Hoeveelheid en graad in het Kantonees

In het kort

Met 好多 en 好少 geef je een grote of kleine hoeveelheid aan; met 幾 en 太 maak je een eigenschap respectievelijk ‘best’ en ‘te’. 夠 drukt uit dat iets voldoende is, terwijl 差唔多 ‘bijna’, ‘ongeveer’ of ‘nagenoeg gelijk’ kan betekenen. De plaats van elk woord is belangrijk: 好多 + zelfstandig naamwoord, maar bijvoorbeeld 太 + bijvoeglijk naamwoord en 差唔多 + getal.

Overzicht

Hoeveelheidswoorden zeggen hoeveel er van iets is. Graadwoorden geven aan in welke mate een eigenschap geldt. In 好多書 ‘veel boeken’ bepaalt 好多 de hoeveelheid van 書; in 幾好睇 ‘best mooi om te zien’ bepaalt 幾 de graad van 好睇. In dit artikel komen zes bijzonder nuttige vormen aan bod: 好多 hou2 do1, 好少 hou2 siu2, 幾 gei2, 太 taai3, 夠 gau3 en 差唔多 caa1 m4 do1.

Dit is A2-stof, maar de basis sluit rechtstreeks aan op Kantoneese bijvoeglijke naamwoorden. Zo'n bijvoeglijk naamwoord kan zelf het gezegde zijn (wat over het onderwerp wordt gezegd), zonder een woord als Nederlands zijn: 今日好凍 betekent ‘Vandaag is het erg koud’. Zet dus niet automatisch 係 ‘zijn’ voor elke eigenschap.

Voor Nederlandstaligen is vooral de woordvolgorde even wennen. Nederlands zet genoeg vaak achter een eigenschap: groot genoeg. Kantonees zet 夠 ervoor: 夠大. Omgekeerd staat 差唔多 bij een schatting vóór het getal: 差唔多十個人 ‘ongeveer tien mensen’. Leer deze woorden daarom liever als korte bouwpatronen dan als losse vertalingen.

Hoe het werkt

Het basisschema

Betekenis	Kantonees patroon	Voorbeeld	Betekenis van het voorbeeld
veel	好多 + zelfstandig naamwoord	好多人	veel mensen
weinig	好少 + zelfstandig naamwoord	好少時間	heel weinig tijd
best, tamelijk	幾 + eigenschap	幾方便	best handig
te	太 + eigenschap/hoeveelheid	太貴 / 太多	te duur / te veel
genoeg	夠 + zelfstandig naamwoord/eigenschap	夠錢 / 夠大	genoeg geld / groot genoeg
bijna, ongeveer	差唔多 + handeling/getal	差唔多食完 / 差唔多十點	bijna uitgegeten / ongeveer tien uur

Een zelfstandig naamwoord is een woord voor een persoon, zaak of begrip, zoals 人 ‘mens’, 錢 ‘geld’ of 時間 ‘tijd’. Een eigenschap is hier bijvoorbeeld 大 ‘groot’, 貴 ‘duur’ of 好睇 ‘mooi om te zien’. De tabel geeft de beginnersregel; verderop zie je hoe dezelfde vormen ook andere functies krijgen.

好多 en 好少: veel en weinig

多 betekent ‘veel’ en 少 ‘weinig’. Met 好 ervoor worden 好多 ‘veel/heel veel’ en 好少 ‘weinig/heel weinig’. In de praktijk zijn de combinaties zo gewoon dat Nederlands niet altijd nadrukkelijk heel veel of heel weinig hoeft te gebruiken.

