Inheemse getallen in het Koreaans

Kort gezegd

Het Koreaans heeft twee getallenstelsels. De inheemse Koreaanse getallen gebruik je vooral voor aantallen met een teller, voor leeftijden met 살 en voor de uren op de klok: 사과 세 개 ‘drie appels’, 스물한 살 ‘21 jaar oud’ en 두 시 ‘twee uur’. Vóór een teller veranderen onder meer 하나, 둘, 셋, 넷 in 한, 두, 세, 네.

Overzicht

In het Nederlands kun je met dezelfde getallen vrijwel alles uitdrukken: drie appels, drie minuten, drie uur en drie euro. In het Koreaans moet je eerst kiezen tussen inheemse Koreaanse getallen en Sino-Koreaanse getallen, die oorspronkelijk uit het Chinees komen. Welke reeks je nodig hebt, hangt af van wat je telt.

De inheemse reeks begint met 하나, 둘, 셋, 넷 en loopt in modern dagelijks Koreaans van 1 tot en met 99. Je hoort deze reeks bij voorwerpen, mensen en dieren, maar ook bij leeftijd en klokuren. Voor veel van die toepassingen staat na het getal een teller: een woord dat aangeeft welke soort eenheid je telt. Zo is 개 een algemene teller voor voorwerpen en 명 een teller voor mensen.

Dit is basisstof op A1-niveau, maar er zijn twee dingen die extra aandacht vragen. Ten eerste staat het getal in een Koreaanse telgroep meestal ná het zelfstandig naamwoord (het woord voor een persoon, dier, voorwerp of begrip): letterlijk ‘appel drie stuks’. Ten tweede krijgen enkele getallen een korte vorm vóór tellers. Als je deze twee patronen tegelijk oefent, worden veel alledaagse zinnen meteen begrijpelijk.

Zo werkt het

De getallen 1 tot en met 10

Getal	Koreaans	Opmerking
1	하나	vóór een teller meestal 한
2	둘	vóór een teller meestal 두
3	셋	vóór een teller meestal 세
4	넷	vóór een teller meestal 네
5	다섯	verandert niet
6	여섯	verandert niet
7	일곱	verandert niet
8	여덟	verandert niet
9	아홉	verandert niet
10	열	verandert niet

Gebruik de volledige vormen wanneer je gewoon opzegt of telt: 하나, 둘, 셋! Ook wanneer het getal zelfstandig staat, bijvoorbeeld met een partikel (een kort woordje dat de functie in de zin aangeeft), blijft de volledige vorm normaal behouden: 둘은 여기 있어요 betekent ‘twee zijn hier’.

De tientallen en samengestelde getallen

Voor 11 tot en met 19 zet je 열 voor de eenheid. Vanaf 20 heeft ieder tiental een eigen woord. Er komt geen woord als het Nederlandse en tussen de delen.

Getal	Koreaans	Voorbeeld
10	열	열하나 = 11
20	스물	스물둘 = 22
30	서른	서른다섯 = 35
40	마흔	마흔여덟 = 48
50	쉰	쉰아홉 = 59
60	예순	예순셋 = 63
70	일흔	일흔넷 = 74
80	여든	여든여섯 = 86
90	아흔	아흔아홉 = 99

De delen worden aaneengeschreven: 서른둘, niet 서른 둘. Het systeem is verder regelmatig. Voor 47 neem je 마흔 ‘veertig’ plus 일곱 ‘zeven’: 마흔일곱.

Korte vormen vóór tellers

Een teller staat bij een telbare hoeveelheid. Direct vóór zo’n teller veranderen de getallen 1, 2, 3 en 4. Ook 20 heeft een aparte korte vorm wanneer het precies twintig is.

