Przyimki miejsca w języku angielskim

W skrócie

Przyimki miejsca odpowiadają na pytanie Where? („Gdzie?”). Na początek zapamiętaj prosty obraz: in oznacza „wewnątrz” obszaru lub przestrzeni, on — kontakt z powierzchnią, a at — konkretny punkt lub miejsce traktowane jako punkt. Pozostałe podstawowe formy to under (pod), behind (za), in front of (przed), next to (obok) i between (między).

Omówienie

Przyimek to krótki wyraz, który pokazuje relację między innymi elementami zdania. W wyrażeniu under the table przyimek under mówi, gdzie znajduje się dana rzecz względem stołu. Angielski rzeczownik po przyimku nie zmienia końcówki: porównaj on the table, under the table i next to the table. To ważna różnica wobec polszczyzny, w której mówimy „na stole”, „pod stołem” i „obok stołu”.

Przyimki miejsca pojawiają się już na poziomie A1, bo są potrzebne do opisywania pokoju, podawania adresu, umawiania się i pytania o drogę. Najwięcej kłopotu zwykle sprawiają in, on i at. Polskie „w” lub „na” nie wskazuje automatycznie angielskiego odpowiednika: „na stacji” to at the station, „na ścianie” to on the wall, a „na zdjęciu” to in the photo.

Początkowe reguły są bardzo użyteczne, ale nie są matematycznymi definicjami. Angielski często ujmuje miejsce jako wnętrze, powierzchnię albo punkt zależnie od tego, co mówiący chce podkreślić. Dlatego warto uczyć się całych połączeń, na przykład at home, on the bus czy in London.

Jak to działa

Najczęstszy szyk zdania jest prosty:

osoba lub rzecz + czasownik + przyimek + określenie miejsca

• The keys are on the desk. — Klucze są na biurku.
• Marta works in Warsaw. — Marta pracuje w Warszawie.
• We are waiting at the entrance. — Czekamy przy wejściu.

Wyrażenie po przyimku zwykle zawiera rzeczownik (nazwę osoby, rzeczy lub miejsca) z odpowiednim określnikiem: the table, a box, my chair. Nie pomijaj więc the, a/an ani zaimka dzierżawczego, jeśli jest potrzebny.

In: wewnątrz lub w granicach obszaru

Używaj in, gdy coś znajduje się wewnątrz przestrzeni albo w granicach większego obszaru.

Typ miejsca	Przykład angielski	Znaczenie
zamknięta przestrzeń lub pojemnik	in the room, in a box	w pokoju, w pudełku
miasto, państwo, region	in London, in Poland, in Europe	w Londynie, w Polsce, w Europie
woda, powietrze, otoczenie	in the sea, in the sky, in the garden	w morzu, na niebie, w ogrodzie
obraz lub tekst	in the photo, in the book	na zdjęciu, w książce

W języku polskim granice nie muszą być dosłownie widoczne. Ogród czy Londyn nie są pojemnikami, ale angielski traktuje je jako obszary, w których coś się znajduje.

On: na powierzchni lub w kontakcie z nią

On stosujemy przede wszystkim wtedy, gdy rzecz dotyka powierzchni — poziomej lub pionowej. Dlatego zarówno kubek na stole, jak i obraz na ścianie są on.

• on the floor — na podłodze
• on the wall — na ścianie
• on the shelf — na półce
• on the ceiling — na suficie

On występuje też z poziomami budynku (on the first floor), nazwami ulic w częstym użyciu amerykańskim (on King Street) oraz z transportem publicznym i większymi środkami transportu, po których można się przemieszczać: on the bus, on the train, on a plane. Mówimy natomiast zwykle in a car i in a taxi.

At: punkt, adres lub miejsce aktywności

At przedstawia miejsce jako konkretny punkt. Dokładne wnętrze czy powierzchnia nie są wtedy istotne.

• at the station — na stacji / dworcu
• at the door — przy drzwiach
• at the bus stop — na przystanku
• at 24 King Street — pod adresem King Street 24
• at home, at work, at school — w domu, w pracy, w szkole

Porównaj She is at the station („jest na stacji; to jej lokalizacja”) z She is in the station („jest wewnątrz budynku stacji”). Oba zdania mogą być poprawne, ale skupiają uwagę na czymś innym.

Under, behind, in front of, next to i between

Przyimek	Podstawowe znaczenie	Przykład
under	niżej niż coś, często bezpośrednio pod tym	under the table — pod stołem
behind	za czymś, po jego tylnej stronie	behind the house — za domem
in front of	przed czymś, po jego przedniej stronie	in front of the cinema — przed kinem
next to	bezpośrednio obok	next to the window — obok okna
between	pomiędzy dwiema stronami albo wyraźnie wskazanymi elementami	between the bank and the café — między bankiem a kawiarnią

Forma in front of składa się z trzech wyrazów i kończy się na of. Z kolei next to nie łączy się z of: poprawnie jest next to me, nie next to of me.

