De gebiedende wijs (imperatief) in het Portugees

Overzicht

De gebiedende wijs (imperativo) gebruik je voor opdrachten, verzoeken, aanwijzingen en aanmoedigingen. In het Portugees zijn er twee soorten: de bevestigende imperatie (doe iets!) en de ontkennende imperatie (doe iets niet!). Ze worden anders gevormd, wat een belangrijk onderscheid is.

De bevestigende imperatie voor tu komt overeen met de derde persoon enkelvoud van de tegenwoordige tijd. De ontkennende imperatie is gebaseerd op de conjuntivo (aanvoegende wijs) — maar voor A2 leer je de basispatronen zonder diep in de conjuntivo te duiken.

Hoe het werkt

Bevestigende imperatie (informeel - tu):

• -AR: neem de derde persoon tegenwoordige tijd: fala! (spreek!)
• -ER: come! (eet!)
• -IR: parte! (vertrek!)

Bevestigende imperatie (formeel - você):

• Gebaseerd op conjuntivo: fale! (spreek u!), coma!, parta!

Ontkennende imperatie: não + conjuntivo:

• Não fales! (spreek niet! - tu)
• Não fale! (spreek niet! - você)

Veelgebruikte onregelmatige imperatieven:

• ser: sê! (tu) / seja! (você)
• estar: está! (tu) / esteja! (você)
• ir: vai! (tu) / vá! (você)
• ter: tem! (tu) / tenha! (você)

Voorbeelden in context

Portugees	Nederlands	Opmerking
Fala mais devagar!	Spreek langzamer!	-AR, tu
Come tudo!	Eet alles op!	-ER, tu
Não fales assim!	Praat niet zo!	ontkenning, tu
Por favor, fale mais alto.	Spreek alstublieft luider.	você, beleefd
Vai já!	Ga meteen!	ir, tu
Não me digas!	Meen je het!? (zeg dat nou niet!)	uitdrukking
Vem cá!	Kom hier!	vir, tu
Entra!	Kom binnen!	-AR, tu

Veelgemaakte fouten

Bevestigende en ontkennende imperatie door elkaar halen

• Fout: Não fala assim! (fout ontkennende imperatie)
• Correct: Não fales assim!
• Waarom: De ontkennende imperatie gebruikt de conjuntivo-vorm.

Você imperatie vergeten

• Voor formele contexten (winkels, restaurants): Fale, por favor — niet Fala.

Oefentips

1. Oefen met praktische situaties: aanwijzingen geven, bestellingen plaatsen, aanmoedigen.
2. Leer de meest gebruikte onregelmatige imperatieven uit je hoofd.
3. Maak twee versies van elk bevel: bevestigend en ontkennend.

Verwante concepten

• Vereiste: Regelmatige -AR werkwoorden — basisvervoeging
• Volgende stappen: Aanvoegende wijs tegenwoordige tijd — basis van ontkennende imperatie