Voltooid verleden tijd (mais-que-perfeito) in het Portugees

Overzicht

De mais-que-perfeito (voltooid verleden tijd) beschrijft een handeling die plaatsvond vóór een andere handeling in het verleden — het is het "verleden van het verleden". In het Nederlands zeg je "had gedaan", in het Portugees heb je twee varianten: de samengestelde vorm (ter/haver + participium) en de eenvoudige vorm (enkelvoudige mais-que-perfeito).

De samengestelde vorm is de meest gebruikte in de omgangstaal; de enkelvoudige form is eerder formeel/literair (maar die komt op C1 aan bod).

Hoe het werkt

Samengesteld mais-que-perfeito: ter/haver (imperfeito) + participium

Persoon	Ter (imperfeito)	Exemplo
eu	tinha	tinha falado
tu	tinhas	tinhas comido
ele/você	tinha	tinha partido
nós	tínhamos	tínhamos feito
eles/vocês	tinham	tinham chegado

Regelmatige participia:

• -AR: falado, trabalhado
• -ER: comido, bebido
• -IR: partido, dormido

Onregelmatige participia:

• fazer → feito, dizer → dito, ver → visto, vir → vindo
• ser/ir → sido, ter → tido, estar → estado, pôr → posto

Voorbeelden in context

Portugees	Nederlands	Opmerking
Quando cheguei, ela já tinha saído.	Toen ik aankwam, was zij al vertrokken.	verleden vóór verleden
Tinha estudado antes do exame.	Ik had gestudeerd voor het examen.	voorbereiding
Não tinhas dito isso.	Jij had dat niet gezegd.	ontkenning
Eles tinham chegado tarde.	Zij waren laat aangekomen.	meervoud
Já tinha feito tudo.	Ik had alles al gedaan.	feito = onregelmatig
Ela tinha ido ao médico.	Zij was naar de dokter gegaan.	ir onregelmatig
O que tinham comido?	Wat hadden zij gegeten?	vraag
Tinha visto esse filme antes.	Ik had die film al eerder gezien.	visto = onregelmatig

Veelgemaakte fouten

Verkeerd hulpwerkwoord kiezen

• In Portugal gebruik je zowel ter als haver (haver is formeler); in Brazilië gebruik je bijna altijd ter.
• Standaard: gebruik ter.

Onregelmatige participia vergeten

• Fout: tinha fazido, tinha dizido
• Correct: tinha feito, tinha dito

Oefentips

1. Leer de onregelmatige participia als een lijstje uit je hoofd.
2. Schrijf verhaaljes waarbij je de timeline duidelijk maakt: wat was er al gebeurd toen iets anders plaatsvond.
3. Oefen met já (al): Quando chegaste, já tinha...

Verwante concepten

• Vereiste: Onvoltooid verleden tijd (imperfeito) — hulpwerkwoord in de samengestelde vorm
• Vereiste: Verleden tijd (pretérito perfeito) — participia leren
• Volgende stappen: Enkelvoudige mais-que-perfeito — C1 formele variant