Dagen, maanden en datums in het Thais

Kort gezegd

Een Thaise datum staat in de volgorde dag–maand–jaar: วันที่ 5 ธันวาคม 2569 betekent ‘5 december 2569’ in de boeddhistische jaartelling. Voor een weekdag gebruik je วัน plus de naam van de dag, zoals วันอังคาร ‘dinsdag’. Anders dan in het Nederlands heb je voor gewone tijdsaanduidingen meestal geen voorzetsel als op of in nodig.

Overzicht

Dagen, maanden en datums behoren tot de eerste praktische onderwerpen op A1-niveau. Je hebt ze nodig om een afspraak te maken, openingstijden te begrijpen, een verjaardag te noemen en reisdata te controleren. De basis is overzichtelijk: leer zeven vaste weekdagnamen, twaalf vaste maandnamen en één patroon voor een volledige datum.

Toch voelt het systeem voor Nederlandstaligen niet meteen vertrouwd. Thaise maandnamen zijn lang en komen grotendeels uit het Sanskriet. Een datum krijgt วันที่ vóór het getal, terwijl een weekdag met วัน begint. Bovendien gebruikt Thailand in officiële en alledaagse binnenlandse contexten vaak de boeddhistische jaartelling, die voor moderne datums 543 jaar voorloopt op onze christelijke jaartelling.

Het Thais heeft geen hoofdletters en zet gewoonlijk geen spaties tussen alle afzonderlijke woorden. In วันนี้วันอังคาร zie je dus niet aan spaties waar ieder woord ophoudt. Ook ontbreekt een werkwoord dat overeenkomt met Nederlands is: letterlijk staat er ongeveer ‘vandaag dinsdag’, maar de natuurlijke vertaling is ‘Vandaag is het dinsdag.’

Zo werkt het

De zeven weekdagen

Alle volledige namen van weekdagen beginnen met วัน ‘dag’. Leer de combinatie als één geheel; dat is betrouwbaarder dan alleen het tweede deel onthouden.

Thais	Nederlands	Handige herkenning
วันจันทร์	maandag	จันทร์
วันอังคาร	dinsdag	อังคาร
วันพุธ	woensdag	พุธ
วันพฤหัสบดี	donderdag	พฤหัสบดี
วันศุกร์	vrijdag	ศุกร์
วันเสาร์	zaterdag	เสาร์
วันอาทิตย์	zondag	อาทิตย์

De spelling geeft de uitspraak niet altijd letter voor letter weer. Vooral วันพฤหัสบดี is lang en lastig. Gebruik de tabel daarom om de vormen te herkennen, maar neem de uitspraak over van geluidsmateriaal of een moedertaalspreker; een Nederlandse leeswijze van de letters leidt snel tot verkeerde klinkers en tonen.

Een eenvoudige mededeling heeft vaak dit patroon:

vandaag + weekdag

วันนี้ + วันอังคาร → วันนี้วันอังคาร ‘Vandaag is het dinsdag.’

Voor een activiteit kan de weekdag direct als tijdsbepaling dienen:

เราเจอกันวันเสาร์ ‘We zien elkaar zaterdag.’

Het Nederlandse voorzetsel op wordt hier niet vertaald. บน betekent letterlijk ‘op/bovenop’ en hoort dus niet vóór een weekdag.

De twaalf maanden

Met เดือน bedoel je ‘maand’. Als je over de maand als periode praat, is เดือน + maandnaam heel duidelijk: เดือนมิถุนายน ‘de maand juni’. In een datum laat je เดือน normaal weg.

Thais	Nederlands	Einde van de naam
มกราคม	januari	-คม
กุมภาพันธ์	februari	-พันธ์
มีนาคม	maart	-คม
เมษายน	april	-ยน
พฤษภาคม	mei	-คม
มิถุนายน	juni	-ยน
กรกฎาคม	juli	-คม
สิงหาคม	augustus	-คม
กันยายน	september	-ยน
ตุลาคม	oktober	-คม
พฤศจิกายน	november	-ยน
ธันวาคม	december	-คม

De uitgangen bieden een nuttig geheugensteuntje. De maanden met 31 dagen eindigen op -คม, de maanden met 30 dagen op -ยน, en februari heeft de afwijkende uitgang -พันธ์. Dat helpt bij het spellen, al moet je de volledige namen nog steeds afzonderlijk leren.

