Dare (Vermek) Italyancada

Genel Bakis

Dare (vermek) fiili, Italyanca A1 seviyesinde karsilasacaginiz ilk duzensiz fiillerden biridir. -ARE fiil ailesine ait olmasina ragmen, duzenli cekim kalibini takip etmez. Bicimleri kisa ve kendine ozgudur — bazilari yalnizca iki harften olusur — bu da onlari tanimasi kolay ama ayni zamanda baska sozcuklerle karistirmasi kolay kilar.

Birine bir sey vermenin otesinde, dare pek cok gunluk ifadede karsimiza cikar. Italyanlar bu fiili sinavlardan, rahatsiz etmekten ve birine resmi ya da gayri resmi sekilde hitap etmekten bahsederken kullanir. Dare fiilini erken ogrenmek, gunluk hayatta sikca duyacaginiz bircok yaygin ifadenin kapisini acar.

Dare, -ARE fiil ailesine dayandigindan, bu fiille ilgilenmeden once duzenli -ARE eklerini biliyor olmaniz gerekir. Duzensizlikler simdiki zamanla sinirlidir: bu alti formu ezberledikten sonra hazir olacaksiniz.

Nasil Calisir

Simdiki Zaman Cekimi

Kisi	Italyanca	Turkce
io	do	ben veririm
tu	dai	sen verirsin
lui / lei / Lei	da	o verir, siz verirsiniz (resmi)
noi	diamo	biz veririz
voi	date	siz verirsiniz
loro	danno	onlar verirler

Da (ucuncu tekil sahis) formunun, da (dan/-den) edatiyla karistirilmamasi icin bir aksan isareti tasidiginizina dikkat edin. Do, dai ve da bicimleri, duzenli bir -ARE fiilinden bekleyeceginizden belirgin sekilde kisadir.

"Dare" ile Yaygin Ifadeler

Ifade	Anlam	Ornek
dare un esame	sinav olmak	Domani do un esame. (Yarin sinav oluyorum.)
dare fastidio	rahatsiz etmek	Il rumore mi da fastidio. (Gurultu beni rahatsiz ediyor.)
dare del tu	"sen" diye hitap etmek	Mi dai del tu? (Bana "sen" diye mi hitap ediyorsun?)
dare del Lei	resmi hitap etmek	Le diamo del Lei. (Ona resmi olarak hitap ediyoruz.)
dare una mano	yardim etmek	Mi dai una mano? (Bana yardim edebilir misin?)
dare un'occhiata	bir goz atmak	Do un'occhiata al menu. (Menuye bir goz atiyorum.)
dare la colpa	suclamak	Danno la colpa a me. (Beni sucluyorlar.)
dare retta	dinlemek / sozunu tutmak	Da' retta a tua madre! (Anneni dinle!)

Baglamda Ornekler

Italyanca	Turkce	Not
Ti do il libro.	Sana kitabi veriyorum.	Temel kullanim
Mi dai una mano?	Bana yardim edebilir misin?	Yardim istemek
Da un esame domani.	Yarin sinav oluyor.	Deyimsel: dare un esame
Le diamo del Lei.	Ona resmi olarak hitap ediyoruz.	Resmi kayit
Danno una festa sabato.	Cumartesi parti veriyorlar.	Dare una festa = parti vermek
Non date fastidio ai vicini.	Komsulari rahatsiz etmeyin.	Dare fastidio = rahatsiz etmek
Do un'occhiata al giornale.	Gazeteye bir goz atiyorum.	Dare un'occhiata = goz atmak
Dai la colpa a me?	Beni mi sucluyorsun?	Dare la colpa = suclamak
Gli do ragione.	Ona hak veriyorum.	Dare ragione = hak vermek
Mi da sui nervi.	Sinirlerimi bozuyor.	Dare sui nervi = sinir etmek
Vi diamo il benvenuto.	Sizi hos geldiniz diyoruz.	Dare il benvenuto = karsilamak
Non mi danno retta.	Beni dinlemiyorlar.	Dare retta = dinlemek

Yaygin Hatalar

"Da" uzerindeki aksani unutmak

• Yanlis: Lui da il libro a Maria.
• Dogru: Lui da il libro a Maria.
• Neden: Aksan olmadan "da" bir edattir ve "dan/-den" anlamina gelir. Da uzerindeki aksan, fiil formunu belirtmek icin zorunludur.

Duzenli -ARE eklerini kullanmak

• Yanlis: Io daro, tu dari, lui dara.
• Dogru: Io do, tu dai, lui da.
• Neden: Dare duzensizdir. Simdiki zaman bicimleri standart -ARE kalibini takip etmez. Ezberlenmesi gerekir.

"Dare un esame" ile "prendere un esame" karistirmak

• Yanlis: Prendo un esame domani.
• Dogru: Do un esame domani.
• Neden: Italyancada sinav "verilir" (dare un esame), "alinmaz". Bu, bircok dilde beklenenin tersidir.

"Dare del tu" ile "dare del Lei" karistirmak

• Yanlis: Gli do del tu. (patrona)
• Dogru: Gli do del Lei.
• Neden: Resmi hitap gerektiren birine gayri resmi hitap etmek kabalik sayilir. Sosyal baglama dikkat edin — tanimadiginiz kisilerle, buyuklerle ve is ortamlarinda "dare del Lei" kullanin.

Pratik Ipuclari

1. Ifadelerle flashcard'lar: Tablodaki her ifadeyi bir karta yazin — dare un esame, dare fastidio, dare una mano vb. Her birini tum kisilerle (io, tu, lui...) cumlelerde kullanarak pratik yapin. Bu, hem cekimi hem de kelime haznesini gelistirir.

2. Gunluk cumleler: Her gun birine verdiginiz, odunc verdiginiz veya teslim ettiginiz uc seyi tanimlayan cumleler yazin. "Do un consiglio a un amico," "Dai il telefono a tua sorella," "Diamo il benvenuto ai nuovi studenti." Boylece dare baglamda dogal hale gelir.

3. Aksan alistirmasi: "Da" (edat) ve "da" (fiil) karistirarak bes cumle yazin. Yuksek sesle okuyun ve aksanin dogru yerde olup olmadigini kontrol edin.

Ilgili Kavramlar

• On kosul: Duzenli -ARE Fiilleri — dare'nin duzensizliklerine gecmeden once standart kalibi ogrenin
• Ilgili: Essere (olmak) — A1 seviyesinde bir diger onemli duzensiz fiil
• Ilgili: Avere (sahip olmak) — diger temel duzensiz fiil, ayni zamanda deyimsel ifadeler bakimindan zengin
• Ilgili: Fare (yapmak) — cok sayida ifadesi olan bir diger kisa duzensiz -ARE fiili