Kata Kerja *Prendre* dalam Bahasa Prancis

Ringkasnya

Prendre adalah kata kerja tak beraturan yang sering berarti “mengambil”, tetapi terjemahannya berubah sesuai konteks: prendre le bus berarti “naik bus”, sedangkan prendre un café berarti “minum kopi”. Dalam kala kini, bentuk utamanya ialah je prends, tu prends, il/elle prend, nous prenons, vous prenez, ils/elles prennent. Kata kerja seperti apprendre dan comprendre mengikuti pola perubahan yang sama.

Gambaran Umum

Prendre termasuk kata kerja dasar yang mulai dipelajari pada tingkat A1 karena sangat sering muncul dalam kegiatan sehari-hari. Kata ini digunakan saat membicarakan kendaraan, makanan atau minuman, benda yang diambil, waktu yang dibutuhkan, dan berbagai ungkapan tetap. Karena itu, menghafal terjemahan “mengambil” saja tidak cukup; yang lebih berguna adalah mengenali gabungan kata yang lazim, misalnya prendre le train, prendre une douche, dan prendre une décision.

Kata kerja ini bersifat tak beraturan. Artinya, bentuknya tidak mengikuti pola sederhana kata kerja berakhiran -er seperti parler. Konjugasi (perubahan bentuk kata kerja menurut subjek dan kala) prendre memiliki beberapa batang: prend-, pren-, dan prenn-. Perubahan tersebut penting karena bahasa Indonesia tidak mengubah bentuk kata kerja berdasarkan pelakunya. Dalam bahasa Indonesia kita tetap mengatakan “saya mengambil”, “kami mengambil”, dan “mereka mengambil”; dalam bahasa Prancis bentuk katanya harus disesuaikan.

Prendre juga menjadi dasar bagi sejumlah kata kerja lain. Yang paling penting bagi pemula ialah apprendre “mempelajari”, comprendre “memahami”, dan surprendre “mengejutkan”. Walaupun maknanya tidak selalu dapat ditebak dari kata prendre, pola konjugasinya dapat dipelajari sebagai satu keluarga.

Cara Kerjanya

Konjugasi prendre dalam kala kini

Infinitif adalah bentuk dasar kata kerja yang tercantum di kamus; di sini bentuknya ialah prendre. Untuk membuat kala kini, jangan sekadar membuang akhiran -re dan menambahkan akhiran secara teratur. Gunakan seluruh pola berikut.

Subjek	Bentuk	Arti dasar
je	je prends	saya mengambil
tu	tu prends	kamu mengambil
il / elle / on	il / elle / on prend	dia / kita mengambil
nous	nous prenons	kami/kita mengambil
vous	vous prenez	Anda/kalian mengambil
ils / elles	ils / elles prennent	mereka mengambil

Ada tiga hal yang layak diperhatikan.

1. Bentuk je dan tu berakhir dengan -s, sedangkan bentuk il/elle/on tidak: prends, prends, prend.
2. Bentuk nous dan vous memakai batang pren-: prenons, prenez.
3. Bentuk ils/elles memakai nn: prennent. Akhiran -ent tidak diucapkan.

Dalam pengucapan, prends dan prend terdengar sama. Bentuk prennent berbeda karena bunyi vokalnya: kurang lebih /pʁɛn/. Jangan mengandalkan bunyi saja ketika menulis; ejaan tetap mengikuti subjeknya.

Subjek tetap diperlukan

Bahasa Prancis biasanya menyebutkan pronomina subjek, yaitu kata seperti je, tu, dan nous yang menunjukkan siapa pelakunya. Berbeda dari bahasa Indonesia, bentuk prends tidak lazim berdiri sendiri sebagai pernyataan biasa.

• Je prends le métro. — Saya naik metro.
• Nous prenons le métro. — Kami naik metro.

Perhatikan pula perubahan je menjadi j’ di depan bunyi vokal pada kata turunan: j’apprends, bukan je apprends.

Keluarga prendre

Awalan pada apprendre, comprendre, dan surprendre tetap dipertahankan, lalu bagian akhirnya berubah seperti prendre.

