De present perfect simple in het Engels

Kort gezegd

Je maakt de present perfect simple met have/has + voltooid deelwoord: I have finished en she has arrived. Je gebruikt deze tijd wanneer een gebeurtenis uit het verleden belangrijk is voor het heden, wanneer je over ervaringen zonder precies tijdstip praat, of wanneer een periode nog loopt. Noem je een afgesloten moment zoals yesterday of in 2022, dan gebruik je meestal de past simple.

Overzicht

De present perfect simple verbindt verleden en heden. De handeling begon of gebeurde vóór nu, maar je kijkt ernaar vanuit het huidige moment. Zo betekent I have lost my keys niet alleen dat het verliezen in het verleden gebeurde, maar meestal ook dat ik mijn sleutels nu niet heb. Het precieze tijdstip is niet belangrijk of wordt niet genoemd.

Dit is een kernonderwerp op A2-niveau. Je komt de tijd vaak tegen in gesprekken over levenservaringen (Have you ever...?), recent nieuws (She has just arrived), behaalde resultaten (We have finished) en situaties die tot nu duren (I have lived here for two years).

Voor Nederlandstaligen is vooral de keuze van de tijd lastig. Het Nederlandse voltooid tegenwoordige tijd lijkt qua vorm op de Engelse present perfect, maar wordt ruimer gebruikt. Nederlands laat bijvoorbeeld Ik heb hem gisteren gezien toe; Engels vereist bij het afgesloten tijdstip yesterday normaal de past simple: I saw him yesterday. Vertaal dus niet automatisch elke Nederlandse zin met hebben/zijn + voltooid deelwoord met een Engelse present perfect.

Hoe werkt het?

De basisvorm

Het onderwerp (wie of wat de handeling uitvoert) wordt gevolgd door have of has en het voltooid deelwoord (de werkwoordsvorm die in het Nederlands vaak met ge- begint, zoals gewerkt of gezien).

Onderwerp	Hulpwerkwoord	Voorbeeld
I, you, we, they	have	We have finished.
he, she, it	has	She has finished.

Het hulpwerkwoord draagt de grammaticale informatie. Het voltooid deelwoord verandert niet met het onderwerp: I have worked, she has worked, they have worked.

Het voltooid deelwoord

Bij regelmatige werkwoorden is het voltooid deelwoord gelijk aan de vorm op -ed:

Infinitief (basisvorm)	Voltooid deelwoord	Voorbeeld
work	worked	I have worked all day.
visit	visited	They have visited London.
live	lived	She has lived here since May.
stop	stopped	The rain has stopped.
study	studied	He has studied a lot.

Onregelmatige werkwoorden moet je apart leren. Gebruik de derde vorm uit een werkwoordentabel: go–went–gone, see–saw–seen, write–wrote–written.

Infinitief	Past simple	Voltooid deelwoord
be	was/were	been
do	did	done
go	went	gone
see	saw	seen
take	took	taken
write	wrote	written
eat	ate	eaten
make	made	made

Ontkenningen

Zet not na have of has:

• I have not finished. → I haven't finished.
• She has not called. → She hasn't called.

De verkorte vormen haven't en hasn't zijn normaal in gesprekken en informele teksten. In formele teksten kun je de volle vormen gebruiken.

Vragen en korte antwoorden

In een vraag komt have of has vóór het onderwerp:

• Have you finished?
• Has Amir called?
• Where have they gone?

Korte antwoorden herhalen het hulpwerkwoord:

• Have you seen it? — Yes, I have. / No, I haven't.
• Has she arrived? — Yes, she has. / No, she hasn't.

Gebruik hier geen do of did. Have you seen...? is correct; Do you have seen...? niet.

De belangrijkste toepassingen

1. Ervaringen tot nu toe

Je zegt dat iemand iets ooit, nooit of al een aantal keren heeft meegemaakt. Het precieze moment blijft buiten beeld:

• I have been to Japan.
• Have you ever seen this movie?
• He has never flown before.

Ever betekent hier ‘ooit’ en staat meestal vóór het voltooid deelwoord. Never betekent ‘nooit’; voeg daar geen tweede ontkenning aan toe.

2. Een recente gebeurtenis met een gevolg nu

De gebeurtenis is voorbij, maar het resultaat is nu merkbaar of relevant:

• She has just arrived. — Ze is net aangekomen en is nu hier.
• I have lost my wallet. — Ik ben mijn portemonnee nu kwijt.
• The rain has stopped. — Het regent nu niet meer.

Just (‘net’) staat meestal tussen have/has en het voltooid deelwoord.