Volledige vorm	Vóór een teller	Voorbeeld	Betekenis
하나	한	한 개	één stuk
둘	두	두 명	twee personen
셋	세	세 마리	drie dieren
넷	네	네 권	vier boeken of delen
스물	스무	스무 살	twintig jaar oud

Bij een samengesteld getal verandert alleen het laatste relevante deel: 열하나 → 열한 개, 열둘 → 열두 명, 서른셋 → 서른세 살 en 마흔넷 → 마흔네 권. Bij 20 geldt een belangrijk onderscheid: precies twintig is 스무 개, maar 21 is 스물한 개. De ㄹ van 스물 blijft dus staan zodra er nog een eenheid volgt.

Niet elk kort getal heeft per se een zichtbare algemene teller. 한 사람 ‘één persoon’ en 두 사람 ‘twee personen’ bevatten bijvoorbeeld 사람, dat hier zelf als geteld woord fungeert. Het basisprincipe blijft hetzelfde: het getal bepaalt direct de hoeveelheid van het volgende woord.

De gewone woordvolgorde

Het meest bruikbare patroon is:

zelfstandig naamwoord + getal + teller

Een zelfstandig naamwoord is eenvoudig gezegd de naam van iets, zoals ‘appel’, ‘boek’ of ‘persoon’. In het Koreaans krijg je dus 사과 세 개, letterlijk ‘appel drie stuks’. Dat voelt voor Nederlandstaligen aanvankelijk omgekeerd, omdat drie appels het getal vóór het zelfstandig naamwoord zet en geen teller nodig heeft.

Veelgebruikte combinaties zijn:

Teller	Waarvoor?	Voorbeeld	Betekenis
개	algemene voorwerpen	빵 한 개	één broodje/stuk brood
명	mensen, neutraal	학생 두 명	twee leerlingen/studenten
분	mensen, beleefd	손님 세 분	drie gasten
마리	dieren	고양이 네 마리	vier katten
권	gebonden leeswerk	책 다섯 권	vijf boeken
병	flessen	물 두 병	twee flessen water
잔	glazen of kopjes	커피 한 잔	één kop koffie
살	leeftijd in jaren	열여덟 살	achttien jaar oud
시	klokuren	아홉 시	negen uur

Schrijf in gewone leerteksten spaties tussen deze onderdelen: 사과 세 개, 학생 두 명, 한 시. Zo blijft de structuur goed zichtbaar.

Leeftijd en kloktijd

Voor een leeftijd in de dagelijkse omgang gebruik je meestal een inheems getal met 살:

• 저는 스물한 살이에요. — Ik ben 21 jaar oud.
• 아이가 다섯 살이에요. — Het kind is vijf jaar oud.

Bij de klok worden de uren in de gewone twaalfuursnotatie inheems geteld, maar de minuten Sino-Koreaans. Daardoor kunnen beide stelsels in één tijdsaanduiding voorkomen:

• 두 시 — twee uur
• 두 시 십오 분 — kwart over twee, letterlijk ‘twee uur vijftien minuten’
• 일곱 시 삼십 분 — half acht, letterlijk ‘zeven uur dertig minuten’

Let vooral op dat Nederlands half acht terugrekent vanaf acht, terwijl Koreaans de verstreken minuten ná zeven noemt. Een letterlijke omzetting vanuit het Nederlands levert hier snel een uur verschil op.

Voorbeelden in context

Koreaans	Nederlands	Toelichting
하나, 둘, 셋, 넷, 다섯	één, twee, drie, vier, vijf	los opzeggen: volledige vormen
여섯, 일곱, 여덟, 아홉, 열	zes, zeven, acht, negen, tien	los opzeggen: volledige vormen
사과 세 개 주세요.	Drie appels, alstublieft.	셋 → 세 vóór 개
교실에 학생이 열두 명 있어요.	Er zijn twaalf leerlingen in het lokaal.	둘 → 두 in een samengesteld getal
고양이 네 마리가 자고 있어요.	Vier katten liggen te slapen.	넷 → 네 vóór 마리
책을 다섯 권 샀어요.	Ik heb vijf boeken gekocht.	다섯 verandert niet
물 두 병 필요해요.	Ik heb twee flessen water nodig.	둘 → 두 vóór 병
커피 한 잔 마실래요?	Wil je een kop koffie drinken?	하나 → 한 vóór 잔
제 동생은 열여덟 살이에요.	Mijn jongere broer of zus is achttien jaar oud.	leeftijd met 살
저는 스물한 살이에요.	Ik ben 21 jaar oud.	niet 스무한 살
회의는 세 시에 시작해요.	De vergadering begint om drie uur.	klokuur met 시
지금 일곱 시 십 분이에요.	Het is nu tien over zeven.	inheems uur, Sino-Koreaanse minuten
표가 서른한 장 있어요.	Er zijn 31 kaartjes.	서른하나 → 서른한 vóór 장
둘은 여기 있고, 하나는 밖에 있어요.	Twee zijn hier en één is buiten.	zelfstandig gebruik met volledige vormen

