Het Passiverende Si in het Italiaans

Overzicht

Het passiverende si (si passivante) is een andere si-constructie waarmee je een passieve betekenis uitdrukt zonder gebruik te maken van de echte passieve constructie (essere + deelwoord). Het verschil met het impersoneel si: bij het passiverende si is er een grammaticaal onderwerp (het zelfstandig naamwoord dat de handeling ondergaat), en het werkwoord buigt mee in getal.

Je ziet deze constructie veel op borden, advertenties en instructies: Si vendono appartamenti (Te koop: appartementen), Si cercano camerieri (Gezocht: kelners), Si parla inglese (English spoken here).

Hoe het werkt

Structuur

Si + werkwoord (3e persoon enk. of mv.) + onderwerp

Het werkwoord stemt overeen met het onderwerp — anders dan bij het impersoneel si dat altijd enkelvoud is:

• Si vende la casa. — Het huis wordt verkocht. (enkelvoud: la casa)
• Si vendono le case. — De huizen worden verkocht. (meervoud: le case)
• Si parla italiano. — Italiaans wordt gesproken. (enkelvoud: italiano)
• Si accettano carte di credito. — Creditcards worden geaccepteerd. (meervoud: carte)

Vergelijking met impersoneel si

Type	Structuur	Voorbeeld
Impersoneel si	si + werkwoord 3e enk.	Si mangia bene.
Passiverend si	si + werkwoord (3e enk. of mv.) + onderwerp	Si vendono case.

In samengestelde tijden

In de samengestelde tijden gebruikt het passiverende si ook essere, en het deelwoord buigt mee in getal:

• Si è venduta la casa. — Het huis is verkocht. (enkelvoud vrouwelijk)
• Si sono vendute le case. — De huizen zijn verkocht. (meervoud vrouwelijk)
• Si è firmato il contratto. — Het contract is ondertekend. (enkelvoud mannelijk)

Typische contexten

Context	Voorbeeld
Advertenties	Si affitta appartamento. (Te huur: appartement)
Borden	Si prega di non fumare. (Gelieve niet te roken)
Instructies	Si preme il bottone. (Men drukt op de knop)
Recepten	Si aggiunge il sale. (Zout wordt toegevoegd)
Aankondigingen	Si cercano collaboratori. (Medewerkers gezocht)

Voorbeelden in context

Italiaans	Nederlands	Opmerking
Si vendono appartamenti.	Te koop: appartementen.	mv. onderwerp: si vendono
Qui si parla italiano.	Hier wordt Italiaans gesproken.	enk. onderwerp
Si accettano carte di credito.	Creditcards worden geaccepteerd.	mv. onderwerp
Non si sa mai.	Men weet nooit.	vaste uitdrukking
Si affitta camera.	Kamer te huur.	advertentie
Si cerca segretaria.	Secretaresse gezocht.	advertentie
Si prega di chiudere la porta.	Gelieve de deur te sluiten.	beleefd verzoek
Si è aperta una nuova sede.	Er is een nieuw kantoor geopend.	samengesteld
Si sono accettate le condizioni.	De voorwaarden zijn aanvaard.	mv. samengesteld
Si vende auto usata.	Te koop: gebruikte auto.	advertentie

Veelgemaakte fouten

Werkwoord niet aanpassen bij meervoud

• Fout: Si vende le case.
• Correct: Si vendono le case.
• Waarom: Bij het passiverende si buigt het werkwoord mee met het onderwerp — meervoudig onderwerp vraagt om 3e persoon meervoud.

Verwarring met impersoneel si

• Si mangia bene qui. (impersoneel: geen specifiek onderwerp)
• Si mangiano le verdure qui. (passiverend: le verdure is het onderwerp)
• Waarom: Als er een specifiek zelfstandig naamwoord is dat de actie ondergaat, is het passiverend; bij geen specifiek onderwerp is het impersoneel.

Deelwoord in samengestelde tijden vergeten te buigen

• Fout: Si sono venduto le case.
• Correct: Si sono vendute le case.
• Waarom: In de samengestelde tijd buigt het deelwoord mee met het onderwerp.

Gebruiksnotities

De grens tussen het passiverende si en het impersoneel si is niet altijd scherp, en Italianen gebruiken soms de enkelvoudige vorm ook bij een meervoudig onderwerp in informele contexten: Si vende appartamenti (informeel) naast Si vendono appartamenti (formeel correct).

Het passiverende si is eleganter en informeler dan de echte passieve constructie met essere + deelwoord + da. In de dagelijkse taal gebruik je het passiverende si vaker dan de formele passief.

Oefentips

1. Schrijf vijf kleine advertenties in het Italiaans met het passiverende si: te koop, te huur, gezocht.
2. Schrijf de instructies voor het gebruik van een apparaat of een recept met passiverend si.
3. Oefen het onderscheid enkelvoud/meervoud: maak dezelfde zin eerst met een enkelvoudig en dan met een meervoudig onderwerp.

Verwante concepten

• Vereiste: Impersoneel si — de basis van si-constructies
• Volgende stappen: Passieve constructie — essere + deelwoord + da