3. Een periode die nog niet voorbij is

Woorden als today, this week en this year kunnen bij de present perfect staan als de spreker die periode als nog lopend ziet:

• I have had three meetings today.
• We have sold twenty tickets this week.
• She has read six books this year.

Is de periode duidelijk afgesloten, dan volgt de past simple: I had three meetings yesterday.

4. Een situatie die in het verleden begon en nog voortduurt

Vooral bij werkwoorden die een toestand uitdrukken, zoals be, have, know, live en want, kan de present perfect een duur tot nu aangeven:

• We have known each other for ten years.
• He has lived here since 2020.
• I have had this laptop for a month.

Gebruik for voor een tijdsduur (for two hours, for years) en since voor het beginpunt (since Monday, since 2020, since I moved here). In natuurlijk Nederlands staat hier vaak een tegenwoordige tijd: Wij kennen elkaar al tien jaar. Het Engelse We know each other for ten years is echter fout.

Already, yet, ever, never en just

Woord	Betekenis	Gebruikelijke plaats
already	al	vóór het voltooid deelwoord; vaak in bevestigende zinnen
yet	al / nog	meestal aan het einde van vragen en ontkenningen
ever	ooit	vóór het voltooid deelwoord, vaak in vragen
never	nooit	vóór het voltooid deelwoord
just	net	vóór het voltooid deelwoord

Vergelijk Have you finished yet? (‘Ben je al klaar?’) met I haven't finished yet (‘Ik ben nog niet klaar’). De Nederlandse vertaling van yet hangt dus af van het soort zin.

Voorbeelden in context

Engels	Nederlands	Toelichting
I have been to Japan.	Ik ben in Japan geweest.	Levenservaring; geen tijdstip genoemd.
She has just arrived.	Ze is net aangekomen.	Recente gebeurtenis met belang voor nu.
Have you ever seen this movie?	Heb je deze film ooit gezien?	Ever vraagt naar een ervaring tot nu toe.
They haven't finished yet.	Ze zijn nog niet klaar.	Yet staat aan het einde van de ontkenning.
I've lost my glasses.	Ik ben mijn bril kwijt.	Het huidige gevolg staat centraal.
We have already paid the bill.	We hebben de rekening al betaald.	Already benadrukt dat iets eerder dan verwacht klaar is.
Has the bus left yet?	Is de bus al vertrokken?	Vraag naar de huidige situatie.
He has never eaten sushi.	Hij heeft nog nooit sushi gegeten.	Never maakt de zin zelf al ontkennend.
I have called her twice today.	Ik heb haar vandaag twee keer gebeld.	Today wordt als nog niet afgelopen gezien.
Our team has won five games this season.	Ons team heeft dit seizoen vijf wedstrijden gewonnen.	Het seizoen loopt nog.
Maya has known him since university.	Maya kent hem al sinds haar studententijd.	Begonnen in het verleden en nog steeds waar.
We have lived here for six months.	We wonen hier nu zes maanden.	For geeft de duur aan.
Someone has opened the window.	Iemand heeft het raam geopend.	Het raam staat nu open; de dader is niet belangrijk.
How many emails have you sent today?	Hoeveel e-mails heb je vandaag verstuurd?	Vraag over een hoeveelheid tot nu toe.

Veelgemaakte fouten

Een afgesloten tijdstip combineren met de present perfect

• Fout: I have seen her yesterday.
• Goed: I saw her yesterday.
• Waarom: Yesterday is een volledig afgesloten tijdvak. In het Nederlands is Ik heb haar gisteren gezien normaal, maar het Engels kiest hier de past simple.

Has gebruiken na elk onderwerp in het enkelvoud

• Fout: I has finished.
• Goed: I have finished.
• Waarom: Alleen he, she en it krijgen has. Bij I en you hoort have, ook al zijn die voornaamwoorden enkelvoudig.

De past-simplevorm als voltooid deelwoord nemen

• Fout: She has wrote an email.
• Goed: She has written an email.
• Waarom: Bij onregelmatige werkwoorden zijn de tweede en derde vorm soms verschillend: write–wrote–written.

Het Nederlandse hulpwerkwoord letterlijk overnemen

• Fout: She is arrived.
• Goed: She has arrived.
• Waarom: Nederlands gebruikt bij sommige bewegings- en veranderingswerkwoorden zijn: ze is aangekomen. De Engelse present perfect wordt in de actieve vorm altijd met have/has gemaakt.

For en since verwisselen

• Fout: I have worked here since three years.
• Goed: I have worked here for three years.
• Waarom: For hoort bij een duur; since bij een beginpunt: since 2023.