Subjek	apprendre	comprendre	surprendre
je	j’apprends	je comprends	je surprends
tu	tu apprends	tu comprends	tu surprends
il / elle / on	il apprend	il comprend	il surprend
nous	nous apprenons	nous comprenons	nous surprenons
vous	vous apprenez	vous comprenez	vous surprenez
ils / elles	ils apprennent	ils comprennent	ils surprennent

Makna dan susunan yang paling umum ialah:

• apprendre quelque chose — mempelajari sesuatu: apprendre le français
• apprendre à + infinitif — belajar melakukan sesuatu: apprendre à conduire
• comprendre quelque chose / quelqu’un — memahami sesuatu/seseorang
• surprendre quelqu’un — mengejutkan seseorang

Quelque chose berarti “sesuatu”, sedangkan quelqu’un berarti “seseorang”. Unsur setelah kata kerja tersebut biasanya merupakan objek langsung (orang atau benda yang langsung dikenai tindakan), sehingga tidak didahului à atau de.

Makna prendre menurut konteks

Padanan bahasa Indonesianya perlu dipilih berdasarkan keseluruhan frasa.

Pola bahasa Prancis	Arti alami dalam bahasa Indonesia	Contoh
prendre + benda	mengambil	prendre les clés
prendre + kendaraan	naik/menggunakan	prendre le bus
prendre + makanan/minuman	makan, minum, atau memesan	prendre un café
prendre + waktu	membutuhkan waktu	Le trajet prend une heure.
prendre + nomina tertentu	bergantung pada ungkapan	prendre une décision

Nomina adalah kata yang menamai orang, benda, tempat, atau gagasan. Dalam ungkapan tetap, nomina dan kata sandangnya perlu dipelajari bersama. Misalnya, orang Prancis mengatakan prendre une décision, bukan menerjemahkan kata demi kata dari kebiasaan bahasa Indonesia.

Kalimat negatif dan pertanyaan

Dalam bentuk negatif dasar, ne ... pas mengapit kata kerja yang sudah dikonjugasikan.

• Je ne prends pas de sucre. — Saya tidak memakai gula.
• Nous ne comprenons pas. — Kami tidak mengerti.

Dalam percakapan santai, ne sering tidak terdengar: Je prends pas de sucre. Namun, bentuk lengkap tetap menjadi pilihan aman bagi pelajar, terutama dalam tulisan.

Pertanyaan dapat dibuat dengan intonasi, est-ce que, atau pembalikan yang lebih resmi.

• Tu prends un café ? — Kamu mau minum kopi?
• Est-ce que vous prenez le train ? — Apakah Anda naik kereta?
• Comprenez-vous ? — Apakah Anda mengerti?

Untuk tingkat A1, pertanyaan dengan intonasi atau est-ce que sudah memadai dalam sebagian besar situasi.

Contoh dalam Konteks

Bahasa Prancis	Terjemahan	Catatan
Je prends le bus tous les matins.	Saya naik bus setiap pagi.	Kendaraan
Tu prends un café ?	Kamu mau minum kopi?	Tawaran santai
Elle prend les clés sur la table.	Dia mengambil kunci dari meja.	Makna harfiah
On prend le petit-déjeuner à sept heures.	Kami sarapan pukul tujuh.	On lazim berarti “kami/kita” dalam percakapan
Nous prenons une chambre pour deux nuits.	Kami memesan kamar untuk dua malam.	Layanan atau pilihan
Vous prenez le métro ou le taxi ?	Anda naik metro atau taksi?	Pertanyaan tentang kendaraan
Ils prennent une décision demain.	Mereka mengambil keputusan besok.	Ungkapan tetap
Le trajet prend environ trente minutes.	Perjalanannya membutuhkan sekitar tiga puluh menit.	Waktu sebagai durasi
J’apprends le français depuis trois mois.	Saya belajar bahasa Prancis sejak tiga bulan lalu.	apprendre + nomina
Nous apprenons à cuisiner.	Kami belajar memasak.	apprendre à + infinitif
Vous comprenez la question ?	Apakah Anda memahami pertanyaannya?	comprendre + objek langsung
Je ne comprends pas ce mot.	Saya tidak memahami kata ini.	Bentuk negatif
Cette nouvelle surprend tout le monde.	Berita ini mengejutkan semua orang.	Subjeknya bukan manusia
Les enfants reprennent l’école lundi.	Anak-anak kembali bersekolah pada hari Senin.	reprendre dapat berarti memulai kembali

