Iets leuk vinden met *a plăcea* in het Roemeens

In het kort

Met a plăcea zeg je dat iemand iets leuk, prettig of lekker vindt. De Roemeense zin is anders opgebouwd dan de Nederlandse: in Îmi place muzica is muzica het onderwerp en betekent de structuur letterlijk ongeveer ‘de muziek bevalt mij’. Gebruik place bij één ding of een activiteit en plac bij meerdere dingen: Îmi place filmul, maar Îmi plac filmele.

Overzicht

A plăcea betekent ‘bevallen’ of, natuurlijker vertaald, ‘leuk vinden’. Het is een belangrijk werkwoord op A1-niveau, omdat je er meteen over eten, muziek, plaatsen, bezigheden en persoonlijke voorkeuren mee kunt praten. Je hoort vooral de combinaties îmi place ‘ik vind ... leuk’ en îți place ‘jij vindt ... leuk’.

Voor Nederlandstaligen vraagt vooral de zinsbouw aandacht. In Ik vind de muziek leuk is ik het onderwerp: de persoon staat centraal. In het Roemeens is juist datgene wat gewaardeerd wordt het onderwerp (wie of wat bepaalt of het werkwoord enkelvoud of meervoud is). De persoon die de voorkeur ervaart, verschijnt als een kort datiefvoornaamwoord: een vorm die hier aangeeft aan wie iets bevalt.

Dat klinkt misschien theoretisch, maar de beginnersregel is eenvoudig: leer de combinatie voor de persoon uit het hoofd en kijk daarna of het gewaardeerde één of meervoud is. Zo ontstaat îmi place cartea ‘ik vind het boek leuk’ tegenover îmi plac cărțile ‘ik vind de boeken leuk’.

Hoe het werkt

De basisbouw

De gewone volgorde is:

datiefvoornaamwoord + place/plac + datgene wat leuk gevonden wordt

In Îmi place cafeaua kun je de onderdelen zo lezen:

• îmi — ‘mij’ of ‘aan mij’: de persoon die iets waardeert;
• place — ‘bevalt’, in het enkelvoud;
• cafeaua — ‘de koffie’: het onderwerp van de Roemeense zin.

Het Nederlands dwingt je bijna om vanuit ‘ik vind ... leuk’ te denken. Probeer bij het vormen van een Roemeense zin daarom eerst te bepalen wat bevalt en pas daarna aan wie.

De korte datiefvoornaamwoorden

Deze onbeklemtoonde vormen staan normaal direct vóór place of plac. ‘Onbeklemtoond’ betekent hier dat het kleine woordje niet zelfstandig de nadruk draagt.

Persoon	Korte vorm	Roemeens voorbeeld	Nederlandse betekenis
ik	îmi	Îmi place.	Ik vind het leuk.
jij	îți	Îți place.	Jij vindt het leuk.
hij/zij	îi	Îi place.	Hij/zij vindt het leuk.
wij	ne	Ne place.	Wij vinden het leuk.
jullie / u	vă	Vă place.	Jullie vinden het leuk. / U vindt het leuk.
zij	le	Le place.	Zij vinden het leuk.

Îi kan dus zowel ‘hem’ als ‘haar’ betekenen; de omgeving maakt meestal duidelijk om wie het gaat. Vă gebruik je voor meerdere aangesproken personen én voor de beleefde aanspreekvorm dumneavoastră. De vorm van place verandert niet omdat de ervarende persoon verandert.

Place of plac: het onderwerp beslist

Gebruik place wanneer het onderwerp grammaticaal enkelvoud is. Gebruik plac wanneer het onderwerp meervoud is.

Patroon	Roemeens	Nederlands
één ding	Îmi place filmul.	Ik vind de film leuk.
meerdere dingen	Îmi plac filmele.	Ik vind films leuk.
één stof of algemeen begrip	Îmi place cafeaua.	Ik houd van koffie.
een activiteit met să	Îmi place să citesc.	Ik lees graag.
twee genoemde zaken	Îmi plac cafeaua și ceaiul.	Ik houd van koffie en thee.

