«Нравиться» in het Russisch

In het kort

Met нравиться bouwt het Russisch de zin anders op dan het Nederlands: de persoon die iets leuk vindt staat in de datief, terwijl datgene wat bevalt het grammaticale onderwerp is. Daarom zeg je Мне нравится книга voor ‘Ik vind het boek leuk’, maar Мне нравятся книги voor ‘Ik vind boeken leuk’. Kies dus нравится bij één ding of een handeling en нравятся bij meerdere dingen.

Overzicht

Het werkwoord нравиться betekent dat iemand of iets je bevalt, aanspreekt of leuk lijkt. Het is een van de eerste belangrijke zinsconstructies op A1-niveau, omdat je er alledaagse voorkeuren mee kunt uitdrukken: een boek, muziek, eten, een plaats, een activiteit of zelfs een persoon leuk vinden.

Voor Nederlandstaligen voelt de Russische zinsbouw aanvankelijk omgekeerd. In Ik vind deze film leuk is ik het onderwerp en deze film datgene waarop het oordeel betrekking heeft. In het Russische Мне нравится этот фильм is этот фильм juist het onderwerp (wie of wat bepaalt de vorm van het werkwoord). Мне staat in de datief, een naamval die hier aangeeft aan wie iets bevalt. Je kunt de letterlijke gedachte benaderen als: ‘Deze film bevalt mij.’

Dat verschil is niet alleen theoretisch. Het bepaalt zowel de vorm van het persoonlijke voornaamwoord als de keuze tussen нравится en нравятся. Zodra je leert zoeken naar ‘wat bevalt?’ in plaats van automatisch vanuit het Nederlandse ‘ik vind leuk’ te denken, wordt de constructie veel voorspelbaarder.

Zo werkt het

Het basispatroon

De eenvoudigste regel is:

persoon in de datief + нравится/нравятся + wat leuk is in de nominatief

De nominatief is de basisnaamval, hier gebruikt voor het onderwerp. De woordvolgorde kan veranderen door nadruk of context, maar dit patroon is voor beginners een betrouwbaar vertrekpunt.

Russisch	Nederlands	Uitleg
Мне нравится фильм.	Ik vind de film leuk.	фильм is één ding, dus нравится.
Мне нравятся фильмы.	Ik vind films leuk.	фильмы is meervoud, dus нравятся.
Анне нравится Москва.	Anna vindt Moskou leuk.	Анне is de persoon in de datief.

De persoon kan een voornaamwoord zijn, zoals мне, of een zelfstandig naamwoord (een woord voor een persoon, dier, ding of begrip), zoals Анне. In een neutrale zin staat die persoon vaak vooraan, maar dat is geen absolute regel.

De persoon in de datief

Persoonlijke voornaamwoorden krijgen bij нравиться de volgende vormen:

Betekenis	Nominatief	Datief bij нравиться
ik / aan mij	я	мне
jij / aan jou	ты	тебе
hij / aan hem	он	ему
zij / aan haar	она	ей
wij / aan ons	мы	нам
u, jullie / aan u, aan jullie	вы	вам
zij / aan hen	они	им

Let vooral op мне, niet я. Het Nederlandse onderwerp ‘ik’ wordt hier dus niet door het Russische я weergegeven. Hetzelfde geldt voor тебе in plaats van ты en ему in plaats van он.

Bij namen en zelfstandige naamwoorden moet eveneens de datief worden gebruikt: Марии нравится театр (‘Maria houdt van theater’), моему брату нравится спорт (‘mijn broer vindt sport leuk’). De precieze datiefuitgangen vormen een apart onderwerp; voor deze constructie is eerst het herkennen van de zinsrol het belangrijkst.

Нравится of нравятся?

In de tegenwoordige tijd zie je meestal twee vormen:

Onderwerp: wat bevalt?	Vorm	Voorbeeld
één persoon, zaak of begrip	нравится	Мне нравится эта песня.
meerdere personen of zaken	нравятся	Мне нравятся эти песни.
een infinitief of activiteit	нравится	Мне нравится готовить.