Kesalahan Umum

1. Memakai pola kata kerja -er

• Keliru: Nous prendons le train.
• Benar: Nous prenons le train.
• Alasannya: Prendre bukan kata kerja -er beraturan. Bentuk nous memakai pren- dan berakhir dengan -ons.

2. Lupa menggandakan n untuk ils/elles

• Keliru: Ils prendent un café.
• Benar: Ils prennent un café.
• Alasannya: Bentuk orang ketiga jamak menggunakan batang prenn- dan akhiran -ent: prennent.

3. Menggunakan infinitif sesudah subjek

• Keliru: Je prendre le bus.
• Benar: Je prends le bus.
• Alasannya: Setelah subjek, kata kerja utama harus dikonjugasikan. Prendre adalah bentuk dasar, sedangkan prends cocok dengan je.

4. Menambahkan preposisi sebelum objek

• Keliru: Je prends à le bus.
• Benar: Je prends le bus.
• Alasannya: Kendaraan yang digunakan setelah prendre menjadi objek langsung. Tidak diperlukan preposisi à.

5. Menempatkan pas sebelum kata kerja

• Keliru: Je ne pas prends de café.
• Benar: Je ne prends pas de café.
• Alasannya: Dalam pola negatif dasar, kata kerja berada di antara ne dan pas.

6. Menghilangkan kata sandang karena terbawa bahasa Indonesia

• Keliru: J’apprends français.
• Benar: J’apprends le français.
• Alasannya: Nama bahasa sebagai objek apprendre umumnya memakai kata sandang le: apprendre le français. Bandingkan dengan Je parle français, yang biasanya tidak memakai kata sandang setelah parler.

Catatan Pemakaian

Tu dan vous

Bentuk tu prends dipakai untuk satu orang dalam suasana akrab. Vous prenez dapat ditujukan kepada beberapa orang atau kepada satu orang secara sopan. Di toko atau restoran, pelayan mungkin bertanya Vous prenez autre chose ? (“Apakah Anda ingin yang lain?”). Bentuk vous di sini menunjukkan kesopanan, bukan selalu jumlah jamak.

Makan, minum, dan memesan

Di kafe atau restoran, prendre terdengar alami ketika menyatakan pilihan: Je prends un thé berarti “Saya pesan teh” atau “Saya minum teh”. Jika yang hendak ditekankan ialah tindakannya, boire berarti “minum” dan manger berarti “makan”. Jadi, Je bois du café menggambarkan kegiatan atau kebiasaan minum kopi, sedangkan Je prends un café sering merujuk pada satu cangkir atau satu pesanan.

Kendaraan dan arah

Prendre le bus, prendre le train, dan prendre l’avion berarti menggunakan kendaraan tersebut. Kata sandang yang lazim adalah le atau l’. Bahasa Indonesia cukup memakai “naik”, sehingga terjemahan harfiah “mengambil bus” terdengar tidak alami.

Jangan pula menyamakan semua arti “membawa” dengan prendre. Apporter biasanya berarti membawa sesuatu menuju tempat atau orang, sedangkan emporter berarti membawanya pergi. Prendre lebih netral: mengambil, memilih, atau menggunakan sesuatu. Perbedaan arah ini makin penting saat kosakata Anda bertambah.

Ungkapan yang sebaiknya dipelajari sebagai satu kesatuan

Beberapa gabungan berikut sangat umum:

• prendre une douche — mandi
• prendre une décision — mengambil keputusan
• prendre rendez-vous — membuat janji pertemuan
• prendre une photo — mengambil foto
• prendre soin de quelqu’un — merawat seseorang
• prendre son temps — tidak terburu-buru
• prendre place — duduk atau menempati tempat

Cara paling efektif ialah mengingat seluruh gabungan, bukan mencari satu terjemahan prendre yang berlaku untuk semuanya.