Net als bij weekdagen is er meestal geen equivalent van Nederlands in nodig:

• ฉันเกิดเดือนเมษายน — Ik ben in april geboren.
• เขาจะมาเดือนหน้า — Hij/zij komt volgende maand.

ในเดือนเมษายน is wel mogelijk wanneer je nadrukkelijk ‘in de loop van april’ bedoelt of formeler formuleert. Voor een eenvoudige A1-zin is เดือนเมษายน meestal genoeg.

Een datum vormen met วันที่

Het basispatroon is:

วันที่ + dagnummer + maand + eventueel jaar

• วันที่ 5 ธันวาคม — 5 december
• วันที่ 20 มกราคม 2569 — 20 januari 2569
• วันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2569 — 1 april 2569 volgens de boeddhistische jaartelling

ที่ is hier een marker (een klein woord dat de functie van wat volgt aangeeft). In วันที่ maakt het van het getal een kalenderdatum. Het getal wordt gewoon als een hoofdtelwoord gelezen: 5 als ห้า, 15 als สิบห้า en 21 als ยี่สิบเอ็ด. Je hoeft dus geen aparte reeks te leren zoals Nederlands eerste, tweede, derde.

In lopende tekst staan vaak de internationaal gebruikte cijfers 0–9. Thaise cijfers komen eveneens voor, vooral in officiële of traditionele contexten:

Internationaal cijfer	Thais cijfer	Thais woord
1	๑	หนึ่ง
2	๒	สอง
5	๕	ห้า
10	๑๐	สิบ

Zo verwijzen วันที่ 5 ธันวาคม en วันที่ ๕ ธันวาคม naar dezelfde datum.

Weekdag en datum combineren

Als de weekdag én de kalenderdatum genoemd worden, gebruik je:

weekdag + ที่ + dagnummer + maand + jaar

Bijvoorbeeld:

วันศุกร์ที่ 15 สิงหาคม 2568 — vrijdag 15 augustus 2568

Omdat วันศุกร์ al ‘vrijdag’ betekent, komt er nu alleen ที่ achter. Je schrijft dus niet nogmaals de volledige combinatie วันที่ tussen de weekdag en het getal.

Naar dag en datum vragen

Het Nederlands gebruikt Welke dag is het? soms voor zowel de weekdag als de datum. Het Thais maakt dat onderscheid duidelijk:

Vraag	Betekenis	Mogelijk antwoord
วันนี้วันอะไร	Welke dag is het vandaag?	วันนี้วันอังคาร
วันนี้วันที่เท่าไร	De hoeveelste is het vandaag?	วันนี้วันที่สิบห้า
เดือนอะไร	Welke maand?	เดือนมิถุนายน
ปีอะไร	Welk jaar?	ปี 2569

อะไร vraagt ‘wat/welke’. เท่าไร vraagt hier naar het nummer van de datum. Je ziet in informele teksten ook vaak เท่าไหร่.

Jaren: พ.ศ. en ค.ศ.

Thailand gebruikt vaak พ.ศ. (พุทธศักราช), de boeddhistische jaartelling. Voor moderne datums geldt als praktische regel:

• christelijk jaar + 543 = boeddhistisch jaar;
• boeddhistisch jaar − 543 = christelijk jaar.

Daarom is 2026 gelijk aan พ.ศ. 2569. ค.ศ. (คริสต์ศักราช) geeft juist de christelijke jaartelling aan: ค.ศ. 2026. In een Thaise context kan alleen ปี 2569 al voldoende zijn; het hoge jaartal maakt duidelijk welk systeem bedoeld wordt. In internationale reserveringen en meertalige formulieren wordt vaker het christelijke jaar gebruikt. Controleer bij belangrijke boekingen altijd welk stelsel het formulier verwacht.

Relatieve dagen, weken, maanden en jaren

Met deze woorden praat je over tijd zonder een exacte datum te noemen:

Thais	Nederlands
เมื่อวาน	gisteren
วันนี้	vandaag
พรุ่งนี้	morgen
สัปดาห์นี้	deze week
สัปดาห์หน้า	volgende week
สัปดาห์ที่แล้ว	vorige week
เดือนนี้	deze maand
เดือนหน้า	volgende maand
เดือนที่แล้ว	vorige maand
ปีนี้	dit jaar
ปีหน้า	volgend jaar
ปีที่แล้ว	vorig jaar

นี้ betekent hier ‘deze’, หน้า ‘volgende’ en ที่แล้ว ‘vorige/afgelopen’. Let op de plaats: het tijdwoord komt eerst, dus เดือนหน้า, niet een woordvolgorde naar Nederlands model.

