Podawanie czasu po angielsku

W skrócie

Pełną godzinę podajemy jako It's three o'clock, a minuty po godzinie za pomocą past: It's twenty past three. Gdy do następnej godziny zostało mniej niż pół godziny, często używa się to: It's twenty to four. W codziennej rozmowie bardzo częsty jest też odczyt cyfrowy, na przykład three forty dla 3:40, a przed konkretną godziną w zdaniu stawiamy at: at three forty.

Przegląd

Umiejętność pytania o godzinę i rozumienia odpowiedzi przydaje się od pierwszych rozmów po angielsku: przy umawianiu spotkania, sprawdzaniu rozkładu, rezerwowaniu wizyty czy pytaniu o godziny pracy. To zagadnienie pojawia się już na poziomie A1 i opiera się przede wszystkim na znajomości liczebników.

W angielskim tę samą godzinę można podać na dwa główne sposoby. Sposób „zegarowy” opisuje położenie minut względem godziny: ten past six, quarter to seven. Sposób cyfrowy odczytuje godzinę i minuty po kolei: six ten, six forty-five. Oba są poprawne, ale ich częstość zależy od kraju, sytuacji i tego, czy ktoś patrzy na zapis cyfrowy.

Dla osoby polskojęzycznej najważniejsza pułapka dotyczy wyrażenia half past. Angielskie half past ten oznacza dosłownie pół godziny po dziesiątej, czyli 10:30 — po polsku „wpół do jedenastej”. Trzeba więc myśleć o godzinie, która już się rozpoczęła, a nie o tej, która dopiero nadejdzie.

Jak to działa

Pytanie o godzinę

Najbardziej neutralne pytanie brzmi:

• What time is it? — Która jest godzina?
• What's the time? — Która godzina?

Pierwsza wersja jest powszechna we wszystkich odmianach angielskiego. Druga jest szczególnie naturalna w angielszczyźnie brytyjskiej. Grzeczniej można zapytać Excuse me, what time is it? albo Could you tell me the time, please?

Nie należy mylić What time is it? z What time does it start?. Pierwsze pytanie dotyczy aktualnej godziny, a drugie — godziny rozpoczęcia jakiegoś wydarzenia.

W odpowiedzi o bieżącej godzinie zwykle używa się konstrukcji It's..., czyli skróconego It is.... Zaimek it nie wskazuje tu żadnej rzeczy; jest stałym elementem angielskiego zdania.

Pełne godziny: o'clock

Przy pełnej godzinie po liczbie można dodać o'clock:

Czas	Forma angielska	Znaczenie po polsku
3:00	three o'clock	trzecia
8:00	eight o'clock	ósma
12:00	twelve o'clock	dwunasta

O'clock stosuje się tylko wtedy, gdy nie ma minut. Można powiedzieć It's four o'clock, ale nie four fifteen o'clock. W krótkiej odpowiedzi samo It's four również jest naturalne, jeśli z kontekstu jasno wynika, że chodzi o godzinę.

Minuty po godzinie: past

Od pierwszej minuty do trzydziestej można opisywać czas jako liczbę minut po danej godzinie. Schemat jest następujący:

It's + liczba minut + past + bieżąca godzina

• 2:05 — It's five past two.
• 7:10 — It's ten past seven.
• 11:20 — It's twenty past eleven.
• 4:25 — It's twenty-five past four.

Przy 15 minutach używa się quarter, czyli „kwadrans”: 6:15 to quarter past six lub a quarter past six. Przy 30 minutach stosuje się half past: 6:30 to half past six. Nie mówi się standardowo thirty past six, choć taka forma byłaby zrozumiała.

Minuty do następnej godziny: to

Po trzydziestej minucie tradycyjny sposób podawania czasu polega na liczeniu minut pozostałych do następnej godziny:

It's + liczba minut + to + następna godzina

• 2:40 — It's twenty to three.
• 7:45 — It's quarter to eight.
• 11:50 — It's ten to twelve.
• 4:55 — It's five to five.

Przy 7:45 trzeba więc wymienić ósmą, nie siódmą: chodzi o kwadrans do ósmej. Zarówno quarter to eight, jak i a quarter to eight są poprawne.

Odczyt cyfrowy

Drugi sposób przypomina odczyt wyświetlacza: najpierw godzina, potem minuty. Nie używa się wtedy past ani to.

Zapis	Odczyt cyfrowy
6:10	six ten
9:30	nine thirty
3:45	three forty-five
8:05	eight oh five

W minutach od 01 do 09 zero często wymawia się jako oh, dlatego 8:05 to eight oh five. Można też usłyszeć eight five, zwłaszcza w swobodnej mowie, ale eight oh five jest wyraźniejsze i bezpieczniejsze dla osoby uczącej się.

