Telbare en niet-telbare zelfstandige naamwoorden in het Engels

In het kort

Een telbaar zelfstandig naamwoord kun je als losse eenheden tellen: a book, two books. Een niet-telbaar zelfstandig naamwoord heeft normaal geen meervoud en staat niet rechtstreeks na een getal: water, information, advice. Gebruik daarom How many apples?, maar How much money?; om een niet-telbare hoeveelheid te tellen heb je een maatwoord nodig, zoals two bottles of water.

Overzicht

Een zelfstandig naamwoord (een woord voor een persoon, voorwerp, stof, plaats of idee) kan in het Engels telbaar of niet-telbaar zijn. Bij een telbaar woord gaat het om afzonderlijke exemplaren: je kunt één appel of drie appels aanwijzen. Bij een niet-telbaar woord gaat het meestal om een stof, een hoeveelheid, een activiteit of een abstract begrip zonder vanzelfsprekende losse eenheden, zoals milk, traffic of knowledge.

Dit onderscheid leer je al op A1-niveau, omdat het meerdere keuzes tegelijk bepaalt. Het beïnvloedt het lidwoord (a/an), het meervoud, woorden voor hoeveelheid (many/much) en vragen met how many of how much. Vergelijk a suggestion met some advice: beide kunnen in het Nederlands een advies uitdrukken, maar alleen suggestion is hier telbaar.

Voor Nederlandstaligen is vooral belangrijk dat de Engelse indeling niet altijd overeenkomt met de Nederlandse. Nederlands heeft bijvoorbeeld adviezen en inlichtingen, terwijl Engels meestal advice en information zonder meervoud gebruikt. Leer daarom bij een nieuw Engels zelfstandig naamwoord meteen of het telbaar is, net zoals je bij een werkwoord de vervoeging leert.

Hoe het werkt

Telbare zelfstandige naamwoorden

Telbare woorden hebben een enkelvoud en een meervoud. In het enkelvoud hebben ze meestal een bepaler nodig: een woord dat aangeeft over welk exemplaar het gaat, zoals a, the, my of this.

Betekenis	Patroon	Voorbeeld
één, niet nader bepaald exemplaar	a/an + enkelvoud	a chair, an email
een bepaald exemplaar	the/this/my + enkelvoud	the chair, this email
een geteld aantal	getal + meervoud	four chairs, two emails
onbepaald aantal	some + meervoud	some chairs
vraag naar aantal	how many + meervoud	How many emails?

Gebruik a voor een medeklinkerklank en an voor een klinkerklank: a university maar an hour. Het gaat om de uitspraak, niet alleen om de eerste letter.

Een los telbaar woord in het enkelvoud kan meestal niet zonder bepaler. I bought book is dus onjuist; zeg I bought a book of I bought the book. In het meervoud kan een woord wel zonder lidwoord staan als je algemeen spreekt: Books can be expensive.

Niet-telbare zelfstandige naamwoorden

Niet-telbare woorden worden grammaticaal als enkelvoud behandeld. Ze krijgen in hun niet-telbare betekenis normaal geen meervouds-s, geen a/an en geen getal direct ervoor.

Soort	Veelvoorkomende voorbeelden
stoffen en eten	water, milk, rice, bread, sugar
abstracte begrippen	information, advice, knowledge, luck, progress
verzamelbegrippen	furniture, equipment, luggage, traffic
activiteiten en onderwerpen	work, homework, research, music

Je kunt wel the, some, any, no, een bezittelijk woord of een hoeveelheidsaanduiding gebruiken: the information, some rice, my luggage, a little luck. Het werkwoord staat in het enkelvoud: The information is useful en This furniture looks modern.

Niet-telbaar betekent niet dat de werkelijkheid niet te tellen is. Het betekent dat het Engelse woord zelf geen losse eenheden benoemt. Je kunt meubels tellen, maar daarvoor gebruik je pieces of furniture, of preciezere woorden zoals chairs en tables.

Hoeveelheidswoorden kiezen

Bij telbaar meervoud	Bij niet-telbaar	Bij allebei
many books	much time	some books / some time
a few questions	a little water	any books / any water
few opportunities	little hope	a lot of books / a lot of time
fewer mistakes	less noise	enough chairs / enough space
How many people?	How much money?	no problems / no trouble

Many en much komen veel voor in vragen en ontkenningen: Do you have many meetings? en We don't have much time. In gewone bevestigende spreektaal klinkt a lot of vaak natuurlijker: We have a lot of meetings/time.