Voorbeelden in context

Thais	Nederlands	Opmerking
วันนี้วันอังคาร	Vandaag is het dinsdag.	Geen werkwoord voor ‘is’ nodig.
พรุ่งนี้วันพุธ	Morgen is het woensdag.	Relatieve dag + weekdag.
เขาทำงานวันจันทร์ถึงวันศุกร์	Hij/zij werkt van maandag tot en met vrijdag.	ถึง verbindt begin en einde.
ร้านปิดวันอาทิตย์	De winkel is op zondag gesloten.	Geen voorzetsel vóór de dag.
เราเจอกันวันเสาร์หน้า	We zien elkaar volgende zaterdag.	หน้า volgt op de dag.
เดือนมิถุนายนร้อนมาก	Juni is erg heet.	เดือน presenteert juni als maand/periode.
ฉันเกิดเดือนเมษายน	Ik ben in april geboren.	Geen apart woord voor ‘in’ nodig.
เขาจะมาเดือนหน้า	Hij/zij komt volgende maand.	จะ markeert hier de toekomst.
วันนี้วันที่เท่าไร	De hoeveelste is het vandaag?	Vraag naar de kalenderdatum.
วันนี้วันที่สิบห้า	Vandaag is het de vijftiende.	Het getal wordt als สิบห้า gelezen.
ประชุมวันที่ 5 ธันวาคม	De vergadering is op 5 december.	Standaardpatroon met วันที่.
วันศุกร์ที่ 15 สิงหาคม	Vrijdag 15 augustus.	Na de weekdag staat alleen ที่.
ฉันเกิดวันที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2543	Ik ben geboren op 20 januari 2543 in de boeddhistische jaartelling.	Dit komt overeen met 2000.
สัปดาห์หน้าผมจะไป	Volgende week ga ik.	ผม is een veelgebruikt mannelijk ‘ik’.
ปีนี้เป็นปี พ.ศ. 2569	Dit jaar is het 2569 in de boeddhistische jaartelling.	2569 komt overeen met 2026.

Veelgemaakte fouten

1. De Nederlandse datumvolgorde half overnemen

• Onjuist: ธันวาคม วันที่ 5
• Juist: วันที่ 5 ธันวาคม
• Waarom: In de gewone Thaise volgorde staat วันที่ vóór het dagnummer en komt de maand daarna: dag–maand–jaar.

2. วัน en วันที่ verwisselen

• Onjuist: วันนี้วันที่อะไร wanneer je naar de weekdag vraagt
• Juist: วันนี้วันอะไร
• Waarom: วันอะไร vraagt welke weekdag het is. Voor het nummer op de kalender gebruik je วันที่เท่าไร.

3. เดือน onnodig midden in een datum zetten

• Minder natuurlijk als gewone datum: วันที่ 5 เดือนธันวาคม
• Gebruikelijk: วันที่ 5 ธันวาคม
• Waarom: เดือน is nuttig in เดือนธันวาคม ‘de maand december’, maar wordt in het vaste datumpatroon normaal weggelaten.

4. Een letterlijk Nederlands voorzetsel toevoegen

• Onjuist: บนวันจันทร์ voor ‘op maandag’
• Juist: วันจันทร์
• Waarom: บน betekent ruimtelijk ‘op/bovenop’. Een weekdag of datum kan in het Thais rechtstreeks als tijdsbepaling in de zin staan.

5. ที่ vergeten na een genoemde weekdag

• Onvolledig als volledige geschreven datum: วันศุกร์ 15 สิงหาคม
• Juist: วันศุกร์ที่ 15 สิงหาคม
• Waarom: Tussen de weekdag en het dagnummer staat ที่. Zonder weekdag gebruik je de volledige vorm วันที่ 15 สิงหาคม.

6. Een boeddhistisch jaar voor een christelijk jaar aanzien

• Onjuist geïnterpreteerd: 2569 lezen alsof een afspraak in het verre toekomstige christelijke jaar valt
• Juist: พ.ศ. 2569 = ค.ศ. 2026
• Waarom: Moderne Thaise jaartallen in binnenlandse context zijn vaak boeddhistisch. Trek 543 af, maar controleer bij formulieren en tickets altijd de aangegeven afkorting.