Een infinitief is de onbepaalde vorm van een werkwoord, zoals Nederlands lezen of koken. Een activiteit met een Russische infinitief wordt als één geheel behandeld: Мне нравится читать (‘Ik lees graag’ of ‘Ik vind lezen leuk’). Daarom gebruik je нравится, ook als de activiteit meerdere onderdelen heeft.

Het werkwoord kijkt dus niet naar het aantal mensen dat iets leuk vindt. In Нам нравится фильм zijn er meerdere liefhebbers, maar фильм is enkelvoud; daarom blijft het нравится. In Мне нравятся фильмы is er maar één liefhebber, maar фильмы is meervoud; daarom staat er нравятся.

Ontkenningen en vragen

Voor een ontkenning zet je не direct voor het werkwoord:

• Мне не нравится кофе. — Ik houd niet van koffie.
• Им не нравятся длинные встречи. — Zij vinden lange vergaderingen niet leuk.

Een ja-neevraag heeft meestal dezelfde woordvolgorde als een mededeling; in gesproken Russisch maakt de intonatie er een vraag van:

• Тебе нравится эта музыка? — Vind je deze muziek leuk?
• Вам нравятся русские фильмы? — Vindt u / vinden jullie Russische films leuk?

Met что (‘wat’) en кто (‘wie’) kun je gerichter vragen:

• Что тебе нравится? — Wat vind je leuk?
• Кто ей нравится? — Wie vindt zij leuk?

In de tweede vraag is кто de persoon die haar bevalt. Ей blijft degene die de voorkeur of aantrekkingskracht ervaart.

Verleden tijd

In de verleden tijd past нравиться zich aan het geslacht en getal van datgene wat beviel aan. Geslacht betekent hier de Russische grammaticale categorie mannelijk, vrouwelijk of onzijdig; die hoeft niet altijd overeen te komen met natuurlijk geslacht.

Wat beviel?	Vorm	Voorbeeld
mannelijk enkelvoud	нравился	Мне нравился этот город.
vrouwelijk enkelvoud	нравилась	Мне нравилась эта работа.
onzijdig enkelvoud	нравилось	Мне нравилось это место.
meervoud	нравились	Мне нравились эти книги.
activiteit met infinitief	нравилось	Мне нравилось там жить.

Ook hier bepaalt niet de persoon in de datief de vorm. Een vrouw zegt bijvoorbeeld Мне нравился фильм, omdat фильм mannelijk is. Een man zegt Мне нравилась книга, omdat книга vrouwelijk is.

Voorbeelden in context

De volgende zinnen laten het patroon zien in gesprekken over eten, vrije tijd, plaatsen, mensen en eerdere ervaringen.

Russisch	Nederlands	Opmerking
Мне нравится эта книга.	Ik vind dit boek leuk.	Enkelvoud: нравится.
Тебе нравятся эти цветы?	Vind je deze bloemen mooi?	Meervoud: нравятся.
Ему не нравится погода.	Hij vindt het weer niet prettig.	Ontkenning met не.
Нам нравится русская музыка.	Wij houden van Russische muziek.	музыка is enkelvoud.
Вам нравится здесь работать?	Werkt u hier graag? / Werken jullie hier graag?	De infinitief работать geldt als één activiteit.
Им нравятся маленькие кафе.	Zij vinden kleine cafés leuk.	кафе verandert niet van vorm, maar is hier meervoud.
Анне нравится новый преподаватель.	Anna vindt de nieuwe docent aardig.	Een naam staat in de datief: Анне.
Кто тебе нравится?	Wie vind je leuk?	Kan naar persoonlijke voorkeur of aantrekkingskracht vragen.
Мне не нравятся шумные места.	Ik houd niet van drukke, lawaaierige plekken.	Het onderwerp места is meervoud.
Мне нравилось там жить.	Ik woonde daar graag.	Een activiteit in het verleden krijgt нравилось.
Моему отцу нравился этот ресторан.	Mijn vader vond dit restaurant leuk.	ресторан is mannelijk.
Ей нравилась старая квартира.	Zij vond het oude appartement fijn.	квартира is vrouwelijk.
Детям нравились эти игры.	De kinderen vonden deze spellen leuk.	Zowel детям als игры is meervoud, maar alleen игры bepaalt het werkwoord.
Мне нравится, как ты готовишь.	Ik vind het fijn hoe jij kookt.	Een hele bijzin kan aangeven wat bevalt.