Lebih Lanjut: Bentuk dan Pemakaian Lanjutan

Bagian ini belum harus dikuasai pada tingkat A1. Tujuannya ialah membantu Anda mengenali bentuk prendre yang akan muncul dalam bacaan dan percakapan berikutnya.

Bentuk lampau

Partisipel lampau (bentuk kata kerja yang dipakai untuk membangun kala majemuk) dari prendre ialah pris. Dalam passé composé, yaitu bentuk lampau yang umum untuk peristiwa selesai, prendre memakai kata bantu avoir.

• J’ai pris le train de huit heures. — Saya naik kereta pukul delapan.
• Nous avons pris une décision. — Kami telah mengambil keputusan.

Kata turunannya juga memiliki partisipel lampau tak beraturan yang serupa:

Infinitif	Partisipel lampau	Contoh	Arti contoh
apprendre	appris	J’ai appris la nouvelle.	Saya telah mendengar kabar itu.
comprendre	compris	Elle a compris la question.	Dia telah memahami pertanyaannya.
surprendre	surpris	Le résultat nous a surpris.	Hasilnya telah mengejutkan kami.
reprendre	repris	Ils ont repris le travail.	Mereka telah mulai bekerja lagi.

Batang pada kala lain

Untuk imparfait, yaitu kala lampau yang sering menggambarkan kebiasaan atau latar keadaan, batangnya berasal dari bentuk nous prenons: je prenais, nous prenions. Untuk kala mendatang, batangnya mempertahankan d: je prendrai, nous prendrons. Pola yang sama berlaku pada turunannya: j’apprendrai, je comprendrai.

Bentuk perintah yang paling penting ialah:

• Prends ton sac ! — Ambil tasmu!
• Prenons le train ! — Mari kita naik kereta!
• Prenez place ! — Silakan duduk!

Bentuk perintah tidak menuliskan pronomina subjek, tetapi bentuk kata kerjanya tetap mengikuti tu, nous, atau vous.

Bentuk pronominal dan makna idiomatis

Anda juga akan menjumpai bentuk dengan pronomina seperti se prendre atau s’y prendre. Maknanya sangat bergantung pada ungkapan. Contohnya, Comment tu t’y prends ? berarti kurang lebih “Bagaimana caramu melakukannya?” Bentuk seperti ini sebaiknya dipelajari sebagai ungkapan utuh pada tingkat yang lebih lanjut, bukan ditafsirkan dari arti dasar “mengambil”.

Pada tulisan formal atau tata bahasa tingkat lanjut, partisipel pris kadang berubah menjadi prise atau prises dalam susunan tertentu. Aturan penyesuaian ini berkaitan dengan posisi objek dan tidak diperlukan untuk memakai bentuk dasar j’ai pris dengan benar.

Kiat Berlatih

1. Latih tiga kelompok bunyi dan ejaan. Ucapkan berurutan: je prends, tu prends, il prend; lalu nous prenons, vous prenez; terakhir ils prennent. Setelah itu tulis tanpa melihat tabel agar perbedaan -s, tanpa -s, dan -nnent melekat.
2. Buat daftar berdasarkan situasi, bukan terjemahan tunggal. Tulis masing-masing dua kalimat untuk kendaraan, makanan/minuman, benda, dan waktu: misalnya prendre le train, prendre un thé, prendre les clés, dan Ça prend dix minutes.
3. Ganti awal katanya. Ambil satu subjek lalu konjugasikan satu keluarga: nous prenons, nous apprenons, nous comprenons, nous surprenons. Latihan ini memperkuat pola tanpa mencampuradukkan maknanya.

Konsep Terkait

• Prasyarat: Kata Kerja Beraturan Berakhiran -ER — berguna untuk memahami gagasan dasar konjugasi dan melihat dengan jelas mengapa pola prendre disebut tak beraturan.