Een activiteit wordt meestal uitgedrukt met să plus een persoonsvorm: Îmi place să dansez ‘ik dans graag’. De hele activiteit telt als één inhoudelijk blok, dus je gebruikt place. Nederlands gebruikt hier vaak graag in plaats van leuk vinden; laat die Nederlandse woordkeuze je niet verleiden om de Roemeense structuur te veranderen.

Bij algemene voorkeuren staat het Roemeense zelfstandig naamwoord (een woord voor een persoon, dier, ding of begrip) vaak met het bepaald lidwoord: muzica, cafeaua, iarna, filmele. Daardoor lijkt de vorm soms op Nederlands ‘de muziek’ of ‘de films’, terwijl de natuurlijke vertaling gewoon ‘muziek’ of ‘films’ kan zijn.

Ontkenning

Zet nu vóór de combinatie:

• Nu-mi place frigul. — Ik houd niet van kou.
• Nu-ți plac măslinele? — Houd jij niet van olijven?
• Nu ne place zgomotul. — Wij vinden het lawaai niet prettig.

Voor îmi, îți en îi zijn de samengetrokken vormen nu-mi, nu-ți, nu-i heel gewoon. Nu îmi place is ook correct en kan iets nadrukkelijker of zorgvuldiger klinken. Bij ne, vă en le schrijf je normaal losse woorden: nu ne place, nu vă place, nu le place.

Vragen

Een ja-neevraag heeft meestal dezelfde woordvolgorde als een mededeling; de intonatie of het vraagteken maakt er een vraag van:

• Îți place Bucureștiul? — Vind je Boekarest leuk?
• Vă plac sarmalele? — Houden jullie van sarmale? / Houdt u van sarmale?

Met een vraagwoord kun je gerichter vragen:

• Ce îți place? — Wat vind je leuk?
• De ce nu-ți place? — Waarom vind je het niet leuk?
• Cui îi place ideea? — Wie vindt het idee leuk? Letterlijk: aan wie bevalt het idee?

Er is geen Nederlands hulpwerkwoord zoals doen nodig en ook geen omkering van onderwerp en werkwoord zoals in vind jij ...?.

Nadruk en contrast

Wil je benadrukken wie iets leuk vindt, dan kun je een lange datiefvorm toevoegen. Het korte voornaamwoord blijft daarbij normaal staan.

Persoon	Lange vorm	Volledige combinatie	Betekenis
ik	mie	Mie îmi place.	Ík vind het leuk.
jij	ție	Ție îți place.	Jíj vindt het leuk.
hij	lui	Lui îi place.	Híj vindt het leuk.
zij	ei	Ei îi place.	Zíj vindt het leuk.
wij	nouă	Nouă ne place.	Wíj vinden het leuk.
jullie / u	vouă	Vouă vă place.	Júllie vinden het leuk. / Ú vindt het leuk.
zij	lor	Lor le place.	Zíj vinden het leuk.

Dit heet verdubbeling: dezelfde persoon wordt met een lange én een korte vorm aangeduid. Gebruik de lange vorm vooral bij een tegenstelling: Mie îmi place, dar lui nu-i place ‘ik vind het leuk, maar hij niet’.

Voorbeelden in context

Roemeens	Nederlands	Opmerking
Îmi place muzica.	Ik houd van muziek.	Enkelvoud: place.
Îți plac filmele?	Houd je van films?	Meervoud: plac.
Nu-mi place frigul.	Ik houd niet van kou.	Samengetrokken ontkenning.
Le place România.	Zij vinden Roemenië mooi.	Le verwijst naar ‘hun’.
Îi place cafeaua fără zahăr.	Hij/zij houdt van koffie zonder suiker.	Îi kan ‘hem’ of ‘haar’ zijn.
Ne plac restaurantele mici.	Wij houden van kleine restaurants.	Meervoudig onderwerp.
Vă place orașul?	Vinden jullie de stad leuk? / Vindt u de stad leuk?	Vă kan meervoud of beleefd zijn.
Îmi place să citesc seara.	Ik lees ’s avonds graag.	Een activiteit krijgt place.
Îi place să gătească pentru prieteni.	Hij/zij kookt graag voor vrienden.	Na să past het werkwoord bij de handelende persoon.
Îți place această carte?	Vind je dit boek mooi?	Vraag zonder omkering.
Îmi plac munții, dar nu-mi place zăpada.	Ik houd van de bergen, maar niet van sneeuw.	Plac en place in één zin.
Mie îmi place ceaiul, iar ei îi place cafeaua.	Ik houd van thee, terwijl zij van koffie houdt.	Lange vormen zetten de personen tegenover elkaar.
Copiilor le plac poveștile.	De kinderen houden van verhalen.	Copiilor wordt hervat door le.
Cui îi place ideea?	Wie vindt het idee goed?	Cui vraagt naar de ervarende persoon.
Rochia asta îmi place foarte mult.	Deze jurk vind ik erg mooi.	Vooropplaatsing legt nadruk op de jurk.