De Nederlandse vertaling hoeft niet telkens letterlijk ‘leuk vinden’ te bevatten. Afhankelijk van de context zijn mooi vinden, prettig vinden, graag doen en houden van natuurlijker. Het Russische patroon blijft hetzelfde.

Veelgemaakte fouten

1. Een nominatief gebruiken voor de liefhebber

• Fout: Я нравится эта книга.
• Goed: Мне нравится эта книга.
• Waarom: degene die het boek leuk vindt staat in de datief: мне, niet я. De Nederlandse gewoonte om ‘ik’ als onderwerp te nemen veroorzaakt deze fout vaak.

2. Het werkwoord laten aansluiten bij de verkeerde persoon

• Fout: Нам нравятся этот фильм.
• Goed: Нам нравится этот фильм.
• Waarom: нам verwijst naar meerdere mensen, maar bepaalt het werkwoord niet. Этот фильм is enkelvoud en is het grammaticale onderwerp.

3. Нравится bij een meervoud gebruiken

• Fout: Мне нравится эти цветы.
• Goed: Мне нравятся эти цветы.
• Waarom: эти цветы is meervoud. Gebruik daarom нравятся en zorg ook dat het aanwijzende woord эти bij het meervoud past.

4. In het verleden naar het geslacht van de spreker kijken

• Fout: Мне нравилась этот город.
• Goed: Мне нравился этот город.
• Waarom: город is mannelijk en bepaalt de vorm нравился. Het geslacht van de spreker speelt geen rol.

5. Нравиться precies behandelen als любить

• Fout: Я нравлюсь музыку.
• Goed: Мне нравится музыка. of Я люблю музыку.
• Waarom: нравиться vraagt om de persoon in de datief en het aantrekkelijke ding als onderwerp. Любить heeft wel een onderwerp zoals я en daarna een object in de accusatief (de naamval voor onder meer het lijdend voorwerp: wie of wat rechtstreeks door de handeling wordt geraakt).

6. Не op de verkeerde plek zetten

• Fout: Мне нравится не кофе. als je gewoon ‘Ik houd niet van koffie’ bedoelt.
• Goed: Мне не нравится кофе.
• Waarom: не нравится ontkent de voorkeur. Нравится не кофе contrasteert juist: niet koffie, maar iets anders bevalt.

Gebruiksnotities

Нравиться en любить zijn geen perfecte synoniemen

Beide werkwoorden kunnen in het Nederlands met leuk vinden of houden van worden vertaald, maar hun blikrichting verschilt:

Russisch	Nederlands	Nuance
Мне нравится этот фильм.	Ik vind deze film leuk.	Reactie op één bepaalde film.
Я люблю старые фильмы.	Ik houd van oude films.	Algemene, vaak duurzame voorkeur.
Мне нравится Анна.	Ik vind Anna leuk.	Kan sympathie of aantrekkingskracht suggereren.
Я люблю Анну.	Ik houd van Anna.	Drukt doorgaans een sterkere emotionele band uit.

Dit is geen harde schaal waarbij любить altijd sterker moet zijn. Voor algemene gewoonten is любить + infinitief heel gewoon: Я люблю читать betekent ‘Ik lees graag’. Мне нравится читать legt eerder de nadruk op het plezier dat de activiteit geeft. De context bepaalt welke Nederlandse vertaling het natuurlijkst klinkt.

Вам kan beleefd enkelvoud of meervoud zijn

Вам нравится...? kan betekenen ‘Vindt u ... leuk?’ tegen één persoon of ‘Vinden jullie ... leuk?’ tegen meerdere personen. Zoals bij het Nederlandse u blijkt het precieze aantal uit de situatie. In beleefde correspondentie kan het Russische voornaamwoord met een hoofdletter worden geschreven: Вам.