Een dubbele ontkenning met never maken

• Fout: I haven't never tried it.
• Goed: I have never tried it.
• Waarom: Never bevat de ontkenning al. In standaardengels combineer je het daarom niet met not.

Gebruiksnotities

In gesproken Engels worden bevestigende vormen vaak verkort: I've, you've, he's, she's, we've, they've. Let op dat 's zowel is als has kan betekenen. Het woord erna maakt het verschil: in She's tired is het is; in She's finished is het has plus een voltooid deelwoord.

De present perfect noemt normaal geen precies afgesloten tijdstip, maar kan wel gevolgd worden door een vraag naar dat tijdstip. Eerst: Have you ever been to Dublin? Daarna: When did you go? Zodra het gesprek naar het concrete bezoek verschuift, gebruik je de past simple.

Ook today of this morning dwingt niet automatisch één tijd af. Om tien uur 's ochtends kan iemand zeggen I've had two coffees this morning, omdat de ochtend nog loopt. 's Avonds ligt I had two coffees this morning voor de hand, omdat die periode voorbij is. Het gaat dus om hoe de spreker het tijdvak afbakent.

Verder dan de basis

De volgende nuances hoef je op A2-niveau nog niet allemaal actief te beheersen, maar je zult ze later vaak tegenkomen.

Been tegenover gone

Sam has gone to the bank betekent doorgaans dat Sam naar de bank is gegaan en nog niet terug is. Sam has been to the bank betekent dat Sam er is geweest en weer terug is. Bij levenservaringen betekent have been to eenvoudig ‘ergens geweest zijn’: I've been to Rome twice.

Present perfect of past simple hangt ook van de context af

De beginnersregel ‘geen afgesloten tijdstip bij de present perfect’ is betrouwbaar, maar niet het hele verhaal. Have you eaten? vraagt meestal of eten nu nog nodig is; Did you eat? vraagt naar een afgelopen gelegenheid, bijvoorbeeld de lunch eerder die dag. Beide gebeurtenissen liggen in het verleden, maar de spreker kiest een ander perspectief.

Bij overleden personen of afgesloten historische periodes gebruik je doorgaans de past simple: Shakespeare wrote many plays. Over een levende schrijver en diens werk tot nu toe kan wel: She has written twelve novels.

Verschillen tussen Brits en Amerikaans Engels

In Brits Engels is de present perfect bijzonder gebruikelijk met just, already en yet: I've just eaten. In informeel Amerikaans Engels hoor je daarnaast vaak de past simple: I just ate of Did you eat yet? Beide varianten zijn herkenbaar en gangbaar binnen hun omgeving. Als leerder zit je in neutraal internationaal Engels veilig met de present perfect wanneer het huidige resultaat centraal staat.

Een voltooide handeling tegenover een voortdurende activiteit

De present perfect simple legt vaak nadruk op resultaat of aantal: I have read three chapters. De present perfect continuous legt eerder nadruk op duur of activiteit: I have been reading for two hours. Dit contrast is een volgende leerstap; sommige toestandswerkwoorden, zoals know, worden normaal niet in de continuous gebruikt.

The first time en overtreffende trap

Na uitdrukkingen die een ervaring tot nu toe beoordelen, verschijnt vaak de present perfect:

• This is the first time I have driven abroad.
• It is the best meal I have ever had.

De periode waarover je oordeelt loopt hier impliciet door tot het huidige moment.

Oefentips

1. Maak drie soorten kaartjes. Schrijf voor één werkwoord een bevestiging, ontkenning en vraag: She has called / She hasn't called / Has she called? Zo oefen je vorm en woordvolgorde tegelijk.
2. Sorteer tijdsaanduidingen. Zet yesterday, last week, in 2020 bij de past simple en ever, never, just, yet, so far bij de present perfect. Bespreek bij today en this week of de periode nog loopt.
3. Koppel onregelmatige vormen in drieën. Leer niet alleen written, maar write–wrote–written. Maak daarna een eigen zin met de present perfect, bijvoorbeeld I have written two messages today.

Verwante onderwerpen

• Voorkennis: To have in de tegenwoordige tijd — helpt je de vormen have en has correct te kiezen.
• Volgende stap: Present perfect tegenover past simple — behandelt uitgebreider hoe je tussen beide tijden kiest.
• Verdieping: Present perfect continuous — verschuift de nadruk van resultaat naar duur of activiteit.
• Later: Past perfect — kijkt vanuit een moment in het verleden terug naar iets dat nog eerder gebeurde.