• 好多 + zelfstandig naamwoord: 好多嘢 hou2 do1 je5 — veel dingen
• 好少 + zelfstandig naamwoord: 好少人 hou2 siu2 jan4 — weinig mensen
• plaats + 好多/好少 + zelfstandig naamwoord: 呢度好多人 — hier zijn veel mensen
• 有 + 好多/好少 + zelfstandig naamwoord: 我有好多問題 — ik heb veel vragen

Er hoeft tussen 好多 of 好少 en het zelfstandig naamwoord geen telwoord of maatwoord te staan. Een maatwoord is een telwoordbegeleider zoals 個 in 三個人 ‘drie mensen’. Zeg dus eenvoudig 好多人, niet 好多個人 als neutrale basisvorm. 好多個人 is wel mogelijk wanneer de afzonderlijke personen nadrukkelijk als telbare eenheden worden voorgesteld, maar dat is niet de vorm die een beginner standaard nodig heeft.

Let op het verschil tussen 好少 + zelfstandig naamwoord en 好少 + werkwoord. Voor een werkwoord betekent 好少 meestal ‘zelden’: 我好少飲咖啡 ‘Ik drink zelden koffie’. Dat gaat grammaticaal over frequentie, maar het idee van een geringe hoeveelheid ligt er nog duidelijk onder.

幾: best, tamelijk of enkele

Voor een eigenschap betekent 幾 vaak ‘best’, ‘tamelijk’ of ‘vrij’. Het klinkt doorgaans positief of gematigd, niet zo sterk als Nederlands heel:

• 幾 + eigenschap: 幾好 gei2 hou2 — best goed
• 幾 + eigenschap + 嘅: 幾好睇嘅 gei2 hou2 tai2 ge3 — het ziet er best goed uit

Het zinsdeeltje 嘅 aan het einde kan de beoordeling bevestigend of licht nadrukkelijk laten klinken. Het is hier geen Nederlandse uitgang en hoeft niet steeds apart te worden vertaald. 幾好睇 is ook mogelijk; met 嘅 klinkt de losse gesproken beoordeling vaak natuurlijker in de juiste context.

Voor een maatwoord kan 幾 twee lezingen hebben:

• 幾 + maatwoord + zelfstandig naamwoord in een mededeling: 幾本書 — enkele boeken
• hetzelfde patroon in een vraag: 幾本書？ — hoeveel boeken?

De intonatie, het vraagteken, een zinsdeeltje als 呀 en de rest van de zin maken duidelijk welke lezing bedoeld is. Vergelijk 我買咗幾本書 ‘Ik heb enkele boeken gekocht’ met 你買咗幾本書呀？ ‘Hoeveel boeken heb je gekocht?’

太: te veel of te sterk

太 staat vóór de hoeveelheid of eigenschap die een grens overschrijdt:

• 太 + eigenschap: 太貴 — te duur
• 太 + 多/少: 太多 — te veel; 太少 — te weinig
• 太 + eigenschap + 喇: 太熱喇！— het is te warm!

Het zinsdeeltje 喇 past goed bij een reactie op een bereikte of overschreden grens. Het maakt 太多喇！ tot een natuurlijke uitroep: ‘Dat is te veel!’ Zonder 喇 blijft 太多 een gewone omschrijving, bijvoorbeeld in 糖太多 ‘er is te veel suiker’.

唔太 + eigenschap betekent meestal ‘niet erg/niet zo’: 唔太貴 ‘niet zo duur’. Dat is niet hetzelfde als 太唔 + eigenschap, dat de ontkenning als buitensporig voorstelt en veel minder als beginnerspatroon bruikbaar is. Onthoud voorlopig vooral 唔太好 ‘niet zo goed’.

夠: voldoende en … genoeg

夠 staat in de belangrijkste patronen vóór datgene waarvan er voldoende is of dat een voldoende graad heeft:

• 夠 + zelfstandig naamwoord: 夠錢 — genoeg geld
• 夠 + eigenschap: 夠大 — groot genoeg
• 唔夠 + zelfstandig naamwoord/eigenschap: 唔夠時間 / 唔夠快 — niet genoeg tijd / niet snel genoeg
• 夠唔夠 + zelfstandig naamwoord/eigenschap: 夠唔夠位？— is er genoeg plaats?

