İtalyancada İyelik Sıfatları

Genel Bakış

İyelik sıfatları bir şeyin kime ait olduğunu belirtir — "benim kitabim", "senin araban", "onların evi". İtalyancada bunlar: mio, tuo, suo, nostro, vostro, loro. Türkçeden farklı olarak, bu sifatlar sahibe değil, sahip olunan şeye göre cinsiyet ve sayida değişir. Böylece "benim" takip eden isime göre mio, mia, miei veya mie olabilir.

Bir diğer önemli fark: İtalyanca iyelik sıfatları hemen hemen her zaman bir belirli tanımlıkla birlikte kullanılır. il mio libro (kelime anlamıyla "the benim kitap") denir, sadece mio libro değil. Bu başlangıçta tuhaf gelebilir, ama kalıp çabucak doğal hale gelir.

Tanımlık kuralinin ünlü bir istisnası vardir. Tekil, nitelenmemiş aile üyeleriyle tanımlık düşer: mia madre (annem), la mia madre değil. Bu istisna yalnızca tekil akrabalık terimleri için geçerlidir — çoğul ve ek sifatli aile isimlerinde tanımlık geri döner. Bu, neredeyse her konuşmada kullanacağınız temel bir A1 konusudur.

Nasıl Çalışır

İyelik Sıfatları Tam Tablosu

Kişi	Eril Tekil	Dişil Tekil	Eril Çoğul	Dişil Çoğul
benim	il mio	la mia	i miei	le mie
senin (tu)	il tuo	la tua	i tuoi	le tue
onun/Sizin (Lei)	il suo	la sua	i suoi	le sue
bizim	il nostro	la nostra	i nostri	le nostre
sizin (voi)	il vostro	la vostra	i vostri	le vostre
onların	il loro	la loro	i loro	le loro

Loro hic değişmediğine dikkat edin — cinsiyet veya sayidan bağımsız olarak aynı kalır. Diğer tüm iyelik biçimleri düzgün sıfat sonekleri (-o/-a/-i/-e) izler.

Uyum Kuralı

İyelik sıfatı sahiple değil, sahip olunan seyle uyum sağlar:

• Maria legge il suo libro. — Maria onun kitabini okuyor. (suo erildir çünkü libro erildir)
• Marco guida la sua macchina. — Marco onun arabasını kullanır. (sua dişildir çünkü macchina dişildir)

Aile İstisnası

Tekil, nitelenmemiş akrabalık terimlerinde belirli tanımlık düşer:

Tanımlıklı (normal isimler)	Tanımlıksız (tekil akrabalık)
il mio libro (benim kitabim)	mio padre (babam)
la tua casa (senin evin)	tua sorella (senin kız kardesin)
il suo amico (onun arkadaşı)	suo fratello (onun erkek kardeşi)

Tanımlık geri döner şu durumlarda:

• Akrabalık terimi çoğulda olduğunda: i miei fratelli (erkek kardeşlerim)
• Akrabalık terimi bir sifatla nitelendiğinde: la mia sorella maggiore (ablam)
• Sevgi ifadesi veya kucultme formu kullanıldığında: la mia mamma (annem), il mio fratellino (küçük kardesim)
• İyelik sıfatı loro olduğunda: la loro madre (onların annesi) — loro her zaman tanımlığı korur

Bağlamda Örnekler

İtalyanca	Türkçe	Not
Il mio gatto dorme sul divano.	Kedim koltukta uyuyor.	Eril tekil, normal isim
La tua valigia è molto pesante.	Senin bavulun çok ağır.	Dişil tekil
Suo fratello lavora a Milano.	Onun erkek kardeşi Milano'da çalışıyor.	Aile istisnası — tanımlıksız
I nostri vicini sono gentili.	Komşularımız nazik.	Eril çoğul
Le vostre idee sono interessanti.	Fikirleriniz ilginç.	Dişil çoğul
Il loro appartamento è grande.	Onların dairesi büyük.	Loro — değişmeyen form
Mia madre cucina molto bene.	Annem çok iyi yemek yapıyor.	Aile istisnası — tanımlıksız
La mia sorella maggiore vive a Londra.	Ablam Londra'da yaşıyor.	Nitelenmiş aile ismi — tanımlıklı
I miei genitori sono in vacanza.	Ailem tatilde.	Çoğul akrabalık — tanımlık gerekli
Dov'è la sua borsa?	Onun çantası nerede?	Dişil tekil
Le tue scarpe sono sotto il letto.	Senin ayakkabıların yatagin altında.	Dişil çoğul
Ho dimenticato il mio telefono a casa.	Telefonumu evde unuttum.	Eril tekil

Sık Yapılan Hatalar

İyelik sifatini sahip olunan şey yerine sahibe uydurmak

• Yanlış: Marco guida il suo macchina.
• Doğru: Marco guida la sua macchina.
• Neden: İyelik sıfatı isimle uyum sağlar. Macchina dişildir, bu yüzden la sua gerekir.

Tekil aile üyelerinde tanımlık kullanmak

• Yanlış: La mia madre è italiana.
• Doğru: Mia madre è italiana.
• Neden: Tekil, nitelenmemiş akrabalık terimleri iyelik sifatindan önce belirli tanımlık almaz.

Çoğul aile üyelerinde tanımlığı atlamak

• Yanlış: Miei fratelli vivono a Roma.
• Doğru: I miei fratelli vivono a Roma.
• Neden: İstisna yalnızca tekil için geçerlidir. Çoğulda tanımlık her zaman zorunludur.

"Loro" kelimesini çekimlemek

• Yanlış: Le lore amiche sono simpatiche.
• Doğru: Le loro amiche sono simpatiche.
• Neden: Loro değişmezdir — asla lora, lori veya lore olmaz.

Pratik İpuçları

1. Günlük eşyalarla pratik yapin. Çevrenizdeki şeyleri gösterin ve iyelik ifadesini yüksek sesle söyleyin: il mio telefono, la mia tazza, i miei libri, le mie chiavi. Cinsiyet ve sayı uyumunu duymak otomatizmi güçlendirir.

2. Soy ağacı alıştırması yapin. Aile üyelerinizi iyelik sifatlariyla yazin ve kontrol edin: tekil tanımlıksız (mio padre, mia zia), çoğul tanımlıklı (i miei cugini), niteleyiciyle ve tanımlıkla (la mia sorella piccola).

3. "Suo" belirsizliğini pratik edin. Suo/sua ile beş cümle yazin, sonra sahibi açıklayın. Gerçek konuşmada İtalyanlar bağlam belirsiz olduğunda sıklıkla di lui veya di lei ekler.

İlgili Kavramlar

• Ön koşul: Belirli Tanımlıklar — iyelik sıfatları normalde belirli tanımlıkla birlikte kullanılır
• Sonraki adım: İşaretleme Sıfatları (questo/quello) — isimden önce gelen ve cinsiyet ile sayida uyum saglayan bir başka sıfat grubu