Meningen uitdrukken in het Welsh

Mynegi Barn

languages.seo.contextNote

In het kort

Met Dw i'n meddwl bod... (‘ik denk dat...’) en Yn fy marn i... (‘naar mijn mening...’) geef je aan dat iets jouw oordeel is. Met Mae'n well gen i... spreek je een voorkeur uit. Op een mening kun je reageren met Dw i'n cytuno (‘ik ben het ermee eens’), Dw i'n anghytuno (‘ik ben het er niet mee eens’) of het voorzichtige Dw i ddim yn siŵr am hynny (‘daar ben ik niet zeker van’).

Overzicht

Een mening geven is meer dan alleen zeggen dat iets goed of slecht is. Je wilt ook kunnen aangeven hoe stellig je bent, een keuze vergelijken met een andere keuze en beleefd reageren op wat iemand anders zegt. In het Welsh gebeurt dat met een klein aantal veelgebruikte vaste bouwstenen. Die kom je vanaf niveau A2 voortdurend tegen in gesprekken, berichten en eenvoudige discussies.

De basis sluit aan op de tegenwoordige tijd van bod (‘zijn’). In Dw i'n meddwl vormt dw i de vorm voor ‘ik ben’ en verbindt 'n die vorm met het werkwoordelijke zelfstandig naamwoord meddwl (‘denken’). Een werkwoordelijk zelfstandig naamwoord is de basisvorm waarmee het Welsh veel werkwoordconstructies maakt. Je hoeft die term niet te onthouden om de zin te gebruiken: leer eerst Dw i'n meddwl... als één geheel.

Voor Nederlandstaligen is vooral de bouw van een bijzin anders. Het Nederlandse woord dat wordt na denken vaak weergegeven met bod, de basisvorm van ‘zijn’: Dw i'n meddwl bod hi'n iawn. Je kunt dus niet simpelweg de Nederlandse woordvolgorde achter een letterlijk vertaald dat zetten. Ook Mae'n well gen i is niet woord voor woord als Nederlands ik prefereer opgebouwd; letterlijk ligt de gedachte dichter bij ‘het is beter bij mij’.

Hoe het werkt

Een eenvoudige mening: Dw i'n meddwl... en Dw i'n credu...

Meddwl betekent hier ‘denken’ en credu ‘geloven’ of ‘van mening zijn’. Als er daarna een volledige mededeling volgt, gebruik je doorgaans bod:

Functie	Welsh patroon	Nederlandse betekenis
gedachte	Dw i'n meddwl bod + mededeling	ik denk dat...
overtuiging	Dw i'n credu bod + mededeling	ik geloof/denk dat...
negatieve gedachte	Dw i ddim yn meddwl bod + mededeling	ik denk niet dat...

Na bod laat de vorm zien over wie de bijzin gaat. Voor A2 zijn deze patronen het nuttigst:

Onderwerp van de bijzin	Patroon	Voorbeeldbetekenis
ik	mod i...	dat ik...
jij	bod ti...	dat jij...
hij	bod e/o...	dat hij...
zij	bod hi...	dat zij...
wij	bod ni...	dat wij...
u/jullie	bod chi...	dat u/jullie...
zij (meervoud)	bod nhw...	dat zij...
dit/dat/een naamwoord	bod...	dat dit/dat/het...

Mod i is de gemuteerde vorm die bij ‘dat ik’ hoort. In gevorderde taal kom je meer bezitsvormen rond bod tegen; die staan verderop apart, zodat de beginnersregel overzichtelijk blijft.

Wanneer het gezegde een bijvoeglijk naamwoord is (een woord dat een eigenschap noemt), verschijnt meestal yn, vaak verkort tot 'n: bod hi'n iawn (‘dat zij gelijk heeft/dat het met haar goed is’) en bod hynny'n dda (‘dat dat goed is’). Na dit predicatieve yn ondergaat een volgend woord vaak zachte mutatie: de eerste medeklinker verandert. Daarom wordt da hier dda en drud vaak ddrud.

Je mening als kader: Yn fy marn i

Met Yn fy marn i zet je nadrukkelijk het kader ‘naar mijn mening’ voorop:

Yn fy marn i, mae'r cynllun yn syniad da.
‘Naar mijn mening is het plan een goed idee.’

Barn betekent ‘mening’. Na fy (‘mijn’) verandert de beginmedeklinker door neusmutatie: barn → marn. Het afsluitende i legt opnieuw de nadruk op de bezitter: letterlijk ongeveer ‘in mijn mening, van mij’. Leer de hele uitdrukking als vaste eenheid. Een komma is in geschreven Welsh nuttig na deze inleiding, net als in het Nederlands.

Dw i'n meddwl... klinkt vaak als een natuurlijke, gewone gespreksopening. Yn fy marn i... markeert explicieter dat het om jouw persoonlijke oordeel gaat en past goed wanneer meerdere mensen verschillende standpunten hebben.