Po przyimku można użyć zaimka w formie dopełnienia (czyli formie używanej wobec osoby, której dotyczy relacja): me, you, him, her, it, us, them. Powiemy zatem next to her i between you and me, a nie next to she ani between you and I.

Miejsce a kierunek ruchu

Przyimki z tego artykułu opisują przede wszystkim położenie. W zdaniu z ruchem trzeba dodatkowo pokazać cel:

• I am at the station. — Jestem na stacji.
• I am going to the station. — Idę / jadę na stację.
• The book is on the desk. — Książka leży na biurku.
• Put the book on the desk. — Połóż książkę na biurku.

Samo at nie zastępuje kierunkowego to. Po czasownikach takich jak put miejsce docelowe może jednak nadal mieć in lub on, bo opisujemy, gdzie przedmiot znajdzie się po wykonaniu ruchu.

Przykłady w kontekście

Angielski	Polski	Uwaga
The cat is under the table.	Kot jest pod stołem.	Under wskazuje położenie niżej.
She's at the station.	Ona jest na stacji.	Stacja jest traktowana jako punkt.
The picture is on the wall.	Obraz wisi na ścianie.	Kontakt z pionową powierzchnią.
I live in London.	Mieszkam w Londynie.	Miasto jest obszarem.
Your glasses are in the kitchen.	Twoje okulary są w kuchni.	Wewnątrz pomieszczenia.
There is a note on the fridge.	Na lodówce jest kartka.	Kartka dotyka powierzchni.
Let's meet at the entrance.	Spotkajmy się przy wejściu.	Dokładny punkt spotkania.
The pharmacy is next to the supermarket.	Apteka jest obok supermarketu.	Sąsiadujące miejsca.
The bike is behind the garage.	Rower stoi za garażem.	Po tylnej stronie garażu.
A taxi is waiting in front of the hotel.	Taksówka czeka przed hotelem.	Przednia strona budynku.
The lamp is between the sofa and the armchair.	Lampa stoi między sofą a fotelem.	Dwa wskazane punkty odniesienia.
We left our bags on the train.	Zostawiliśmy torby w pociągu.	Z transportem publicznym zwykle używa się on.
The children are in the car.	Dzieci są w samochodzie.	Z samochodem zwykle używa się in.
Daniel is at work, but his laptop is at home.	Daniel jest w pracy, ale jego laptop jest w domu.	Stałe połączenia bez the.
Who is that woman in the photo?	Kim jest ta kobieta na zdjęciu?	Polskie „na zdjęciu” odpowiada angielskiemu in the photo.

Częste błędy

1. Używanie in przy każdym polskim „w” i on przy każdym „na”

• Błędnie: I'm in the bus.
• Poprawnie: I'm on the bus.
• Dlaczego: W typowym znaczeniu pasażer jest on a bus, on a train lub on a plane. Polskie „w autobusie” nie przekłada się tu słowo w słowo. Z samochodem i taksówką używa się zwykle in.

2. Mylenie in, on i at przy opisie adresu

• Błędnie: She lives at London.
• Poprawnie: She lives in London.
• Dlaczego: Miasta, państwa i większe obszary łączą się z in. At pasuje do konkretnego adresu: at 24 King Street.

3. Tłumaczenie polskiego „przed” jako before

• Błędnie: I'll wait before the cinema.
• Poprawnie: I'll wait in front of the cinema.
• Dlaczego: In front of opisuje położenie w przestrzeni. Before dotyczy najczęściej czasu lub kolejności: before the film — przed filmem.

4. Dodawanie of po next to

• Błędnie: The bank is next to of the hotel.
• Poprawnie: The bank is next to the hotel.
• Dlaczego: Next to jest kompletnym przyimkiem. Nie dodaje się do niego of, choć of jest konieczne w wyrażeniu in front of.

5. Używanie formy podmiotowej za przyimkiem

• Błędnie: The seat between you and I is free.
• Poprawnie: The seat between you and me is free.
• Dlaczego: Po przyimku potrzebna jest forma dopełnienia: me, him, her, us, them. W swobodnej mowie można usłyszeć between you and I, ale w standardowej angielszczyźnie jest to uznawane za błąd.

6. Pomijanie przedimka

• Błędnie: The keys are on table.
• Poprawnie: The keys are on the table.
• Dlaczego: Polszczyzna nie ma przedimków, lecz angielski rzeczownik policzalny w liczbie pojedynczej zwykle potrzebuje a/an, the albo innego określenia: my table, this table. Wyrażenia at home, at work i at school są częstymi stałymi połączeniami bez the.

