This, that, these, those w języku angielskim

W skrócie

This i these wskazują zwykle osoby lub rzeczy bliskie mówiącemu, a that i those — dalsze. This oraz that łączą się z liczbą pojedynczą, natomiast these i those z liczbą mnogą: this book, that book, these books, those books.

Przegląd

Słowa this, that, these, those to angielskie wyrazy wskazujące. Pozwalają pokazać, o której osobie lub rzeczy mowa: o tej tutaj, tamtej dalej, tych tutaj albo tamtych dalej. Można ich używać przed rzeczownikiem (nazwą osoby, rzeczy, miejsca lub pojęcia), jak w this chair, albo samodzielnie, jak w This is mine.

To jedno z podstawowych zagadnień poziomu A1. Przydaje się od pierwszych rozmów: podczas zakupów, przedstawiania ludzi, wybierania przedmiotów czy pytania o nieznaną rzecz. Najważniejsze są dwa pytania: jedna rzecz czy więcej? oraz blisko czy daleko?

Dla osoby mówiącej po polsku sam pomysł jest znajomy: angielskie formy można w przybliżeniu zestawić z polskimi „ten/ta/to”, „tamten/tamta/tamto”, „ci/te” i „tamci/tamte”. Angielski system jest jednak prostszy pod względem odmiany. Forma nie zależy od rodzaju ani przypadku: powiemy this man, this woman i this child. Trzeba za to zawsze pilnować liczby, czego polskie „to” używane potocznie czasem nie podpowiada.

Jak to działa

Cztery podstawowe formy

Odległość	Liczba pojedyncza	Liczba mnoga
blisko	this — ten, ta, to	these — ci, te
dalej	that — tamten, tamta, tamto	those — tamci, tamte

Najprostszy schemat wygląda więc tak:

• this + rzeczownik w liczbie pojedynczej: this phone — ten telefon;
• that + rzeczownik w liczbie pojedynczej: that phone — tamten telefon;
• these + rzeczownik w liczbie mnogiej: these phones — te telefony;
• those + rzeczownik w liczbie mnogiej: those phones — tamte telefony.

„Blisko” i „daleko” zależą od punktu widzenia mówiącego. Kubek trzymany w dłoni to zwykle this cup. Kubek stojący na drugim końcu sali to that cup. W liczbie mnogiej będą to odpowiednio these cups i those cups.

Przed rzeczownikiem i samodzielnie

Wyraz wskazujący może pełnić dwie funkcje. Przed rzeczownikiem określa, który przedmiot mamy na myśli:

• this ticket — ten bilet;
• those buildings — tamte budynki.

Może też zastępować cały rzeczownik, gdy z sytuacji wiadomo, o czym mowa:

• This is delicious. — To jest pyszne.
• Are those yours? — Czy tamte są twoje?

W pierwszym użyciu termin gramatyczny to określnik wskazujący (słowo stojące przed rzeczownikiem i doprecyzowujące go). W drugim jest to zaimek wskazujący (słowo użyte zamiast rzeczownika). Formy są identyczne, więc na początku ważniejsze od nazwy jest rozpoznanie schematu.

Przed this, that, these, those nie stawiamy rodzajnika a, an ani the. Wyraz wskazujący już określa, o który przedmiot chodzi:

• this bag, nie the this bag;
• those chairs, nie those the chairs.

Zgodność z czasownikiem

Gdy wyraz wskazujący jest podmiotem (czyli wskazuje, kto lub co wykonuje czynność albo znajduje się w danym stanie), czasownik musi pasować do liczby:

Liczba pojedyncza	Liczba mnoga
This is new.	These are new.
That looks good.	Those look good.
Does this work?	Do these work?

Ta sama zasada działa z rzeczownikiem: That car is expensive, ale Those cars are expensive.

Co dokładnie znaczy „blisko”?

Najczęściej chodzi o odległość fizyczną, lecz nie jest to sztywna miara. Sprzedawca może powiedzieć These jackets are on sale, mając na myśli kurtki w swoim dziale, nawet jeśli nie dotyka ich w tej chwili. This/these obejmuje to, co mówiący przedstawia jako bliskie, aktualne albo właśnie omawiane. That/those może sygnalizować większy dystans fizyczny, czasowy lub rozmowny.

Można to usłyszeć także przy wskazywaniu na ekranie lub zdjęciu:

• Who is this? — Kto to jest? (osoba, na którą właśnie wskazujemy);
• Who are those people in the background? — Kim są tamci ludzie w tle?

Rzeczowniki niepoliczalne

Rzeczownik niepoliczalny to nazwa czegoś, czego zwykle nie liczymy jako oddzielnych sztuk, na przykład water, music czy information. Takie rzeczowniki zachowują się tu jak liczba pojedyncza:

• this water — ta woda;
• that information — tamta informacja / te informacje;
• This music is relaxing. — Ta muzyka jest odprężająca.