Een voorkeur uitspreken

Het kernpatroon is:

Mae'n well gen i + zelfstandig naamwoord of handeling

Een zelfstandig naamwoord is een woord voor bijvoorbeeld een persoon, zaak of idee. Na de uitdrukking kan direct zo'n woord volgen:

Mae'n well gen i de. — Ik heb liever thee.
Mae'n well gen i'r trên. — Ik neem liever de trein / ik heb een voorkeur voor de trein.

Er kan ook een handeling volgen met de basisvorm van een werkwoord:

Mae'n well gen i gerdded. — Ik wandel liever.
Mae'n well gen i aros gartref. — Ik blijf liever thuis.

Wil je twee opties noemen, dan is na (‘dan’) gebruikelijk:

Mae'n well gen i de na choffi. — Ik heb liever thee dan koffie.

Hier veroorzaakt na een aspiratiemutatie bij bepaalde beginletters; coffi wordt daardoor choffi. Niet elk woord verandert zichtbaar. Zie mutatie daarom niet als een los versierinkje, maar leer een veelgebruikte vergelijking eerst als compleet zinsdeel.

Gen i hoort bij ‘ik’. Voor andere personen verandert het voorzetsel gan van vorm:

Persoon	Vorm	Betekenis in dit patroon
ik	gen i	ik heb liever
jij	gen ti	jij hebt liever
hij	ganddo fe/fo	hij heeft liever
zij	ganddi hi	zij heeft liever
wij	gynnon ni	wij hebben liever
u/jullie	gynnoch chi	u/jullie hebben liever
zij	ganddyn nhw	zij hebben liever

De exacte gesproken vorm kan per streek en leermethode verschillen. Voor actief gebruik is Mae'n well gen i... veruit de belangrijkste vorm om eerst te automatiseren.

Instemmen, tegenspreken en twijfelen

Bedoeling	Welsh	Nederlandse weergave
instemmen	Dw i'n cytuno.	Ik ben het ermee eens.
met iemand instemmen	Dw i'n cytuno â ti.	Ik ben het met jou eens.
tegenspreken	Dw i'n anghytuno.	Ik ben het er niet mee eens.
onzekerheid tonen	Dw i ddim yn siŵr.	Ik weet het niet zeker.
naar iets verwijzen	Dw i ddim yn siŵr am hynny.	Daar ben ik niet zeker van.

Let op â (‘met’) na cytuno wanneer je de persoon noemt. Het Nederlands gebruikt in het met iemand eens zijn ook met, maar dat betekent niet dat je Nederlandse woordvolgorde kunt kopiëren: in het Welsh komt de persoon eenvoudig na cytuno â.

Een beleefde reactie bestaat vaak uit twee delen: erkenning plus een afwijkend oordeel. Bijvoorbeeld: Dw i'n deall, ond dw i ddim yn cytuno (‘Ik begrijp het, maar ik ben het er niet mee eens’). Dat klinkt minder bot dan alleen Na (‘nee’).

Voorbeelden in context

Welsh	Nederlands	Toelichting
Dw i'n meddwl bod hynny'n dda.	Ik denk dat dat goed is.	Basispatroon met bod.
Dw i'n credu bod hi'n iawn.	Ik denk dat zij gelijk heeft.	Credu geeft een overtuiging weer.
Dw i ddim yn meddwl bod y siop ar agor.	Ik denk niet dat de winkel open is.	De ontkenning hoort bij ‘ik denk niet’.
Yn fy marn i, mae e'n rhy ddrud.	Naar mijn mening is het te duur.	Een expliciet persoonlijk oordeel.
Yn fy marn i, mae'r llyfr yn ddiddorol.	Naar mijn mening is het boek interessant.	Diddorol krijgt zachte mutatie na yn.
Mae'n well gen i de.	Ik heb liever thee.	Voorkeur voor een zaak.
Mae'n well gen i gerdded i'r gwaith.	Ik ga liever lopend naar het werk.	Voorkeur voor een handeling.
Mae'n well gen i de na choffi.	Ik heb liever thee dan koffie.	Vergelijking van twee opties.
Dw i'n cytuno.	Ik ben het ermee eens.	Korte, neutrale instemming.
Dw i'n cytuno â ti am hynny.	Daarover ben ik het met je eens.	Persoon na â, onderwerp na am.
Dw i'n anghytuno, ond dw i'n deall dy bwynt di.	Ik ben het er niet mee eens, maar ik begrijp je punt.	Beleefde tegenstelling.
Dw i ddim yn siŵr am hynny.	Daar ben ik niet zeker van.	Voorzichtige twijfel.
Efallai, ond dw i'n meddwl bod angen mwy o amser arnon ni.	Misschien, maar ik denk dat we meer tijd nodig hebben.	Een genuanceerde reactie.

Veelgemaakte fouten

Bod weglaten voor een volledige bijzin

Onjuist: Dw i'n meddwl hynny'n dda.
Juist: Dw i'n meddwl bod hynny'n dda.
Waarom: na ‘ik denk dat...’ leidt bod de volledige mededeling in. In het Nederlands kan dat in informele taal soms wegvallen; neem die gewoonte niet mee naar dit Welsh patroon.

