Horen zeggen met -다고 하다 en -대요 in het Koreaans

In het kort

Met -다고 해요 geef je een mededeling van iemand anders door; in gesprekken wordt dit vaak samengetrokken tot -대요. Zo betekent 비가 온대요 niet dat je zelf regen waarneemt, maar dat je hebt gehoord dat het gaat regenen. De precieze vorm vóór -대요 hangt af van het soort woord en van de tijd: 먹는대요, 맛있대요, 학생이래요, 도착했대요.

Overzicht

In het Nederlands voegen we vaak woorden toe als ‘hij zegt dat’, ‘ik heb gehoord dat’, ‘blijkbaar’ of ‘naar het schijnt’. Het Koreaans bouwt die betekenis meestal aan het einde van de doorgegeven mededeling. De volledige constructie bestaat uit een indirect geciteerde zin op -다고 en 하다 ‘zeggen’: 재미있다고 해요 betekent ‘ze zeggen dat het leuk is’. In gewone gesprekken trekt men dit vaak samen tot 재미있대요.

Dit B1-onderwerp bouwt voort op de indirecte rede. Het gaat hier specifiek om mededelingen die je doorgeeft zonder ze zelf als feit te bevestigen. De oorspronkelijke spreker hoeft niet genoemd te worden. Daardoor kan 내일 쉰대요 afhankelijk van de situatie ‘hij zegt dat hij morgen vrij is’, ‘ze zeggen dat we morgen vrij zijn’ of eenvoudig ‘ik heb gehoord dat het morgen vrij is’ betekenen.

Voor Nederlandstaligen is vooral dit verschil belangrijk: het Nederlandse woord ‘dat’ is een los voegwoord, maar het Koreaanse citaatdeel komt vast achter het gezegde (het deel dat vertelt wat er gebeurt of hoe iets is). Bovendien laat het Koreaans vaak zowel de bron als het onderwerp weg als die uit de context blijken. Vertaal -대요 daarom niet automatisch met één vast Nederlands woord; kies wat in de situatie natuurlijk klinkt.

Hoe het werkt

De basisbouw

De volledige structuur is:

[doorgegeven mededeling] + citaatuitgang + 해요

De korte gespreksvorm ontstaat door samentrekking:

• -다고 해요 → -대요
• -ㄴ다고 해요 → -ㄴ대요
• -는다고 해요 → -는대요
• -(이)라고 해요 → -(이)래요

Het geciteerde deel houdt zijn eigen tijdsaanduiding. Vergelijk:

• 온다고 해요 → 온대요 — men zegt dat hij/zij komt
• 왔다고 해요 → 왔대요 — men zegt dat hij/zij gekomen is
• 올 거라고 해요 → 올 거래요 — men zegt dat hij/zij zal komen

Tegenwoordige tijd: actiewerkwoorden

Een actiewerkwoord drukt een handeling uit, zoals 가다 ‘gaan’ of 먹다 ‘eten’. Neem de stam (de woordenboekvorm zonder -다) en kies de uitgang als volgt:

Einde van de stam	Volledige vorm	Korte vorm	Voorbeeld
klinker	-ㄴ다고 해요	-ㄴ대요	가다 → 간다고 해요 → 간대요
medeklinker	-는다고 해요	-는대요	먹다 → 먹는다고 해요 → 먹는대요
stam eindigt op ㄹ	ㄹ valt weg + -ㄴ다고 해요	ㄹ valt weg + -ㄴ대요	살다 → 산다고 해요 → 산대요

Bij 오다 wordt 오 + ㄴ다 samen 온다: 온대요. De ㄴ/는 hoort dus bij de indirect geciteerde mededeling; het is niet de gewone beleefde tegenwoordige tijd.

Tegenwoordige tijd: beschrijvende werkwoorden

Koreaanse woorden als 맛있다 ‘lekker zijn’, 바쁘다 ‘druk zijn’ en 많다 ‘veel zijn’ worden vaak ‘bijvoeglijke naamwoorden’ genoemd, maar gedragen zich als beschrijvende werkwoorden: ze kunnen zelf het gezegde vormen. In de tegenwoordige tijd krijgen ze rechtstreeks -다고 해요, kort -대요.

Woordenboekvorm	Volledige vorm	Korte vorm	Betekenis
맛있다	맛있다고 해요	맛있대요	men zegt dat het lekker is
바쁘다	바쁘다고 해요	바쁘대요	men zegt dat hij/zij het druk heeft
많다	많다고 해요	많대요	men zegt dat er veel zijn

Gebruik hier dus niet de actiewerkwoordvorm -는대요. 바쁘는대요 is niet de vorm voor ‘ik hoor dat hij het druk heeft’.

Naamwoorden met 이다

Na een naamwoord (een woord voor een persoon, ding of begrip) gebruik je de indirecte vorm van 이다 ‘zijn’: -(이)라고 해요. De korte vorm is -(이)래요.

Laatste klank van het naamwoord	Volledige vorm	Korte vorm	Voorbeeld
medeklinker	-이라고 해요	-이래요	학생이라고 해요 → 학생이래요
klinker	-라고 해요	-래요	의사라고 해요 → 의사래요

De ontkenning 아니다 volgt hetzelfde citaatpatroon: 아니라고 해요 → 아니래요, ‘men zegt dat het niet zo is/dat hij het niet is’.