Odczyt cyfrowy jest szczególnie częsty w angielszczyźnie amerykańskiej, lecz rozumie się go i powszechnie stosuje także gdzie indziej. W praktyce nine thirty jest równie ważne jak half past nine.

System dwunastogodzinny: a.m. i p.m.

W zwykłej rozmowie angielskiej często działa zegar dwunastogodzinny. Jeśli kontekst nie wystarcza, dodaje się:

• a.m. — od północy do południa (bez samego południa);
• p.m. — od południa do północy (bez samej północy).

Tak więc 7:00 a.m. to siódma rano, a 7:00 p.m. to dziewiętnasta. Skróty spotyka się także bez kropek i wielkimi literami: am, pm, AM, PM. Wymowa pozostaje taka sama — jako nazwy liter.

Dwa punkty dnia mają osobne, jednoznaczne nazwy:

• noon — południe, 12:00 w dzień;
• midnight — północ, 00:00.

Zapisy 12 a.m. i 12 p.m. bywają mylone nawet przez rodzimych użytkowników. Gdy precyzja ma znaczenie, lepiej napisać 12 noon albo 12 midnight.

Przyimek at przy konkretnej godzinie

Gdy informujemy, kiedy coś się dzieje, przed konkretną godziną używamy przyimka at:

• The lesson starts at nine. — Lekcja zaczyna się o dziewiątej.
• Let's meet at quarter past six. — Spotkajmy się kwadrans po szóstej.
• My train leaves at 7:35 a.m. — Mój pociąg odjeżdża o 7:35 rano.

Polskie „o” nie tłumaczy się tutaj jako on. On łączy się między innymi z dniami, na przykład on Monday, natomiast z godziną potrzebne jest at. Samo pytanie o czas wydarzenia może mieć postać What time does the lesson start? W odpowiedzi można powiedzieć zarówno At nine, jak i pełnym zdaniem It starts at nine.

Przykłady w kontekście

Angielski	Polski	Uwaga
What time is it? — It's three o'clock.	Która jest godzina? — Jest trzecia.	Pełna godzina z o'clock.
It's five past eight.	Jest pięć po ósmej.	Pięć minut po rozpoczętej godzinie.
It's quarter past one.	Jest kwadrans po pierwszej.	1:15; możliwe także a quarter past one.
It's half past ten.	Jest wpół do jedenastej.	10:30; po angielsku punktem odniesienia jest dziesiąta.
It's twenty-five to six.	Jest za dwadzieścia pięć szósta.	5:35; liczymy do następnej godziny.
It's quarter to five.	Jest za kwadrans piąta.	4:45; po to występuje następna godzina.
The meeting is at nine thirty.	Spotkanie jest o 9:30.	Naturalny odczyt cyfrowy.
The bus leaves at seven oh five.	Autobus odjeżdża o 7:05.	Zero w minutach czyta się często oh.
I usually get up at six thirty a.m.	Zwykle wstaję o 6:30 rano.	a.m. uściśla porę przed południem.
The film ends at ten fifteen p.m.	Film kończy się o 22:15.	p.m. wskazuje porę po południu lub wieczorem.
Lunch is at noon.	Obiad jest w południe.	Noon oznacza dokładnie 12:00 w dzień.
The last train arrives just before midnight.	Ostatni pociąg przyjeżdża tuż przed północą.	Midnight oznacza północ.
Could you tell me the time, please?	Czy może mi pan/pani powiedzieć, która jest godzina?	Uprzejme pytanie.
What time does the shop close? — At half past seven.	O której zamyka się sklep? — O wpół do ósmej.	Pytanie o czas wydarzenia i krótka odpowiedź z at.

Częste błędy

Dosłowne tłumaczenie „wpół do”

• Błędnie: It's half to eleven.
• Poprawnie: It's half past ten.
• Dlaczego: Angielski liczy pół godziny od godziny, która już się zaczęła. Half past ten to 10:30. Konstrukcja half to eleven nie jest standardowym sposobem podawania tej godziny.

Podawanie niewłaściwej godziny po to

• Błędnie: It's quarter to four. — w znaczeniu 4:45
• Poprawnie: It's quarter to five.
• Dlaczego: Po to podajemy godzinę, która dopiero nadejdzie. O 4:45 zostało piętnaście minut do piątej.

Dodawanie o'clock do czasu z minutami

• Błędnie: The train leaves at eight twenty o'clock.
• Poprawnie: The train leaves at eight twenty.
• Dlaczego: O'clock występuje tylko przy pełnej godzinie, na przykład eight o'clock.

Pomijanie at w zdaniu o wydarzeniu

• Błędnie: The class starts nine.
• Poprawnie: The class starts at nine.
• Dlaczego: Przed konkretną godziną pełniącą funkcję określenia czasu potrzebny jest przyimek at. W zapisie z dwukropkiem obowiązuje ta sama zasada: at 9:00.