Yn fy barn i zeggen zonder mutatie

Onjuist: Yn fy barn i...
Juist: Yn fy marn i...
Waarom: fy veroorzaakt hier neusmutatie: b wordt m. De vaste uitdrukking wordt dus fy marn i.

Een Nederlandse werkwoordsvorm achter mae'n well gen i bouwen

Onjuist: Mae'n well gen i dw i'n cerdded.
Juist: Mae'n well gen i gerdded.
Waarom: na de voorkeurconstructie gebruik je voor een handeling de basisvorm, zoals cerdded (‘lopen’), niet opnieuw een volledige zin met dw i'n.

Cytuno zonder â bij een persoon

Onjuist: Dw i'n cytuno ti.
Juist: Dw i'n cytuno â ti.
Waarom: ‘het met iemand eens zijn’ is cytuno â rhywun. Rhywun betekent ‘iemand’.

Da en drud onveranderd na predicatief yn

Onjuist: bod hynny'n da; mae e'n rhy drud
Juist: bod hynny'n dda; mae e'n rhy ddrud
Waarom: yn voor een eigenschap en rhy veroorzaken hier zachte mutatie. Niet iedere beginletter verandert, dus leer vooral de vormen die je vaak gebruikt.

Gebruiksnotities

Meddwl en credu overlappen. In een alledaagse mening is Dw i'n meddwl... meestal de veiligste keuze. Dw i'n credu... kan een wat sterkere overtuiging uitdrukken, maar het verschil hangt ook van context en intonatie af. Vertaal credu daarom niet automatisch als een plechtig Nederlands geloven.

Welsh heeft duidelijke regionale variatie. Voor ‘hij’ hoor je in het zuiden vaak e/fe en in het noorden o/fo. Daardoor zijn zowel bod e'n... als bod o'n... herkenbare gesproken vormen. Kies voor je eigen actieve taalgebruik één variant die past bij je cursus of de streek waarop je je richt; beide tegelijk beheersen is aan het begin niet nodig.

In gesprekken klinkt een kale tegenspraak gemakkelijk stellig. Openingen als Dw i ddim yn siŵr... (‘ik ben er niet zeker van...’), Efallai, ond... (‘misschien, maar...’) en Dw i'n deall, ond... (‘ik begrijp het, maar...’) geven ruimte aan de ander. Dat werkt vergelijkbaar met Nederlands ik weet niet of ik het daarmee eens ben, maar de Welshe zin hoeft niet woordelijk dezelfde omweg te volgen.

Verder dan de basis: gevorderd gebruik

Dit hoef je op A2 nog niet actief te beheersen, maar je zult het later tegenkomen. Bij bijzinnen met bod kunnen vormen verschijnen die het onderwerp in de constructie verwerken:

fy mod i — dat ik
dy fod ti — dat jij
ei fod e/o — dat hij
ei bod hi — dat zij
ein bod ni — dat wij
eich bod chi — dat u/jullie
eu bod nhw — dat zij

De mutatie helpt soms om het bedoelde onderwerp te onderscheiden: bod wordt bijvoorbeeld mod na fy en fod na dy of mannelijk ei. In zorgvuldig geschreven Welsh zie je deze volledige vormen vaak. In informele spreektaal kunnen vormen korter klinken of kunnen voornaamwoorden anders worden gecombineerd. Herken eerst fy mod i en dy fod ti; productie van het hele systeem kan wachten tot je bijzinnen uitgebreider bestudeert.

Ook de plaats van de ontkenning kan een betekenisverschil geven. Dw i ddim yn meddwl bod hi'n dod betekent gewoonlijk ‘ik denk niet dat ze komt’. Wil je nadrukkelijk zeggen ‘ik denk dat ze niet komt’, dan ontken je de inhoud van de bijzin: Dw i'n meddwl nad ydy hi'n dod. Nad leidt hier een ontkennende bijzin in. Dit onderscheid is nuttig, maar de eerste constructie is voor een A2-leerder eenvoudiger en in veel situaties voldoende.

Ten slotte kun je een oordeel sterker of zwakker maken met woorden als yn bendant (‘beslist’), efallai (‘misschien’) en braidd (‘nogal, tamelijk’). Gebruik zulke verzachters pas nadat de basispatronen vanzelf gaan; een correcte korte mening klinkt natuurlijker dan een ingewikkelde zin waarvan de bouw onzeker is.

Oefentips

Maak drie vaste zinsstarters. Schrijf dagelijks één zin met Dw i'n meddwl bod..., één met Yn fy marn i... en één met Mae'n well gen i.... Gebruik onderwerpen uit je eigen leven, zoals eten, vervoer of werk.
Oefen reacties als paren. Zet tegenover Dw i'n cytuno telkens een zachtere tegenspraak: Dw i ddim yn siŵr am hynny of Dw i'n deall, ond dw i'n anghytuno. Zo oefen je niet alleen grammatica, maar ook een echt gesprek.
Markeer mutaties bij het nakijken. Onderstreep bijvoorbeeld marn, dda, ddrud en choffi. Noteer daarnaast de ongemuteerde vorm. Dat maakt de verandering zichtbaar zonder dat je tijdens het spreken iedere regel hoeft op te zeggen.