Let op het betekenisverschil tussen a few/a little en few/little. Met a benadruk je dat er ten minste iets is: We have a little time betekent dat er nog wat tijd is. Zonder a klinkt het negatief: We have little time betekent dat er nauwelijks tijd is.

Niet-telbare woorden toch afmeten

Wil je een concrete eenheid noemen, gebruik dan een maatwoord: een telbaar woord dat een portie, verpakking of onderdeel aanduidt.

Niet-telbaar woord	Eén eenheid	Meer eenheden
water	a glass of water	three bottles of water
bread	a loaf of bread	two slices of bread
advice	a piece of advice	two pieces of advice
information	an item/piece of information	several pieces of information
furniture	a piece of furniture	five pieces of furniture
luggage	a piece of luggage	two bags / two suitcases

Het meervoud komt op het maatwoord, niet op het niet-telbare woord: two pieces of advice, niet two piece of advices.

Voorbeelden in context

Engels	Nederlands	Opmerking
I need some water.	Ik heb wat water nodig.	Water is niet-telbaar.
How many apples do we need?	Hoeveel appels hebben we nodig?	Apples is telbaar en staat in het meervoud.
How much money have you got?	Hoeveel geld heb je?	Money is niet-telbaar.
I have some information for you.	Ik heb wat informatie voor je.	Geen an information.
She gave me two useful suggestions.	Ze gaf me twee nuttige suggesties.	Suggestion is een telbaar alternatief voor advice.
Could you give me a piece of advice?	Kun je me advies geven?	Piece maakt één advies telbaar.
There aren't many chairs in the room.	Er staan niet veel stoelen in de kamer.	Many bij telbaar meervoud.
We don't have much time.	We hebben niet veel tijd.	Much bij niet-telbaar time.
I bought a loaf of bread and two bottles of milk.	Ik kocht een brood en twee flessen melk.	Verpakking en vorm zijn telbare eenheden.
The furniture is already in the apartment.	De meubels staan al in het appartement.	Engels enkelvoud tegenover Nederlands meervoud.
Her research shows good progress.	Haar onderzoek laat goede vooruitgang zien.	Beide kernwoorden zijn hier niet-telbaar.
Only a few people knew the answer.	Slechts enkele mensen wisten het antwoord.	People is het gewone meervoud van person.
Add a little sugar, but not too much.	Voeg een beetje suiker toe, maar niet te veel.	A little noemt een kleine hoeveelheid.
We have enough equipment for the whole team.	We hebben genoeg apparatuur voor het hele team.	Equipment krijgt geen meervouds-s.

Veelgemaakte fouten

A/an gebruiken bij een niet-telbaar woord

• Onjuist: She gave me an advice.
• Juist: She gave me some advice. / She gave me a piece of advice.
• Waarom: Advice is niet-telbaar. Nederlands een advies verleidt je tot an advice, maar Engels heeft een maatwoord of een telbaar alternatief zoals a suggestion nodig.

Een Engels meervoud maken naar Nederlands voorbeeld

• Onjuist: I found several informations on the website.
• Juist: I found some information on the website. / I found several pieces of information on the website.
• Waarom: Nederlands kan over inlichtingen spreken, maar information heeft in normaal Engels geen meervoud.

Many en much verwisselen

• Onjuist: How much books did you buy?
• Juist: How many books did you buy?
• Waarom: Gebruik many bij telbare meervouden en much bij niet-telbare woorden.

Een meervoudig werkwoord na een verzamelwoord gebruiken

• Onjuist: The furniture are expensive.
• Juist: The furniture is expensive.
• Waarom: Hoewel Nederlands de meubels zijn gebruikt, is furniture grammaticaal niet-telbaar en dus enkelvoud.

Work en job door elkaar halen

• Onjuist: I have many works to do today.
• Juist: I have a lot of work to do today.
• Ook juist: I have three jobs this week.
• Waarom: Work is meestal de niet-telbare activiteit; job is een telbare taak of functie. Works bestaat wel, maar heeft bijzondere betekenissen, zoals kunstwerken of fabrieksinstallaties.