Nie mówimy these informations. Angielskie information pozostaje niepoliczalne, choć po polsku naturalne są „informacje” w liczbie mnogiej.

Wymowa, której warto pilnować

Wszystkie cztery słowa zaczynają się od dźwięku zapisywanego th. Język lekko dotyka przestrzeni między zębami, a głos pozostaje włączony. Szczególnie ważne jest odróżnianie this od these: this ma krótką samogłoskę, a these długą i kończy się dźwiękiem podobnym do polskiego „z”. Same końcówki pomagają usłyszeć liczbę, dlatego warto ćwiczyć całe pary: this book — these books, that car — those cars.

Przykłady w kontekście

Angielski	Polski	Uwaga
This is my book.	To jest moja książka.	Jedna rzecz blisko mówiącego; forma użyta samodzielnie.
That car is expensive.	Tamten samochód jest drogi.	Jedna dalsza rzecz; that stoi przed rzeczownikiem.
These shoes are comfortable.	Te buty są wygodne.	Kilka rzeczy blisko mówiącego.
Those people are friendly.	Tamci ludzie są przyjaźni.	Kilka osób znajdujących się dalej.
Is this seat free?	Czy to miejsce jest wolne?	Typowe pytanie w pociągu, kawiarni lub poczekalni.
Can you pass me that plate?	Możesz podać mi tamten talerz?	Talerz jest bliżej rozmówcy lub dalej od mówiącego.
How much are these?	Ile kosztują te?	Rzeczownik jest oczywisty z sytuacji, na przykład w sklepie.
I don't like those.	Nie podobają mi się tamte.	Those zastępuje nazwę kilku widocznych rzeczy.
This coffee is too hot.	Ta kawa jest za gorąca.	Niepoliczalne coffee łączy się z formą pojedynczą.
Who is that at the door?	Kto tam jest przy drzwiach?	That wskazuje osobę oddaloną lub jeszcze nierozpoznaną.
This is Anna, my colleague.	To jest Anna, moja koleżanka z pracy.	Naturalny sposób przedstawienia osoby.
Hello, this is Marek speaking.	Dzień dobry, mówi Marek.	Typowa identyfikacja rozmówcy przez telefon.
We're very busy this week.	W tym tygodniu jesteśmy bardzo zajęci.	This odnosi się do bieżącego okresu.
Those days were difficult.	Tamte dni były trudne.	Dystans czasowy: okres w przeszłości.
These days, I work from home.	Obecnie pracuję z domu.	Stałe wyrażenie these days znaczy „obecnie”.

Częste błędy

Łączenie formy pojedynczej z rzeczownikiem mnogim

• Błędnie: this shoes
• Poprawnie: these shoes
• Dlaczego: Shoes to liczba mnoga, więc potrzebuje these albo those. Dla jednej sztuki można powiedzieć this shoe.

Używanie liczby mnogiej czasownika po this lub that

• Błędnie: That are my bag.
• Poprawnie: That is my bag.
• Dlaczego: That jest formą pojedynczą i łączy się z is. Liczba mnoga brzmi Those are my bags.

Dodawanie rodzajnika

• Błędnie: the those houses
• Poprawnie: those houses
• Dlaczego: Those już wskazuje konkretne domy. Nie dodaje się przed nim the. Podobnie mówimy this idea, a nie a this idea.

Tłumaczenie każdego polskiego „to” jako this

• Błędnie: This are my keys.
• Poprawnie: These are my keys.
• Dlaczego: Polskie „to” może pozostać niezmienne w zdaniu „To są moje klucze”, ale angielski pokazuje liczbę: this is dla jednej rzeczy, these are dla wielu.

Mylenie these i those przez podobne polskie tłumaczenie

• Błędnie: Look at these mountains over there.
• Naturalniej: Look at those mountains over there.
• Dlaczego: Wyrażenie over there oznacza „tam” i zwykle prowadzi do those. Samo polskie „te góry” nie zawsze pokazuje kontrast blisko–daleko tak wyraźnie jak angielski.

Tworzenie nieistniejącej liczby mnogiej

• Błędnie: these informations are useful
• Poprawnie: this information is useful
• Dlaczego: Information jest po angielsku niepoliczalne. Jeśli trzeba podkreślić kilka elementów, można powiedzieć these pieces of information.

Uwagi o użyciu

Odległość zależy od sytuacji

Wybór nie zawsze wynika z liczby metrów. Gdy dwie osoby stoją po przeciwnych stronach stołu, mówiący może poprosić: Could you pass me that pen? Długopis może być blisko rozmówcy, ale daleko od osoby mówiącej. Z kolei this room oznacza zwykle pomieszczenie, w którym mówiący właśnie się znajduje.