Gebruiksnotities

In gesprekken kan เดือน vóór een maandnaam wegvallen als de context duidelijk is. Ook worden lange maandnamen informeel soms ingekort, bijvoorbeeld กุมภา voor กุมภาพันธ์ en พฤศจิกา voor พฤศจิกายน. Leer eerst de volledige vormen: die heb je nodig in officiële berichten, agenda’s en formulieren.

Weekdagen en maanden hebben vaste afkortingen. Voorbeelden zijn จ. voor วันจันทร์, ศ. voor วันศุกร์, ม.ค. voor มกราคม en ธ.ค. voor ธันวาคม. De punten horen bij de conventionele spelling. Zulke vormen zijn handig op dienstregelingen en kalenders, maar spreek de volledige naam uit.

Numerieke datums volgen in Thailand doorgaans dag–maand–jaar. 05/12/2569 betekent dus gewoonlijk 5 december 2569, niet 12 mei. Een internationaal digitaal systeem kan echter een andere volgorde afdwingen. Schrijf bij twijfel de maandnaam voluit.

วันอาทิตย์ betekent ‘zondag’, maar อาทิตย์ kan in alledaagse taal ook ‘week’ betekenen. Daardoor kan อาทิตย์หน้า ‘volgende week’ zijn. สัปดาห์หน้า is ondubbelzinnig en daarom een veilige keuze voor een leerder.

Verder dan de basis

De volgende punten hoef je op A1-niveau nog niet actief te beheersen, maar je zult ze later wel tegenkomen.

Kalenderdata zonder expliciet jaar

In uitnodigingen en gesprekken wordt het jaar vaak weggelaten wanneer iedereen weet om welk jaar het gaat: เจอกันวันที่ 10 ตุลาคม ‘We zien elkaar op 10 oktober.’ Hetzelfde geldt voor ปี: zowel ปี 2569 als een datum met alleen 2569 komt voor. De context bepaalt hoeveel informatie nodig is.

De maankalender

Boeddhistische feestdagen en traditionele aankondigingen kunnen een maankalenderdatum gebruiken. Je ziet dan onder meer ขึ้น voor de wassende maan, แรม voor de afnemende maan en ค่ำ bij het tellen van de maanavonden, bijvoorbeeld วันขึ้น 15 ค่ำ. Dit is een ander systeem dan วันที่ + nummer + maandnaam. Herkenning is voorlopig genoeg; zet zo’n datum niet zelf om zonder een betrouwbare kalender.

Historische jaren

De eenvoudige omzetting met 543 werkt goed voor moderne datums. Bij oudere historische bronnen kan de omzetting ingewikkelder zijn, onder andere doordat het Thaise nieuwjaar vroeger niet altijd op 1 januari begon. Neem bij historische data daarom het gebruikte tijdperk en de bron over in plaats van blind 543 op te tellen of af te trekken.

Herhaling en bereik

Voor een terugkerende dag staat ทุก ‘elke’ vóór de tijdsaanduiding: ทุกวันจันทร์ ‘elke maandag’. Een bereik maak je met ถึง ‘tot’: วันจันทร์ถึงวันศุกร์ ‘maandag tot en met vrijdag’. In openingstijden zijn dit zeer frequente patronen.

Oefentips

1. Maak twee kleine geheugengroepen. Leer eerst de zeven weekdagen. Verdeel daarna de maanden volgens hun einde: -คม, -ยน en februari met -พันธ์. Zo hoef je niet twaalf volledig losse spellingen tegelijk te onthouden.
2. Zeg elke dag twee zinnen hardop. Beantwoord วันนี้วันอะไร en วันนี้วันที่เท่าไร met de echte dag en datum. Voeg na een week ook maand en boeddhistisch jaar toe.
3. Maak afspraken op papier. Schrijf vijf realistische regels, bijvoorbeeld een werkdag, verjaardag of vertrekdatum. Wissel วันที่ 5 ธันวาคม, วันศุกร์ที่ 5 ธันวาคม en สัปดาห์หน้า af. Controleer daarna vooral de plaats van ที่.

Verwante onderwerpen

• Eerst leren: Getallen en tijd — nodig om dagnummers en jaren te lezen en zelf een datum te zeggen.