Dat verschilt scherp van het Nederlands. Vertaal warm genoeg niet woord voor woord in dezelfde volgorde: 夠暖 is correct. Het vraagpatroon 夠唔夠 is een A-niet-A-vraag: de positieve en negatieve vorm staan naast elkaar, ongeveer ‘genoeg of niet genoeg?’

Na een werkwoord kan 夠 aangeven dat iemand de gewenste of verzadigende hoeveelheid heeft bereikt: 食夠喇 ‘ik heb genoeg gegeten’. Dit is een ander patroon dan 夠食 ‘genoeg om te eten’. De plaats verandert dus de blikrichting: 夠 + werkwoord gaat om voldoende mogelijkheid of hoeveelheid voor de handeling, terwijl werkwoord + 夠 vaak om het bereikte verzadigingspunt gaat.

差唔多: bijna, ongeveer en nagenoeg gelijk

差唔多 bestaat letterlijk uit delen die met ‘niet veel verschillen’ samenhangen. Daardoor heeft het drie nauw verwante toepassingen:

1. Een handeling of toestand is bijna bereikt: 差唔多得喇 — het is bijna klaar.
2. Een getal of tijd is bij benadering juist: 差唔多十點 — ongeveer tien uur.
3. Twee zaken verschillen nauwelijks: 兩個差唔多 — de twee zijn ongeveer gelijk.

Bij een naderende voltooiing staat vaak 喇 aan het einde: 差唔多食完喇 ‘We zijn bijna uitgegeten’. Het eigenlijke voltooiingswoord 完 betekent ‘afmaken’; 差唔多 zegt dat die grens nog net niet, of praktisch gezien bijna, bereikt is.

Bij getallen is 差唔多 geen exact rekenkundig teken. 差唔多十個人 kan afhankelijk van de situatie iets onder of boven tien betekenen. Nederlands bijna tien betekent meestal minder dan tien; daarvoor moet de context in het Kantonees duidelijk maken dat de grens nog niet bereikt is. Gebruik voor een neutrale schatting de vertaling ‘ongeveer’.

Voorbeelden in context

Kantonees	Jyutping	Nederlandse vertaling	Opmerking
呢度好多人。	ni1 dou6 hou2 do1 jan4.	Hier zijn veel mensen.	好多 vóór 人
我今日有好多嘢做。	ngo5 gam1 jat6 jau5 hou2 do1 je5 zou6.	Ik heb vandaag veel te doen.	Letterlijk: veel dingen om te doen
呢排好少時間休息。	ni1 paai4 hou2 siu2 si4 gaan3 jau1 sik1.	De laatste tijd is er heel weinig tijd om uit te rusten.	Kleine hoeveelheid tijd
我好少飲汽水。	ngo5 hou2 siu2 jam2 hei3 seoi2.	Ik drink zelden frisdrank.	好少 vóór een werkwoord drukt frequentie uit
呢間餐廳幾好食嘅。	ni1 gaan1 caan1 teng1 gei2 hou2 sik6 ge3.	Het eten in dit restaurant is best lekker.	Gematigde positieve beoordeling
我買咗幾本書。	ngo5 maai5 zo2 gei2 bun2 syu1.	Ik heb enkele boeken gekocht.	幾 in een mededeling
你買咗幾本書呀？	nei5 maai5 zo2 gei2 bun2 syu1 aa3?	Hoeveel boeken heb je gekocht?	Dezelfde vorm als vraagwoord
呢杯咖啡太甜喇！	ni1 bui1 gaa3 fe1 taai3 tim4 laa3!	Deze koffie is te zoet!	太 met een eigenschap
你落太多糖喇。	nei5 lok6 taai3 do1 tong4 laa3.	Je hebt er te veel suiker in gedaan.	太多 met een hoeveelheid
呢個袋夠唔夠大呀？	ni1 go3 doi2 gau3 m4 gau3 daai6 aa3?	Is deze tas groot genoeg?	Vraag met 夠唔夠
我冇帶夠錢。	ngo5 mou5 daai3 gau3 cin2.	Ik heb niet genoeg geld meegenomen.	帶夠: voldoende meenemen
再等五分鐘，差唔多得喇。	zoi3 dang2 ng5 fan1 zung1, caa1 m4 do1 dak1 laa3.	Wacht nog vijf minuten, dan is het bijna klaar.	Naderende voltooiing
而家差唔多十點。	ji4 gaa1 caa1 m4 do1 sap6 dim2.	Het is nu ongeveer tien uur.	Geschatte tijd
呢兩件衫個款差唔多。	ni1 loeng5 gin6 saam1 go3 fun2 caa1 m4 do1.	Deze twee kledingstukken hebben bijna hetzelfde model.	Nauwelijks verschil