Veelgemaakte fouten

De volledige vorm vóór een teller zetten

• Onjuist: 사과 셋 개
• Juist: 사과 세 개
• Waarom: 셋 wordt 세 wanneer het direct vóór een teller zoals 개 staat. Hetzelfde patroon geldt voor 하나 → 한, 둘 → 두 en 넷 → 네.

De Nederlandse woordvolgorde kopiëren

• Onjuist: 세 사과
• Juist: 사과 세 개
• Waarom: In de neutrale, alledaagse telconstructie komt eerst wat je telt, daarna het getal en dan de teller. Denk dus niet woord voor woord vanuit drie appels.

Twintig verkeerd combineren

• Onjuist: 스무한 살
• Juist: 스물한 살
• Waarom: 스무 gebruik je voor precies twintig vóór een teller: 스무 살. Zodra er een eenheid volgt, blijft 스물 behouden: 스물한 살, 스물두 개.

Ook minuten inheems tellen

• Onjuist voor ‘drie minuten’: 세 분
• Juist: 삼 분
• Waarom: Minuten krijgen Sino-Koreaanse getallen. Bovendien betekent 세 분 normaal ‘drie personen’ in beleefde taal. De teller bepaalt dus niet alleen de vorm, maar ook de betekenis.

Een Sino-Koreaans getal voor een gewoon klokuur gebruiken

• Onjuist in een alledaagse tijdsaanduiding: 이 시 삼십 분
• Juist: 두 시 삼십 분
• Waarom: Gewone klokuren gebruiken de inheemse reeks, terwijl minuten de Sino-Koreaanse reeks gebruiken. 두 시 삼십 분 is ‘half drie’.

De korte vorm vergeten in een samengesteld getal

• Onjuist: 열넷 살
• Juist: 열네 살
• Waarom: Ook aan het eind van een groter getal verandert 넷 vóór een teller in 네. Vergelijk 열넷 wanneer 14 zelfstandig staat met 열네 살 bij een leeftijd.

Gebruik

In gesprek worden getal en teller vaak als één herkenbaar blok gehoord: 세 개, 두 명, 한 잔. Leer daarom niet alleen de losse reeks uit het hoofd, maar sla veelvoorkomende combinaties als geheel op. Dat voorkomt dat je tijdens het spreken eerst 셋 bedenkt en het daarna nog moet inkorten tot 세.

Voor personen geeft de keuze van de teller ook beleefdheid aan. 명 is neutraal; 분 is respectvoller. Vergelijk 학생 두 명 ‘twee leerlingen/studenten’ met 손님 두 분 ‘twee gasten’. Let op het bijzondere contrast bij tijd: 두 분 betekent ‘twee personen’, maar 이 분 kan ‘twee minuten’ betekenen wanneer 분 de tijdseenheid is. De uitspraak van het getal maakt de bedoelde tellerfunctie duidelijk.

De grens tussen beide getallenstelsels volgt niet simpelweg uit ‘klein’ tegenover ‘groot’. Vijf minuten is 오 분, maar vijf uur is 다섯 시; drie euro of een bedrag in won wordt Sino-Koreaans uitgedrukt, maar drie flessen krijgen 세 병. Leer de reeks daarom altijd samen met de situatie waarin ze voorkomt.

