Genitief in het Duits

Overzicht

De genitief is de vierde en laatste naamval in het Duits. Hij drukt bezit of een relatie tussen twee naamwoorden uit — vergelijkbaar met 'van' in het Nederlands, maar dan als naamvalsverandering. In de geschreven taal is de genitief essentieel; in de spreektaal wordt hij soms vervangen door von + datief.

De genitief is ook vereist na een groep voorzetsels: wegen, trotz, während, statt, außerhalb, innerhalb, aufgrund.

Hoe het werkt

Lidwoorden in de genitief

Geslacht	Bepaald	Onbepaald
Mannelijk	des	eines
Vrouwelijk	der	einer
Onzijdig	des	eines
Meervoud	der	—

Mannelijke en onzijdige naamwoorden krijgen in de genitief de uitgang -(e)s:

• der Mann → des Mannes
• das Kind → des Kindes
• das Auto → des Autos

Vrouwelijke naamwoorden en meervoud krijgen geen uitgang.

Genitief uitdrukken

Das Auto meines Vaters — Het auto van mijn vader. Die Meinung der Studenten — De mening van de studenten.

Genitief voorzetsels (selectie)

Voorzetsel	Betekenis	Voorbeeld
wegen	vanwege	wegen des Wetters
trotz	ondanks	trotz des Regens
während	tijdens	während des Urlaubs
statt	in plaats van	statt des Kaffees
außerhalb	buiten	außerhalb der Stadt
aufgrund	op basis van	aufgrund des Ergebnisses

Voorbeelden in context

Duits	Nederlands	Opmerking
Das ist das Auto meines Vaters.	Dat is de auto van mijn vader.	Mannelijk genitief
Die Farbe des Hauses ist schön.	De kleur van het huis is mooi.	Onzijdig genitief
Das ist die Meinung der Lehrerin.	Dat is de mening van de lerares.	Vrouwelijk genitief
Wegen des Wetters bleibe ich.	Vanwege het weer blijf ik.	Genitief voorzetsel
Trotz des Regens gehen wir.	Ondanks de regen gaan we.	Trotz + genitief
Das Ende des Films war gut.	Het einde van de film was goed.	Mannelijk
Während des Unterrichts lernt er.	Tijdens de les leert hij.	Während + genitief
Das ist das Ergebnis unserer Arbeit.	Dat is het resultaat van ons werk.	Bezittelijk + genitief
Statt des Kaffees nehme ich Tee.	In plaats van koffie neem ik thee.	Statt + genitief
Die Kinder des Nachbarn spielen.	De kinderen van de buurman spelen.	Mannelijk genitief

Veelgemaakte fouten

"Von" gebruiken waar genitief hoort (in schrijftaal)

• Noot: Das Auto von meinem Vater is gesproken, Das Auto meines Vaters is formeel schrijftaal.
• Waarom: In de schrijftaal is de genitief de norm. Gebruik von + datief alleen in de spreektaal.

-(e)s vergeten bij mannelijk/onzijdig naamwoord

• Fout: das Auto des Mann
• Correct: das Auto des Mannes
• Waarom: Mannelijke en onzijdige naamwoorden krijgen in de genitief een extra -(e)s.

Vrouwelijke naamwoorden met -(e)s

• Fout: die Meinung der Fraus
• Correct: die Meinung der Frau
• Waarom: Vrouwelijke naamwoorden krijgen geen extra uitgang in de genitief.

Oefentips

1. Leer de vier genitief-lidwoorden: des, der, des, der.
2. Maak bezitszinnen: "Das ist das Buch [naam]s" of "Das Haus des Nachbarn."
3. Oefen genitief voorzetsels: wegen, trotz, während, statt.

Verwante concepten

• Vereiste: Datief (lidwoorden) — de andere complexe naamval
• Volgende stappen: Betrekkelijke bijzinnen — genitief relatief voornaamwoord dessen/deren