Veelgemaakte fouten

1. Nederlands genoeg op de verkeerde plaats zetten

• Onjuist: 大夠
• Juist: 夠大 gau3 daai6
• Waarom: bij de betekenis ‘groot genoeg’ staat 夠 vóór de eigenschap. De Nederlandse volgorde kun je hier niet overnemen.

2. 係 toevoegen voor een eigenschap

• Onjuist: 呢杯咖啡係太甜。
• Juist: 呢杯咖啡太甜喇。
• Waarom: 太甜 kan zelf het gezegde vormen. Anders dan in het Nederlands is geen koppelwerkwoord ‘zijn’ nodig.

3. 幾 altijd als ‘hoeveel’ lezen

• Onjuist begrepen: 我買咗幾本書。 als ‘Hoeveel boeken heb ik gekocht?’
• Juist: ‘Ik heb enkele boeken gekocht.’
• Waarom: in een gewone mededeling betekent 幾 vóór een maatwoord vaak ‘enkele’. In een echte vraag, zoals 你買咗幾本書呀？, betekent het ‘hoeveel’.

4. 差唔多 altijd met ‘bijna’ vertalen

• Onjuist: 差唔多十點 uitsluitend opvatten als ‘net vóór tien uur’.
• Juist: 差唔多十點 betekent meestal ‘ongeveer tien uur’.
• Waarom: bij een getal of tijd geeft 差唔多 een benadering aan en kan de werkelijke waarde ook iets hoger zijn.

5. 好少人 en 好少去 door elkaar halen

• Onjuist: 我好少去嗰度。 vertalen als ‘Ik ga daar met weinig mensen heen.’
• Juist: ‘Ik ga zelden daarheen.’
• Waarom: vóór een zelfstandig naamwoord gaat 好少 over hoeveelheid; vóór een werkwoord gaat het meestal over geringe frequentie.

6. 太 als een neutraal ‘heel’ gebruiken

• Onjuist bedoeld: 太貴喇 zeggen wanneer je alleen ‘erg duur’ bedoelt.
• Juist voor die bedoeling: 好貴 ‘erg duur’ of 幾貴 ‘best duur’.
• Waarom: 太 geeft normaal aan dat een grens wordt overschreden: ‘té duur’. Alleen in bepaalde positieve uitroepen krijgt het een andere gevoelswaarde.

Gebruiksnotities

In gesproken Kantonees helpen zinsdeeltjes de houding van de spreker overbrengen. 喇 komt vaak voor wanneer een grens of nieuwe toestand relevant wordt: 夠喇 ‘het is genoeg’, 太多喇 ‘het is te veel’, 差唔多得喇 ‘het is zo goed als klaar’. 嘅 kan een beoordeling bevestigen, zoals in 幾好嘅 ‘het is best goed, hoor’. De precieze gevoelswaarde hangt van intonatie en gesprekssituatie af; probeer de deeltjes daarom samen met de hele zin te onthouden.