Een vertaling hoeft niet woordelijk te zijn. Afhankelijk van de context kan a plăcea in het Nederlands overeenkomen met leuk vinden, mooi vinden, prettig vinden, lekker vinden, bevallen, houden van of een werkwoord met graag.

Veelgemaakte fouten

De Nederlandse persoon als onderwerp gebruiken

• Onjuist: Eu place muzica.
• Juist: Îmi place muzica.
• Waarom: Niet ‘ik’ maar ‘de muziek’ is grammaticaal het onderwerp. De persoon krijgt de datiefvorm îmi. Voor nadruk zeg je Mie îmi place muzica, niet Eu place muzica.

Place bij een meervoud laten staan

• Onjuist: Îmi place filmele.
• Juist: Îmi plac filmele.
• Waarom: Filmele ‘de films’ is meervoud en bepaalt daarom de vorm plac. Kijk niet naar îmi: dat blijft bij enkelvoud en meervoud hetzelfde.

Plac voor een activiteit gebruiken

• Onjuist: Îmi plac să citesc.
• Juist: Îmi place să citesc.
• Waarom: De hele activiteit ‘lezen’ functioneert als één onderwerp. Gebruik dus de enkelvoudsvorm place.

De verkeerde korte vorm kiezen

• Onjuist: Mă place cafeaua. als je ‘ik houd van koffie’ bedoelt.
• Juist: Îmi place cafeaua.
• Waarom: Mă is een andere soort voornaamwoord. Bij de gewone voorkeurconstructie van a plăcea heb je de datiefvorm îmi nodig.

Een los mi aan het begin schrijven

• Onjuist in de standaardtaal: Mi place muzica.
• Juist: Îmi place muzica.
• Waarom: In een gewone bevestigende zin vóór het werkwoord gebruik je îmi. De vorm mi komt wel in andere verbindingen voor, bijvoorbeeld mi-a plăcut ‘ik vond het leuk’.

Nederlands ‘heel leuk’ woord voor woord overzetten

• Onjuist: Îmi plac foarte filmele.
• Juist: Îmi plac foarte mult filmele.
• Waarom: Om a plăcea te versterken gebruik je vaak foarte mult ‘heel erg’: letterlijk ongeveer ‘de films bevallen mij erg’.

Gebruiksnotities

Vă is zowel ‘jullie’ als beleefd ‘u’

Vă place? kan betekenen ‘vinden jullie het leuk?’ of ‘vindt u het leuk?’. In een beleefde situatie kun je de lange vorm toevoegen: Dumneavoastră vă place? De context maakt meestal al duidelijk welke betekenis bedoeld is.

Woordvolgorde kan de nadruk verschuiven

De neutrale volgorde is vaak Îmi place rochia. Je kunt het onderwerp vooraan zetten om het af te zetten tegen iets anders: Rochia îmi place, dar pantofii nu ‘de jurk vind ik mooi, maar de schoenen niet’. De relatie tussen place/plac en het onderwerp blijft hetzelfde, ook als de woorden van plaats wisselen.

Bij eten dekt a plăcea meerdere Nederlandse keuzes

Îmi place supa kan naar gelang de context ‘ik vind de soep lekker’ of ‘ik houd van soep’ betekenen. Het Roemeens hoeft dus geen apart woord toe te voegen dat rechtstreeks met Nederlands lekker overeenkomt. Wil je het eten zelf beoordelen, dan kun je ook zeggen Supa este bună ‘de soep is lekker/goed’.

