Het Imperfetto in het Italiaans

Overzicht

Het imperfetto is de tweede grote verleden tijd in het Italiaans, naast de passato prossimo. Waar de passato prossimo afgeronde, specifieke acties beschrijft, gebruik je het imperfetto voor gewoontes uit het verleden, voortdurende situaties, achtergrondsbeschrijvingen en herhaalde acties.

Vergelijk het met het Nederlandse onvoltooid verleden tijd ("ik was", "ik deed"), maar ook met de constructie "ik deed altijd" of "ik was gewoon te...". Het imperfetto heeft een vloeiend, voortdurend karakter — het beschrijft hoe dingen waren, niet wat er gebeurde.

Het imperfetto is ook bijzonder regelmatig: de uitgangen zijn consistent en er zijn maar een handvol echte uitzonderingen.

Hoe het werkt

Regelmatige vervoeging

-are werkwoorden (uitgang: -avo, -avi, -ava, -avamo, -avate, -avano)

Persoon	parlare
io	parlavo
tu	parlavi
lui/lei	parlava
noi	parlavamo
voi	parlavate
loro	parlavano

-ere werkwoorden (uitgang: -evo, -evi, -eva, -evamo, -evate, -evano)

Persoon	vedere
io	vedevo
tu	vedevi
lui/lei	vedeva
noi	vedevamo
voi	vedevate
loro	vedevano

-ire werkwoorden (uitgang: -ivo, -ivi, -iva, -ivamo, -ivate, -ivano)

Persoon	dormire
io	dormivo
tu	dormivi
lui/lei	dormiva
noi	dormivamo
voi	dormivate
loro	dormivano

Onregelmatige werkwoorden

Werkwoord	1e pers. enk.	1e pers. mv.
essere	ero	eravamo
fare	facevo	facevamo
dire	dicevo	dicevamo
bere	bevevo	bevevamo
porre	ponevo	ponevamo

Wanneer gebruik je het imperfetto?

Gebruik	Voorbeeld
Gewoonte in verleden	Da bambino giocavo ogni giorno.
Voortdurende situatie	Mentre dormivo, è arrivato Marco.
Beschrijving in verhaal	Era tardi e pioveva.
Leeftijd/tijd in verleden	Avevo dieci anni.
Mentale/emotionele toestand	Ero stanco. Mi sentivo male.
Gelijktijdige acties	Mentre tu lavoravi, io cucinavo.

Voorbeelden in context

Italiaans	Nederlands	Opmerking
Quando ero piccolo, giocavo sempre.	Toen ik klein was, speelde ik altijd.	gewoonte in verleden
Mentre dormivo, è arrivato Marco.	Terwijl ik sliep, arriveerde Marco.	imperfetto als achtergrond
Da bambina andava spesso al mare.	Als kind ging ze vaak naar zee.	herhaling in verleden
Cosa facevi ieri alle otto?	Wat deed je gisteren om acht uur?	specifiek moment in verleden
Era tardi e pioveva.	Het was laat en het regende.	sfeer-beschrijving
Avevo venti anni quando mi sono sposato.	Ik was twintig jaar toen ik trouwde.	leeftijd
Mi sentivo molto stanco.	Ik voelde me erg moe.	mentale toestand
Tutti i giorni prendevo l'autobus.	Elke dag nam ik de bus.	vaste gewoonte
Mentre parlavo, lui non ascoltava.	Terwijl ik praatte, luisterde hij niet.	gelijktijdige acties
Non capivo niente.	Ik begreep er niets van.	toestand van begrip

Veelgemaakte fouten

Imperfetto voor afgeronde specifieke acties

• Fout: Ieri mangiavo la pizza alle sette. (specifieke eenmalige actie)
• Correct: Ieri ho mangiato la pizza alle sette.
• Waarom: Een specifieke eenmalige actie in het verleden vraagt om de passato prossimo, niet het imperfetto.

Passato prossimo voor achtergrond

• Fout: Mentre ho dormito, è arrivato Marco.
• Correct: Mentre dormivo, è arrivato Marco.
• Waarom: De achtergrondactie (voortdurend bezig zijn) vraagt om het imperfetto.

Essere verkeerd vervoegen

• Fout: Io erevo stanco.
• Correct: Ero stanco.
• Waarom: Essere is onregelmatig in het imperfetto: ero, eri, era, eravamo, eravate, erano.

Gebruiksnotities

Het imperfetto wordt ook gebruikt voor beleefde, verzachtende verzoeken in de tegenwoordige context: Volevo chiederti una cosa. (Ik wilde je iets vragen.) Dit klinkt subtieler dan Voglio chiederti una cosa.

In verhalen en boeken zie je het imperfetto heel frequent als "verhaaltijd" — het beschrijft de setting terwijl de passato prossimo (of passato remoto) de eigenlijke handelingen beschrijft.

Oefentips

1. Schrijf een paragraaf over je jeugd: wat deed je elke zomer (d'estate), waar ging je heen, wat waren je favoriete bezigheden? Gebruik consequent het imperfetto.
2. Oefen de achtergrond + plotselinge actie: Mentre + [imperfetto], + [passato prossimo].
3. Gebruik da bambino/a (als kind), a quell'epoca (destijds), un tempo (vroeger) als startzinnen en beschrijf gewoontes in het imperfetto.

Verwante concepten

• Vereiste: Regelmatige -ARE werkwoorden — de basis van Italiaanse werkwoordsvervoeging
• Volgende stappen: Passato prossimo vs. Imperfetto — het cruciale onderscheid