Basistelwoorden in het Japans

Overzicht

Een van de unieke kenmerken van het Japans is het gebruik van telwoorden (助数詞, josūshi). In het Japans kun je niet zomaar een getal voor een zelfstandig naamwoord zetten; je hebt een specifiek telwoord nodig afhankelijk van de categorie of vorm van het object. Dit lijkt in het begin ingewikkeld, maar in de praktijk gebruik je dagelijks slechts een handvol basistelwoorden.

Denk aan het verschil in het Nederlands tussen "twee broden" en "twee snijden brood" of "twee keer" — het Japans heeft dit principe voor bijna alle categorieën. Gelukkig zijn de meest voorkomende telwoorden te leren als een beperkt setje, en de meeste andere objecten kun je met het inheemse stelsel (hitotsu, futatsu...) tellen.

Op A1-niveau leer je de zes meest essentiële telwoorden die je elke dag nodig hebt.

Hoe het werkt

De zes basistelwoorden

Telwoord	Lees	Gebruik	Voorbeeld
人 (にん/り)	nin / ri	Mensen	三人 (san-nin = 3 personen)
個 (こ)	ko	Kleine ronde/losse objecten	五個 (go-ko = 5 stuks)
枚 (まい)	mai	Platte objecten (papier, T-shirts, platen)	二枚 (ni-mai = 2 vellen)
本 (ほん)	hon	Lange smalle objecten (pennen, flessen, takken)	三本 (san-bon = 3 stuks)
匹 (ひき)	hiki	Kleine dieren	二匹 (ni-hiki = 2 dieren)
冊 (さつ)	satsu	Boeken, notitieboeken	五冊 (go-satsu = 5 boeken)

Uitspraakveranderingen

Sommige telwoorden veranderen van uitspraak afhankelijk van het getal:

Getal	本 (hon)	枚 (mai)	匹 (hiki)
1	一本 (ippon)	一枚 (ichimai)	一匹 (ippiki)
2	二本 (nihon)	二枚 (nimai)	二匹 (nihiki)
3	三本 (sanbon)	三枚 (sanmai)	三匹 (sanbiki)
6	六本 (roppon)	六枚 (rokumai)	六匹 (roppiki)

Zinsstructuur met telwoorden

[Object] を/が [Getal + Telwoord] [Werkwoord]

• 本を三冊買いました。 — Ik kocht drie boeken.
• 紙を二枚ください。 — Twee vellen papier, a.u.b.

Voorbeelden in context

Japans	Nederlands	Opmerking
三人の学生	drie studenten	人 voor mensen
りんごを五個買いました。	Ik kocht vijf appels.	個 voor kleine ronde objecten
紙を二枚ください。	Twee vellen papier, a.u.b.	枚 voor platte objecten
鉛筆が三本あります。	Er zijn drie potloden.	本 voor lange smalle objecten
猫が二匹います。	Er zijn twee katten.	匹 voor kleine dieren
本を五冊読みました。	Ik las vijf boeken.	冊 voor boeken
一人で来ました。	Ik ben alleen gekomen.	一人 = één persoon
ビールを一本ください。	Eén flesje bier, a.u.b.	本 ook voor flessen
Tシャツを三枚持っています。	Ik heb drie T-shirts.	枚 voor kleding (plat)
犬を一匹飼っています。	Ik heb één hond.	匹 voor huisdieren

Veelgemaakte fouten

Geen telwoord gebruiken

• Fout: りんごを三ください
• Correct: りんごを三つください (inheems) of りんごを三個ください (met 個)
• Waarom: In het Japans kun je niet zomaar een getal voor een zelfstandig naamwoord zetten (zoals in het Nederlands "drie appels"). Je hebt altijd een telwoord of het inheemse stelsel nodig.

Verkeerd telwoord voor grote dieren

• Fout: 馬が三匹います
• Correct: 馬が三頭 (santoo) います
• Waarom: 匹 (hiki) is voor kleine dieren. Grote dieren (olifanten, paarden, koeien) gebruiken 頭 (too). Vissen gebruiken 匹 of 尾 (bi).

人 met de verkeerde uitspraak

• Fout: 一人 (iichi-nin)
• Correct: 一人 (hitori = één persoon), 二人 (futari = twee personen)
• Waarom: 1 en 2 personen zijn speciale gevallen: hitori en futari, niet ichinIn en ninin. Vanaf 3 personen gebruik je wel het Sino-Japanse stelsel: 三人 (sannin).

Gebruiksnotities

Als je het exacte telwoord niet weet, kun je altijd het inheemse stelsel gebruiken (hitotsu, futatsu...) voor losse objecten tot 10. Dit is niet perfect, maar altijd begrijpelijk. Naarmate je meer leert, breid je je repertoire aan telwoorden uit.

Er zijn tientallen telwoorden in het Japans (voor machines, verdiepingen, kleine pakjes, enz.), maar in de praktijk gebruik je dagelijks maar een tiental. Begin met de zes basisvormen en breid daarna uit.

Oefentips

1. Oefen met objecten om je heen. Kijk naar je bureau en tel: 本が何冊ありますか？鉛筆が何本ありますか？Gebruik de juiste telwoorden.

2. Maak een spiekbriefje. Hang een lijstje op met de zes basistelwoorden en hun gebruik. Elke dag zie je ze, en na een week zitten ze in je geheugen.

3. Let op telwoorden in Japanse audio of video. Wanneer iemand in het Japans zegt hoeveel van iets er is, probeer dan het telwoord te identificeren.

Verwante concepten

• Vereiste: Getallen en tellen — de getallen zelf, als basis voor telwoorden