Het maatwoord zelf niet in het meervoud zetten

• Onjuist: three piece of luggage
• Juist: three pieces of luggage
• Waarom: Je telt piece, dus dat woord krijgt het meervoud. Luggage blijft onveranderd.

Gebruiksnotities

In informele bevestigende zinnen is a lot of meestal gebruikelijker dan many of much: She has a lot of friends en We have a lot of work. Many is niet fout, maar kan in sommige bevestigende zinnen formeler of nadrukkelijker klinken. Much klinkt daar vaak onnatuurlijk zonder extra woord: We have much time is mogelijk in formele stijl, maar We have a lot of time is gewoner. Combinaties als so much, too much en as much zijn juist heel normaal.

Op borden, menu's en in bestellingen kan een niet-telbaar woord kort voor een portie staan: Two coffees, please betekent twee koppen koffie. Het woord wordt dan tijdelijk telbaar doordat de bedoelde eenheid duidelijk is. Gebruik deze verkorting niet automatisch bij ieder niet-telbaar woord: two advices blijft onjuist.

Sommige richtlijnen verkiezen fewer bij telbare woorden en less bij niet-telbare woorden: fewer cars, less traffic. In dagelijks Engels zie je less ook bij tijd, geld, afstand en vaste aanduidingen, bijvoorbeeld less than ten minutes en de supermarktregel ten items or less. Voor verzorgd neutraal Engels is fewer books tegenover less reading een handige basisregel.

Verder dan de basis: één woord, twee betekenissen

Dit hoef je op A1 nog niet allemaal actief te beheersen, maar je zult het later vaak tegenkomen. Telbaarheid hoort soms niet bij het woord alleen, maar bij de bedoelde betekenis. Hetzelfde woord kan een stof of algemeen begrip noemen en daarnaast een afzonderlijk exemplaar.

Niet-telbare betekenis	Telbare betekenis
chicken — kippenvlees	a chicken — een kip
coffee — koffie als drank	a coffee — een kop koffie
glass — glas als materiaal	a glass — een drinkglas
paper — papier als materiaal	a paper — een artikel, werkstuk of krant, afhankelijk van de context
room — ruimte	a room — een kamer
experience — ervaring in het algemeen	an experience — een afzonderlijke belevenis
hair — haar als geheel	a hair — één haar
time — tijd	a time / three times — een gelegenheid / drie keer

Vergelijk There isn't much room in the car met The house has five rooms. In de eerste zin gaat room over beschikbare ruimte; in de tweede over afzonderlijke kamers. En She has a lot of experience beschrijft deskundigheid, terwijl It was an unforgettable experience één belevenis noemt.

Ook een categorie kan anders worden ingedeeld afhankelijk van de context. Fruit is vaak niet-telbaar wanneer het om voedsel als categorie gaat: Eat more fruit. Bij soorten of afzonderlijke vruchten komt fruits soms voor, vooral in formele of vakgerichte context: tropical fruits. Kies als beginner liever precieze telbare woorden (two apples, three oranges) wanneer je exemplaren telt.

Enkele woorden lijken door hun vorm misleidend. News eindigt op -s, maar is enkelvoud: The news is good. People is daarentegen meestal een meervoud en krijgt are: Many people are waiting. Het enkelvoud is person.

Oefentips

1. Leer woorden in een combinatie. Noteer niet alleen advice, maar some advice en a piece of advice. Noteer bij telbare woorden beide vormen: a suggestion — suggestions.
2. Doe de teltest. Vraag bij elk nieuw woord: kan er rechtstreeks one/two voor? Zo ja, oefen met How many...?; zo nee, oefen met How much...? en bedenk een passend maatwoord.
3. Vergelijk bewust met het Nederlands. Maak een persoonlijke lijst van verraderlijke paren, zoals meubels — furniture, adviezen — advice en werk — work. Schrijf bij elk paar één natuurlijke Engelse zin.

Verwante onderwerpen

• Vooraf: Enkelvoud en meervoud van zelfstandige naamwoorden — helpt je gewone Engelse meervoudsvormen herkennen en maken.
• Hierna: Some en any — bouwt voort op het onderscheid tussen telbaar meervoud en niet-telbaar.