Używanie on zamiast at

• Błędnie: Let's meet on six o'clock.
• Poprawnie: Let's meet at six o'clock.
• Dlaczego: At łączy się z godzinami, a on z dniami i datami: at six, ale on Friday.

Mylenie pytania o obecną godzinę z pytaniem o termin

• Błędnie: What time is it? — gdy chcemy zapytać, o której zaczyna się koncert
• Poprawnie: What time does the concert start?
• Dlaczego: What time is it? znaczy „Która jest teraz godzina?”. Pytając o wydarzenie, trzeba je nazwać i użyć odpowiedniego czasownika.

Uwagi o użyciu

Formy z past i to są bardzo naturalne w rozmowie, zwłaszcza w angielszczyźnie brytyjskiej. Odczyt cyfrowy, taki jak two forty, jest wyjątkowo częsty w Stanach Zjednoczonych, ale nie jest wyłącznie amerykański. Osoba ucząca się powinna rozumieć oba systemy, nawet jeśli sama częściej korzysta z jednego.

W swobodnej rozmowie pełne godziny często podaje się bez o'clock: See you at five. Dodanie o'clock może podkreślić, że chodzi o równą godzinę: The doors close at five o'clock sharp. Słowo sharp oznacza „punktualnie, dokładnie o tej godzinie”. Z kolei around five albo about five znaczy „około piątej”.

W rozkładach, programach i tekstach oficjalnych w Wielkiej Brytanii i Europie można spotkać zapis 24-godzinny, na przykład 18:30. W zwykłej rozmowie często odczytuje się go jednak jako six thirty p.m., nie jako eighteen thirty. Odczyt typu eighteen thirty pojawia się częściej w wojsku, lotnictwie, służbach i sytuacjach wymagających szczególnej precyzji.

Wyrażenia in the morning, in the afternoon, in the evening i at night pomagają doprecyzować porę bez skrótów a.m. i p.m.: at seven in the morning, at seven in the evening. Warto zauważyć, że mówimy at night, nie in the night, gdy chodzi ogólnie o porę dnia.

Dalej niż podstawy

Poniższych różnic nie trzeba opanować od razu na poziomie A1, ale często występują w autentycznych rozmowach i tekstach.

Angielski pozwala podawać czas przybliżony. Just after three oznacza „chwilę po trzeciej”, nearly three — „prawie trzecia”, a a little before three — „trochę przed trzecią”. Potoczne ish dodane do godziny sygnalizuje przybliżenie: Let's meet at seven-ish to „Spotkajmy się koło siódmej”. Jest to forma nieformalna, odpowiednia w rozmowie, lecz nie w oficjalnym rozkładzie.

Przy określaniu przedziału czasu używa się from... to... albo from... until...: The office is open from nine to five. Przyimek by wyznacza najpóźniejszy termin: Please be here by eight znaczy „Bądź tutaj najpóźniej o ósmej”, a niekoniecznie dokładnie o ósmej. Natomiast until eight oznacza, że dana czynność lub stan trwa do ósmej: I work until eight.

W niektórych regionach można usłyszeć skrócone quarter of five w znaczeniu 4:45, szczególnie w części Stanów Zjednoczonych. Nie jest to jednak forma równie powszechna jak quarter to five i dla uczącego się mniej jednoznaczna. Najbezpieczniej aktywnie używać past, to oraz odczytu cyfrowego, a warianty regionalne jedynie rozpoznawać.

Przy umawianiu osób w różnych krajach sama godzina może nie wystarczyć. Dodaje się wtedy strefę czasową: The call starts at 3 p.m. CET albo at 9 a.m. New York time. W korespondencji międzynarodowej warto podać również datę, ponieważ spotkanie może wypaść innego dnia po drugiej stronie świata.

Wskazówki do ćwiczeń

1. Ćwicz każdą godzinę na dwa sposoby. Dla 7:45 powiedz najpierw quarter to eight, a potem seven forty-five. Dzięki temu rozpoznasz zarówno mowę potoczną, jak i odczyt cyfrowy.
2. Ustaw losowe godziny na zegarze. Najpierw nazwij czas po angielsku, następnie ułóż zdanie z at, na przykład It's twenty past six oraz The lesson starts at twenty past six.
3. Zwracaj szczególną uwagę na 30 minut. Po usłyszeniu half past nine od razu zapisuj 9:30, nie 10:30. To proste ćwiczenie pomaga wyłączyć polski nawyk myślenia „wpół do”.

Powiązane pojęcia

• Wymagane wcześniej: Liczebniki główne — znajomość liczb jest potrzebna do odczytywania godzin i minut.