Een sterke voorkeur uitdrukken

Îmi place mult en vooral Îmi place foarte mult betekenen ‘ik vind het (heel) erg leuk’. Ador muzica asta ‘ik ben dol op deze muziek’ is sterker. Gebruik bij personen niet automatisch a plăcea als vertaling van Nederlands houden van: Te iubesc betekent ‘ik hou van je’ in romantische of zeer hechte betekenis, terwijl Îmi place de tine eerder ‘ik vind je leuk’ of ‘ik voel me tot je aangetrokken’ uitdrukt.

Verder dan de basis: gevorderd gebruik

De volgende vormen hoef je op A1 nog niet actief te beheersen. Ze laten wel zien dat hetzelfde patroon ook buiten de tegenwoordige tijd blijft werken.

Vorm	Roemeens	Nederlands	Wat verandert er?
voltooid verleden	Mi-a plăcut concertul.	Ik vond het concert leuk.	Enkelvoud: a plăcut.
voltooid verleden, meervoud	Mi-au plăcut melodiile.	Ik vond de liedjes mooi.	Meervoud: au plăcut.
onvoltooid verleden	Îmi plăcea să merg pe jos.	Ik liep vroeger graag.	Een vroegere, durende of gewone voorkeur.
beleefde wens	Mi-ar plăcea o cafea.	Ik zou graag koffie willen.	Mi-ar plăcea verzacht een wens.
wens met activiteit	Mi-ar plăcea să vizitez Clujul.	Ik zou Cluj graag bezoeken.	Vaak gevolgd door să en een activiteit.
verwachting	O să-ți placă filmul.	Je zult de film leuk vinden.	Toekomst met o să.
hoop	Sper să-ți placă.	Ik hoop dat je het leuk vindt.	Na sper staat een să-vorm.

Let vooral op mi-a plăcut tegenover mi-au plăcut. Ook in het verleden bepaalt het gewaardeerde ding het getal: concertul is enkelvoud, melodiile meervoud. De korte vorm verandert tegelijk van îmi in mi- door de verbinding met het hulpwerkwoord.

Mi-ar plăcea is bijzonder nuttig in winkels, cafés en beleefde gesprekken. Het vertaalt Nederlands ‘ik zou graag ... willen’ vaak natuurlijker dan een directe mededeling met îmi place. Vergelijk Îmi place cafeaua ‘ik houd van koffie’ met Mi-ar plăcea o cafea ‘ik zou graag koffie willen’.

Bij personen hoor je in de omgangstaal vaak Îmi place de Ana of Îmi place de tine. Vooral de tweede zin drukt persoonlijke of romantische belangstelling uit. Zie dit voorlopig als een vaste gebruikswijze; het voorzetsel de hoort niet bij de gewone basiszinnen over zaken, zoals Îmi place muzica.

Voor de volledigheid heeft a plăcea in de tegenwoordige tijd ook vormen als plac, placi, place, plăcem, plăceți, plac. In de voorkeurconstructies van deze les zijn vrijwel altijd alleen de derde persoon enkelvoud place en meervoud plac nodig, omdat het gewaardeerde ding het onderwerp is. De overige vormen kom je pas tegen wanneer een eerste of tweede persoon zelf het onderwerp is, bijvoorbeeld in formelere of minder alledaagse formuleringen.

Oefentips

1. Werk in paren. Maak bij elk zelfstandig naamwoord twee zinnen: Îmi place cântecul en Îmi plac cântecele. Zo oefen je tegelijk woordenschat en het verschil tussen place en plac.
2. Wissel alleen de persoon. Houd het onderwerp gelijk en zeg achter elkaar îmi place, îți place, îi place, ne place, vă place, le place. Daarna doe je hetzelfde met een meervoud en plac.
3. Praat over je eigen dag. Noteer vijf echte voorkeuren, waarvan minstens één ontkenning, één vraag en één activiteit met să: bijvoorbeeld Îmi place să gătesc en Nu-mi place ploaia. Persoonlijke zinnen blijven beter hangen dan losse rijtjes.

Verwante onderwerpen

• Vooraf: Het werkwoord a fi in de tegenwoordige tijd — helpt bij eenvoudige beschrijvingen waarmee je voorkeuren kunt vergelijken, zoals Filmul este bun en Îmi place filmul.