Woordvolgorde en nadruk

Russisch heeft een flexibelere woordvolgorde dan Nederlands. Мне нравится эта песня is neutraal. Эта песня мне нравится zet deze song als gespreksonderwerp neer, vaak met de gedachte dat je over andere songs misschien anders oordeelt. De naamvallen en de werkwoordsvorm houden de rollen herkenbaar, ook als de volgorde verandert.

Verder dan de basis

De volgende punten hoef je op A1-niveau nog niet actief te beheersen, maar je zult ze later geregeld tegenkomen.

Het onderwerp kan ik, jij of een andere persoon zijn

Wanneer een persoon degene is die bevalt, vervoegt нравиться als een gewoon werkwoord naar dat onderwerp. Daardoor komen naast нравится en нравятся ook andere persoonsvormen voor:

Onderwerp	Vorm	Voorbeeld en betekenis
я	нравлюсь	Я тебе нравлюсь? — Vind je mij leuk?
ты	нравишься	Ты мне нравишься. — Ik vind je leuk.
он / она / оно	нравится	Она мне нравится. — Ik vind haar leuk.
мы	нравимся	Мы им нравимся. — Zij vinden ons leuk.
вы	нравитесь	Вы ей нравитесь. — Zij vindt u / jullie leuk.
они	нравятся	Они нам нравятся. — Wij vinden hen leuk.

Ты мне нравишься betekent dus letterlijker ‘Jij bevalt mij’. Het is niet hetzelfde als Ты меня любишь (‘Jij houdt van mij’): daar is ты degene die de liefde ervaart.

Toekomst en veranderde voorkeur: понравиться

De onvoltooide vorm нравиться beschrijft doorgaans een toestand of voortdurende voorkeur. Voor de gewone toekomst kun je будет/будут нравиться tegenkomen: Тебе будет нравиться эта работа (‘Je zult dit werk leuk vinden’).

Daarnaast bestaat het perfectieve понравиться, dat de aandacht richt op het ontstaan van een positieve indruk of op het resultaat ‘leuk blijken te zijn’. Een perfectief werkwoord bekijkt een gebeurtenis als afgerond geheel of resultaat.

• Мне понравился фильм. — Ik vond de film leuk / De film beviel me.
• Тебе понравится Москва. — Je zult Moskou leuk vinden.
• Нам понравились фотографии. — We vonden de foto’s mooi.

Ook понравиться volgt het onderwerp: понравился bij mannelijk enkelvoud, понравилась bij vrouwelijk enkelvoud, понравилось bij onzijdig of een activiteit, en понравились bij meervoud.

Een bijzin als datgene wat bevalt

Na нравится kan een hele bijzin volgen, vaak met что (‘dat’) of как (‘hoe/de manier waarop’):

• Мне нравится, что здесь тихо. — Ik vind het fijn dat het hier rustig is.
• Мне нравится, как она поёт. — Ik vind het mooi hoe zij zingt.

Omdat de volledige gedachte als één geheel wordt opgevat, staat het werkwoord in het enkelvoud: нравится.

Oefentips

1. Werk met twee kleuren. Onderstreep in tien voorbeeldzinnen de persoon in de datief met één kleur en het onderwerp met een andere. Vraag telkens: ‘Aan wie bevalt het?’ en ‘Wat bevalt?’ Kies pas daarna нравится of нравятся.
2. Maak enkelvoud-meervoudparen. Zeg bijvoorbeeld Мне нравится эта песня en verander dat in Мне нравятся эти песни. Oefen tegelijk het werkwoord en woorden als этот/эта/это/эти.
3. Maak een persoonlijke voorkeurslijst. Schrijf vijf dingen die je leuk vindt, twee die je niet leuk vindt en twee activiteiten die je graag doet. Voeg later dezelfde zinnen in de verleden tijd toe en controleer нравился, нравилась, нравилось of нравились.

Verwante onderwerpen

• Eerst leren: Persoonlijke voornaamwoorden in de nominatief — helpt je de basisvormen я, ты, он, она, мы, вы, они herkennen voordat je de datiefvormen bij нравиться gebruikt.