Kantonees laat informatie weg die al duidelijk is. In een winkel kan 太貴喇 op zichzelf staan, zonder ‘dit’ of ‘het’. Aan tafel volstaat 夠喇, waar het Nederlands misschien ‘Dat is genoeg’ zegt. Zulke korte reacties zijn niet onbeleefd op zichzelf; stem en situatie bepalen de toon.

好多 hoeft niet altijd extra nadrukkelijk te klinken. Het is een heel gewone manier om ‘veel’ te zeggen. Voor een voorzichtige positieve beoordeling is 幾好 vaak nuttiger dan 好好, want verdubbeling heeft niet simpelweg dezelfde functie als Nederlands ‘heel erg goed’.

Verder dan de basis

De volgende nuances hoef je op A2 nog niet actief te beheersen, maar je zult ze later vaak tegenkomen.

Positief 太 in een uitroep

Hoewel 太 meestal ‘te’ betekent, kan het in een enthousiaste positieve uitroep ‘geweldig/ontzettend’ benaderen: 太好喇！ ‘Geweldig!’ De context voorkomt de lezing ‘te goed’. Gebruik deze uitzondering niet als reden om 太 overal met ‘heel’ te vertalen; bij 太貴 of 太嘈 blijft de normale betekenis ‘te duur’ of ‘te lawaaierig’.

Verschillende soorten ‘bijna’

差唔多 is breed en alledaags, maar niet elke Nederlandse zin met bijna gebruikt automatisch dezelfde constructie. Bij een bijna voltooide handeling is 差唔多 + werkwoord + 完 + 喇 heel bruikbaar. In andere contexten kunnen gevorderde sprekers specifiekere woorden kiezen. Richt je op A2 eerst op schattingen, naderende voltooiing en nagenoeg gelijke zaken.

夠 vóór en na een werkwoord

Vergelijk deze twee gezichtspunten:

• 啲錢夠食一餐。 — Het geld is genoeg voor één maaltijd.
• 我食夠喇。 — Ik heb genoeg gegeten.

In de eerste zin drukt 夠 toereikendheid voor een handeling uit. In de tweede staat het resultaat centraal: de gewenste hoeveelheid eten is bereikt. Deze tegenstelling wordt belangrijker wanneer je langere werkwoordelijke constructies leert.

Sterkere en fijnere graadwoorden

Op hoger niveau komen onder meer 咁 ‘zo’, 特別 ‘bijzonder’, 極 ‘uiterst’, 簡直 ‘ronduit’ en 相當 ‘tamelijk’ erbij. Die zijn niet zomaar sterkere versies van 好: ze drukken ook houding, vergelijking of stijl uit. De A2-reeks in dit artikel vormt de basis om die latere verschillen te begrijpen.

Oefentips

1. Maak zes vaste kaders. Schrijf op kaartjes: 好多___, 好少___, 幾___, 太___喇, 夠唔夠___？ en 差唔多___喇. Vul elk kader dagelijks met drie woorden uit je eigen leven.
2. Oefen Nederlandse valkuilen bewust. Vertaal korte paren als ‘erg duur / te duur’ naar 好貴 / 太貴 en ‘groot genoeg / niet groot genoeg’ naar 夠大 / 唔夠大. Zo wordt de afwijkende plaats van 夠 automatisch.
3. Luister naar hele reacties. Zoek in gesprekken of filmpjes naar 夠喇, 太多喇 en 幾好嘅. Herhaal niet alleen het kernwoord, maar ook het zinsdeeltje en de intonatie.

Verwante onderwerpen

• Voorkennis: Basisbijvoeglijke naamwoorden en 好 — legt uit hoe eigenschappen zonder 係 als gezegde kunnen werken.
• Vervolg: Gevorderde graadbijwoorden — breidt dit systeem uit met onder meer 咁, 特別, 極, 簡直 en 相當.