Przy kontrastowaniu dwóch przedmiotów często pojawiają się pary: this one or that one? oraz these or those?. One zastępuje rzeczownik w liczbie pojedynczej: Do you prefer this one or that one? — „Wolisz ten czy tamten?”. Po these i those rzeczownika nie trzeba już zastępować słowem ones, choć jest ono możliwe, gdy chcemy mocno przeciwstawić grupy: these ones bywa słyszane w mowie potocznej, ale samo these jest zwykle zwięźlejsze.

Osoby, telefon i przedstawianie

Przy przedstawianiu kogoś naturalne jest This is Ewa. W rozmowie telefonicznej osoba dzwoniąca identyfikuje się przez This is Piotr lub Piotr speaking, a może zapytać Is that Marta?. Nie wynika to z fizycznej odległości telefonu. This wskazuje mówiącego po tej stronie rozmowy, a that — osobę po drugiej stronie.

Nie należy jednak mówić o obecnej przy nas osobie this lub that w sposób, który brzmi jak wskazywanie przedmiotu. This is my manager, Julia jest normalnym przedstawieniem. Samo Who is that? może zabrzmieć nieuprzejmie, jeśli dana osoba stoi tuż obok i słyszy rozmowę.

Czas i sytuacja w rozmowie

This często łączy się z okresem obejmującym teraźniejszość: this morning, this month, this year. That może wracać do konkretnego momentu wspomnianego wcześniej: That evening, we stayed at home. These days znaczy „obecnie”, a those days — „w tamtych czasach”.

Słowo that ma też inne role w angielskim, na przykład w I think that you're right albo the book that I bought. W tych zdaniach nie wskazuje po prostu dalszego przedmiotu. To odrębne zastosowania, więc nie należy dobierać do nich liczby mnogiej those.

Poziom wyżej: dalsze zastosowania

Poniższych konstrukcji nie trzeba jeszcze swobodnie używać na poziomie A1, ale często występują w tekstach i rozmowach.

Dystans emocjonalny i organizacja wypowiedzi

Wybór może wyrażać nastawienie mówiącego. This przybliża temat i przedstawia go jako aktualny: I have this problem at work. That może odnosić się do czegoś już wspomnianego, zamkniętego albo ocenianego z dystansu: That was a terrible idea. Nie jest to mechaniczna reguła uprzejmości; znaczenie tworzą kontekst i intonacja.

W swobodnej opowieści this może wprowadzić nową osobę lub wydarzenie tak, jakby pojawiło się przed słuchaczem: Then this guy walks into the café.... To żywy, potoczny sposób narracji. W formalnym tekście zwykle wybiera się bardziej neutralne sformułowanie, na przykład a man.

Odsyłanie do całej wypowiedzi

This i that mogą odnosić się nie do jednego rzeczownika, lecz do całej sytuacji:

• The train was cancelled. This caused a long delay. — Pociąg odwołano. Spowodowało to duże opóźnienie.
• You remembered my birthday — that was kind of you. — Pamiętałeś o moich urodzinach — to było miłe z twojej strony.

W starannym piśmie warto zadbać, aby czytelnik bez trudu wiedział, do czego odnosi się this. Zamiast niejasnego This is important można czasem napisać precyzyjniej This difference is important.

Formalne that of i those of

W bardziej formalnym stylu that of oraz those of zastępują powtórzony rzeczownik:

• The climate of Ireland is milder than that of Poland. — Klimat Irlandii jest łagodniejszy niż klimat Polski.
• Our results were similar to those of the previous study. — Nasze wyniki były podobne do wyników poprzedniego badania.

That of zastępuje rzeczownik pojedynczy, a those of — mnogi. Konstrukcja pozwala uniknąć niezręcznego powtórzenia i jest częstsza w tekstach pisanych niż w codziennej rozmowie.

Those who

Forma those może oznaczać „ci, którzy” przed zdaniem opisującym grupę: Those who need help should ask — „Ci, którzy potrzebują pomocy, powinni zapytać”. Brzmi to bardziej formalnie niż people who need help. Nie używa się tutaj these, jeśli nie chodzi o konkretną grupę obecną przy mówiącym.

Wskazówki do ćwiczeń

1. Ćwicz parami. Weź jeden przedmiot i kilka przedmiotów, a potem układaj cztery wersje: this key, that key, these keys, those keys. Zmieniaj ich położenie, aby liczba i odległość łączyły się z realną sytuacją.
2. Dodawaj czasownik. Do każdej pary dopowiedz pełne zdanie: This is useful. These are useful. Dzięki temu jednocześnie utrwalisz różnicę is/are oraz does/do.
3. Szukaj sygnałów w codziennym angielskim. Zapisuj wyrażenia takie jak this week, those days, Is that you? i these people. Nie tłumacz ich pojedynczo; zapamiętuj całe krótkie połączenia.

Powiązane zagadnienia

• Wcześniej: Rodzajniki a/an i the — pomaga zrozumieć, dlaczego przed rzeczownikiem wybieramy jeden określnik: the book albo this book, a nie oba naraz.