Aanwijzende voornaamwoorden こそあど in het Japans

Overzicht

Het Japans heeft een elegant aanwijzingssysteem dat je snel onder de knie kunt krijgen. Alle aanwijzende woorden volgen een vast patroon van vier voorvoegsels: こ- (dit, bij de spreker), そ- (dat, bij de luisteraar), あ- (dat daar, ver van beiden), ど- (welk, vraagvorm). Dit systeem heet こそあど (ko-so-a-do) naar de vier beginletters.

Elk voorvoegsel combineert met een achtervoegsel dat de categorie aangeeft: れ voor dingen, こ voor plaatsen, ちら/っち voor richtingen en mensen, の voor bezit, en een los bijvoeglijk gebruik voor zelfstandige naamwoorden. Zodra je het systeem begrijpt, kun je direct een groot aantal aanwijzende woorden afleiden.

Dit is een A1-onderwerp dat je heel vroeg leert, want aanwijzende woorden heb je nodig bij alledaagse gesprekken: "Wat is dit?", "Dat wil ik", "Ga die kant op".

Hoe het werkt

Het こそあど-systeem

Type	こ- (bij spreker)	そ- (bij luisteraar)	あ- (ver van beiden)	ど- (vraag)
Dingen	これ (dit)	それ (dat)	あれ (dat daar)	どれ (welk)
Plaatsen	ここ (hier)	そこ (daar)	あそこ (ginds)	どこ (waar)
Richting/persoon	こちら/こっち	そちら/そっち	あちら/あっち	どちら/どっち
Bijv.nw. gebruik	この (dit...)	その (dat...)	あの (dat...daar)	どの (welk...)
Bezit/eigenschap	こんな (zo'n...)	そんな (zo'n...)	あんな (zo'n...ver)	どんな (wat voor...)

これ/それ/あれ/どれ — zelfstandig gebruik

Gebruik deze woorden zonder volgend zelfstandig naamwoord:

• これは何ですか？ — Wat is dit?
• それをください。 — Geef me dat.
• あれは富士山です。 — Dat daar is de Fuji.
• どれがいいですか？ — Welke is goed?

この/その/あの/どの — bijvoeglijk gebruik

Gebruik deze woorden vóór een zelfstandig naamwoord:

• この本 — dit boek
• その人 — die persoon
• あの映画 — die film (ginds)
• どの電車 — welke trein

Voorbeelden in context

Japans	Nederlands	Opmerking
これは何ですか？	Wat is dit?	これ: zelfstandig
その本をください。	Geef me dat boek.	その: bijvoeglijk
あの人は誰ですか？	Wie is die persoon ginds?	あの: bijvoeglijk, ver weg
どこに行きますか？	Waar ga je heen?	どこ: vraag naar plaats
ここに座ってください。	Ga hier zitten, a.u.b.	ここ: plek bij spreker
それはいくらですか？	Hoeveel kost dat?	それ: zelfstandig
あそこがバス停です。	Ginds is de bushalte.	あそこ: verre plek
どれが田中さんの傘ですか？	Welke paraplu is van Tanaka-san?	どれ: keuze uit meerdere
こっちに来てください。	Kom deze kant op.	こっち: informele richting
あんな映画は見たくない。	Ik wil zo'n film niet zien.	あんな: zo'n type (ver/negatief)

Veelgemaakte fouten

これ en この door elkaar halen

• Fout: これ本をください
• Correct: この本をください
• Waarom: これ staat alleen (dit = dat object), この staat voor een zelfstandig naamwoord (dit boek). Volgt er een zelfstandig naamwoord? Gebruik dan この/その/あの/どの.

あ- gebruiken voor iets dat bij de luisteraar is

• Fout: あれをください (als het object naast de luisteraar staat)
• Correct: それをください
• Waarom: あ- is voor dingen die ver van zowel spreker als luisteraar zijn. Als het bij de luisteraar is, gebruik je そ-.

どこ en どれ verwarren

• Fout: どこが田中さんの傘ですか？
• Correct: どれが田中さんの傘ですか？
• Waarom: どこ vraagt naar een plek (waar?), どれ vraagt naar een ding (welk?). Gebruik het juiste suffix afhankelijk van wat je wilt weten.

Gebruiksnotities

In formeel Japans gebruik je こちら/そちら/あちら voor richtingen en als beleefde aanwijzing voor personen: こちらは田中さんです (Dit is Tanaka-san). In informeel Japans hoor je vaker こっち/そっち/あっち.

あの kan ook als stopwoord of aarzeling worden gebruikt, vergelijkbaar met het Nederlandse "ehm" of "nou": あの、すみません... (Ehm, excuseer me...).

Oefentips

1. Wijs om je heen en benoem dingen. Pak een object en zeg これは[object]です. Wijs iets aan bij een oefenpartner (それ) of iets verderop (あれ). Dit oefent het ruimtelijk gebruik.

2. Maak het raster zelf. Schrijf het こそあど-raster op een indexkaart. Leer de patronen, niet de individuele woorden — zo kun je hele nieuwe woorden afleiden.

3. Oefen vraag-antwoord. A: これは何ですか？ B: それは本です。Wissel de rollen en de afstand om alle varianten te oefenen.

Verwante concepten

• Volgende stappen: Basispartikels は/が/を/に — partikels die na deze woorden komen
• Volgende stappen: Vraagwoorden — ど-reeks voor vragen