• Would you like something to drink? — Wil je iets drinken?

Ook hier staat de **some-**vorm vaak in bevestigingen en gerichte aanbiedingen, en de **any-**vorm vaak in ontkenningen en open vragen. De gevorderde vrije-keuzebetekenis blijft eveneens bestaan: Anyone can learn this betekent ‘Iedereen kan dit leren’.

Beklemtoond some: ‘een behoorlijke’ of ‘een of andere’

Vooral in informeel Engels kan beklemtoond some vóór een enkelvoudig telbaar zelfstandig naamwoord waardering, verbazing of vaagheid uitdrukken:

• That was some party! — Dat was me een feest!
• Some guy called you. — Een of andere man heeft je gebeld.

Dit is niet de gewone A1-hoeveelheidsregel. Gebruik het pas actief als je de toon goed herkent; in neutrale taal zijn a great party en a man duidelijker.

Oefentips

1. Maak drietallen. Neem één zelfstandig naamwoord en schrijf een bevestiging, ontkenning en open vraag: There is some milk. There isn't any milk. Is there any milk? Zo automatiseer je het basiscontrast.
2. Oefen aanbiedingen apart. Zet Nederlandse zinnen als ‘Wil je thee?’ en ‘Mag ik brood?’ om in Would you like some tea? en Can I have some bread? Juist hier veroorzaakt de Nederlandse neiging om ‘wat’ weg te laten vaak fouten.
3. Sorteer zelfstandige naamwoorden. Maak twee lijsten: telbaar meervoud (tickets, emails, chairs) en ontelbaar (money, advice, luggage). Bouw met elk woord een zin met some en een zin met any.

Verwante onderwerpen

• Vooraf: Telbare en ontelbare zelfstandige naamwoorden — helpt je bepalen of je some apples of some water gebruikt en waarom woorden als information geen gewoon meervoud hebben.