Verder dan de basis

De volgende details hoef je op A1-niveau nog niet actief te beheersen, maar je zult ze later wel tegenkomen.

Moderne leeftijden en formele notatie

Zeg je in een gewoon gesprek hoe oud iemand is, dan zijn 스물한 살, 서른 살 en vergelijkbare vormen natuurlijk. In formulieren, nieuwsberichten en andere formele contexten zie je vaak een cijfer of Sino-Koreaans getal met 세: 21세, uitgesproken als 이십일 세. Dit verschil staat los van de manier waarop leeftijd wordt berekend. Ook bij de officieel gebruikte internationale leeftijd kan men in een gewoon gesprek nog steeds 살 met een inheems getal gebruiken.

Cijfers boven 99 en nul

De productieve moderne inheemse reeks stopt bij 99. Voor 100 en hoger gebruik je de Sino-Koreaanse reeks: 백 ‘honderd’, 천 ‘duizend’. Ook nul wordt normaal met 영 of, in bepaalde reeksen zoals telefoonnummers, 공 uitgedrukt. Oude inheemse woorden voor hogere aantallen bestaan historisch, maar horen niet bij normaal modern taalgebruik en zijn voor een beginner niet nuttig.

Rangtelwoorden

Voor een volgorde gebruik je vaak 번째 ‘-de in een reeks’. Het eerste element is bijzonder: 첫 번째 betekent ‘eerste’. Daarna krijg je onder meer 두 번째 ‘tweede’, 세 번째 ‘derde’ en 네 번째 ‘vierde’. Hier zie je opnieuw de korte vormen vóór het volgende woord. In vaste uitdrukkingen en met andere rangtelwoorden kunnen later nog andere patronen voorkomen.

Getalgroep vóór het zelfstandig naamwoord

In verzorgde of nadrukkelijke schrijftaal kun je soms 세 개의 사과 tegenkomen, letterlijk ‘drie stuks van appels’. Voor alledaags spreken is 사과 세 개 meestal de veiligste en natuurlijkste basisvorm. Ga de constructie met 의 daarom niet automatisch gebruiken alleen omdat het getal dan, net als in het Nederlands, vóór ‘appels’ staat.

Formele tijdsaanduidingen

Dienstregelingen, openingstijden en andere formele schema’s kunnen een 24-uursnotatie gebruiken, bijvoorbeeld 13시. Zo’n vorm wordt met een Sino-Koreaans getal gelezen. In een gewoon gesprek zal men hetzelfde tijdstip vaak als 오후 한 시 ‘één uur ’s middags’ formuleren. De beginnersregel ‘uren zijn inheems’ geldt dus vooral voor de normale twaalfuursklok in gesprekken.

Oefentips

1. Leer in blokken van tien. Oefen eerst 하나 tot 열, voeg daarna de tientallen toe en bouw zelf getallen: 서른 + 여섯 = 서른여섯. Controleer daarna hoe hetzelfde getal vóór een teller klinkt: 서른여섯 개.
2. Koppel elk veranderend getal aan een teller. Zeg hardop 한 개, 두 개, 세 개, 네 개 en daarna 열한 개, 열두 개, 열세 개, 열네 개. Zo leer je de korte vormen als een patroon in plaats van als vijf losse uitzonderingen.
3. Oefen met je omgeving en je dag. Tel boeken met 권, kopjes met 잔 en mensen met 명. Noem ieder heel uur met 시 en voeg minuten toe met Sino-Koreaanse getallen. Juist die afwisseling maakt het verschil tussen de twee stelsels vanzelfsprekend.

Verwante onderwerpen

• Vergelijking: Sino-Koreaanse getallen — nodig voor onder meer minuten, data, geld, telefoonnummers en getallen vanaf 100.
• Volgende stap: Basistellers — breidt combinaties als 세 개, 두 명 en 네 마리 verder uit.