N-declinatie (zwakke zelfstandige naamwoorden) in het Duits

Overzicht

De n-declinatie is een bijzondere verbuigingsgroep van mannelijke zelfstandige naamwoorden in het Duits. Zelfstandige naamwoorden in deze groep krijgen in alle naamvallen behalve de nominatief singularis de uitgang -(e)n. Dit staat in contrast met de meeste andere zelfstandige naamwoorden die in de singularis nauwelijks uitgang krijgen.

Op B1-niveau is dit een lastig maar belangrijk punt: je maakt fouten als je niet weet dat der Herr, der Mensch, der Student of der Name tot deze groep behoren. De fout is gemakkelijk te maken omdat je gewend bent dat mannelijke zelfstandige naamwoorden geen extra uitgang krijgen.

Een handig geheugensteuntje: de meeste n-declinatie woorden zijn mannelijk, verwijzen naar levende wezens (mannen, dieren, nationaliteiten) of eindigen op -e, -ist, -ent, -ant, -at, -oge.

Hoe het werkt

Verbuiging van een n-declinatie zelfstandig naamwoord:

Naamval	Enkelvoud	Meervoud
Nominatief	der Student	die Studenten
Accusatief	den Studenten	die Studenten
Datief	dem Studenten	den Studenten
Genitief	des Studenten	der Studenten

Kenmerkende groepen:

Groep	Voorbeelden
Mannelijk op -e	der Junge, der Kollege, der Löwe
Nationaliteiten/religies op -e	der Franzose, der Chinese, der Türke
Achtervoegsels -ist, -ent, -ant, -at	der Journalist, der Student, der Praktikant, der Kandidat
Onregelmatig	der Herr (→ Herrn), der Mensch, der Nachbar

Let op: der Name, der Glaube, der Wille en enkele andere hebben ook genitief singularis -ns: des Namens.

Voorbeelden in context

Duits	Nederlands	Opmerking
Ich sehe den Studenten.	Ik zie de student.	Accusatief, n-declinatie
Das Buch gehört dem Kollegen.	Het boek is van de collega.	Datief
Das Auto des Herrn Müller.	De auto van de heer Müller.	Genitief van der Herr
Der Löwe schläft.	De leeuw slaapt.	Nominatief — geen uitgang
Wir helfen dem Praktikanten.	We helpen de stagiair.	Datief
Der Journalist schreibt einen Artikel.	De journalist schrijft een artikel.	Nominatief — geen uitgang
Er ist Franzose.	Hij is Fransman.	Zonder lidwoord, nationaliteit
Ich kenne den Franzosen.	Ik ken de Fransman.	Met lidwoord, accusatief
Des Menschen Würde ist unantastbar.	De waardigheid van de mens is onaantastbaar.	Genitief des Menschen
Sie hilft dem Nachbarn.	Ze helpt de buurman.	Datief onregelmatig

Veelgemaakte fouten

Geen -n uitgang in de accusatief/datief/genitief

• Fout: Ich sehe den Student.
• Correct: Ich sehe den Studenten.
• Waarom: Student behoort tot de n-declinatie en krijgt in accusatief, datief en genitief de uitgang -(e)n.

Der Herr verkeerd verbuigen

• Fout: Das Buch des Herrs / dem Herr
• Correct: Das Buch des Herrn / dem Herrn
• Waarom: Herr is een n-declinatie woord maar krijgt als uitgang -n (niet -en): des Herrn, dem Herrn.

Verwarren met meervoud

• Fout: Denken dat den Studenten alleen meervoud is
• Correct: Den Studenten kan enkelvoud accusatief of datief zijn, maar ook meervoud
• Waarom: Voor n-declinatie woorden is de enkelvoudsvorm (niet-nominatief) identiek aan het meervoud. Context bepaalt het.

Oefentips

1. Lijstje leren: Leer de n-declinatie woorden die je het vaakst tegenkomt als vaste groep: der Herr, der Mensch, der Kollege, der Student, der Praktikant, der Journalist, der Nachbar, der Löwe. Ken de uitgang -(e)n in alle naamvallen behalve de nominatief.
2. Zinnen schrijven: Schrijf voor elk n-declinatie woord dat je leert een zin in accusatief, datief en genitief. Dit verankert het patroon.

Verwante concepten

• Naamvallen: overzicht — de vier naamvallen
• Accusatief naamval (zelfstandige naamwoorden) — standaard accusatiefvorming
• Genitief naamval — gebruik en vorming van de genitief