Uwagi o użyciu

Ta sama lokalizacja, inny punkt widzenia

Wybór przyimka może zmienić perspektywę, nawet jeśli mowa o podobnym miejscu:

• Tom is at the office. — Tom jest w biurze / w pracy; liczy się ogólna lokalizacja.
• Tom is in the office. — Tom jest wewnątrz biura lub konkretnego pokoju biurowego.
• Meet me at the café. — Spotkaj się ze mną przy kawiarni albo w niej; kawiarnia jest punktem spotkania.
• I'm in the café. — Jestem wewnątrz kawiarni.

Nie zawsze istnieje tylko jedna możliwa odpowiedź. Najpierw wybierz obraz, który chcesz przekazać: wnętrze (in), powierzchnia (on) czy punkt (at).

At school i in the school

The children are at school zwykle oznacza, że dzieci są w szkole jako uczniowie. The parents are in the school podkreśla, że rodzice znajdują się wewnątrz budynku. W amerykańskiej odmianie angielskiego in school może również znaczyć „uczyć się, być uczniem lub studentem”. To różnica znaczeniowa, a nie tylko mechaniczna reguła o budynkach.

Charakterystyczne połączenia

Niektóre wyrażenia trzeba zapamiętać jako całość:

• at home, at work, at school
• in bed — w łóżku, zwykle jako osoba leżąca lub śpiąca
• on the bed — na powierzchni łóżka, np. o torbie
• in the picture / photo — na obrazie / zdjęciu
• on TV — w telewizji

W nazwach ulic występują różnice regionalne. On jest szczególnie typowe w amerykańskim on Main Street, natomiast w brytyjskiej angielszczyźnie spotyka się również in Oxford Street. Początkującemu wystarczy rozpoznawać oba warianty i konsekwentnie używać jednego modelu.

Poziom wyżej: subtelniejsze różnice

Poniższych rozróżnień nie trzeba od razu aktywnie opanować na poziomie A1, ale często pojawiają się w naturalnym angielskim.

Under a below oraz between a among

Under często sugeruje, że coś znajduje się bezpośrednio pod innym obiektem albo jest przez niego przykryte: The shoes are under the bed. Below oznacza po prostu niższy poziom i nie wymaga ustawienia dokładnie w pionie: The village is below the mountain. W pomiarach under może znaczyć „mniej niż”: under ten kilometres.

Between nie ogranicza się bezwzględnie do dwóch elementów. Można go użyć wobec kilku oddzielnie rozpoznawanych stron: an agreement between Poland, Germany and France. Among przedstawia natomiast osobę lub rzecz jako część grupy: She was standing among the tourists. Na poziomie podstawowym bezpieczny skrót brzmi: between — między wskazanymi punktami, among — wśród grupy.

In front of a in the front of

• The driver is waiting in front of the hotel. — Kierowca czeka przed hotelem, na zewnątrz.
• We sat in the front of the bus. — Siedzieliśmy w przedniej części autobusu, wewnątrz.

Obecność the po in zmienia tu konstrukcję: in front of oznacza relację „przed”, a in the front of — „w przedniej części czegoś”.

At the corner a in the corner

At the corner zwykle wskazuje punkt przy skrzyżowaniu lub rogu ulic: There's a shop at the corner. In the corner oznacza miejsce wewnątrz pomieszczenia, gdzie spotykają się ściany: The chair is in the corner of the room.

Przyimek na końcu pytania

W naturalnych pytaniach angielskich przyimek często zostaje na końcu:

• Which room are they in? — W którym pokoju są?
• Who are you sitting next to? — Obok kogo siedzisz?

Konstrukcje typu In which room are they? są poprawne, ale brzmią bardziej formalnie. Nie trzeba unikać przyimka na końcu zwykłego pytania.

Wskazówki do ćwiczeń

1. Narysuj prosty pokój. Umieść w nim pięć przedmiotów i opisz je na głos: The lamp is next to the sofa. The bag is under the chair. Następnego dnia przesuń przedmioty i ułóż nowe zdania.
2. Ucz się kontrastami. Zapisz trzy grupy: in a car — on a bus, in London — at 24 King Street, at the school — in the school. Wyobrażenie różnicy działa lepiej niż zapamiętywanie pojedynczej polskiej etykiety.
3. Opisuj realne otoczenie. Zadaj sobie pytanie Where is it? i odpowiedz pełnym zdaniem. Sprawdź przy tym nie tylko przyimek, lecz także przedimek: on the desk, in my bag, at home.

Powiązane zagadnienia

• Brak wymaganego zagadnienia wstępnego: ten temat jest samodzielną podstawą na poziomie A1.
• Warto uczyć się dalej: przyimków kierunku, takich jak to, into i onto, aby odróżniać położenie od ruchu.
• Przydatne uzupełnienie: przedimki a/an i the, ponieważ określenie miejsca często ma postać in a room albo on the table.
• Kolejny kontrast: przyimki czasu in, on i at. Wyglądają tak samo, ale rządzą się innymi wzorcami niż przyimki miejsca.