Verleden en toekomst

In de verleden tijd staat -았/었다고 해요 na alle soorten gezegden. De samentrekking is -았/었대요. Daardoor hoef je in het verleden niet opnieuw te kiezen tussen een actie, een eigenschap of 이다.

• 먹었다고 해요 → 먹었대요 — ik hoor dat hij/zij gegeten heeft
• 비쌌다고 해요 → 비쌌대요 — men zegt dat het duur was
• 학생이었다고 해요 → 학생이었대요 — men zegt dat hij/zij student was

Voor een toekomstige verwachting met -(으)ㄹ 거예요 wordt het citaat -(으)ㄹ 거라고 해요, kort -(으)ㄹ 거래요:

• 내일 출발할 거래요. — Ik hoor dat ze morgen zullen vertrekken.
• 주말에는 비가 올 거래요. — Naar verluidt gaat het in het weekend regenen.

Ook -겠다고 해요 → -겠대요 bestaat. Die vorm geeft vaak een doorgegeven voornemen of inschatting weer: 자기가 하겠대요 ‘hij/zij zegt het zelf te zullen doen’.

Ontkenning

Een ontkenning blijft binnen de geciteerde mededeling:

• 안 간다고 해요 → 안 간대요 — hij/zij zegt niet te gaan
• 먹지 않는다고 해요 → 먹지 않는대요 — men zegt dat hij/zij het niet eet
• 비싸지 않다고 해요 → 비싸지 않대요 — ik hoor dat het niet duur is
• 학생이 아니라고 해요 → 학생이 아니래요 — men zegt dat hij/zij geen student is

Let op het verschil tussen 안 간대요 en 안 갔대요: de eerste gaat over niet gaan, de tweede over niet gegaan zijn.

Voorbeelden in context

Koreaans	Nederlands	Opmerking
내일 비가 온대요.	Ik heb gehoord dat het morgen gaat regenen.	Actiewerkwoord met een klinkerstam
그 영화 재미있대요.	Ze zeggen dat die film leuk is.	Beschrijvend werkwoord
민수는 오늘 안 간다고 해요.	Minsu zegt dat hij vandaag niet gaat.	Volledige vorm; de spreker is genoemd
벌써 도착했대요.	Ik hoor dat hij/zij al is aangekomen.	Verleden tijd
새로 온 매니저가 네덜란드 사람이래요.	De nieuwe manager schijnt Nederlander te zijn.	Naamwoord na een medeklinker
지수 언니는 의사래요.	Ik heb gehoord dat Jisu's oudere zus arts is.	Naamwoord na een klinker
이 식당은 주말에 사람이 많대요.	Naar het schijnt is het in dit restaurant in het weekend druk.	많다 → 많대요
준호가 다음 달에 이사한대요.	Junho zegt dat hij volgende maand verhuist.	Toekomstige gebeurtenis in de tegenwoordige citaatvorm
회의가 세 시에 시작한대요.	Ik hoor dat de vergadering om drie uur begint.	시작하다 → 시작한대요
어제 길이 많이 막혔대요.	Ze zeggen dat er gisteren veel file stond.	Verleden tijd
이 가게는 카드가 안 된대요.	Ik heb gehoord dat je in deze winkel niet met een kaart kunt betalen.	Veelvoorkomende praktische mededeling
수진이는 커피를 안 마신대요.	Sujin zegt dat ze geen koffie drinkt.	Korte ontkenning met 안
다음 주부터 문을 닫을 거래요.	Ik hoor dat ze vanaf volgende week dichtgaan.	Toekomst met -(으)ㄹ 거래요
뉴스에서 기름값이 또 오른다고 해요.	Op het nieuws zeggen ze dat de brandstofprijs opnieuw stijgt.	Volledige vorm met expliciete bron

Veelgemaakte fouten

1. Bij elk gezegde -는대요 gebruiken

• Onjuist: 그 음식이 맛있는대요. (bedoeld: ‘Ik hoor dat dat eten lekker is.’)
• Juist: 그 음식이 맛있대요.
• Waarom: 맛있다 is beschrijvend en krijgt in de tegenwoordige mededelende vorm -다고, niet -는다고. 맛있는대요 kan bovendien als een andere constructie worden opgevat en drukt niet simpelweg horen zeggen uit.

2. -대요 verwarren met -데요

• Onjuist voor horen zeggen: 그 영화 재미있데요.
• Juist: 그 영화 재미있대요.
• Waarom: -대요 bevat de citaatmarkeerder -다고 en geeft informatie van elders door. -데요 is een andere uitgang; die presenteert vaak eigen waarneming of achtergrond en kan een reactie uitlokken. Het verschil van één klinker verandert dus de bron van de informatie.

3. De naamwoordvorm vergeten

• Onjuist: 그분은 선생님대요.
• Juist: 그분은 선생님이래요.
• Waarom: Na een naamwoord gebruik je -(이)라고 해요 → -(이)래요. 선생님 eindigt op een medeklinker en krijgt daarom 이래요.

4. De tijd op de verkeerde plaats zetten

• Onjuist: 벌써 도착한대요. (als je bedoelt dat de aankomst al voltooid is)
• Juist: 벌써 도착했대요.
• Waarom: De tijd hoort in de geciteerde inhoud. 도착한대요 geeft een huidige of geplande aankomst door; 도착했대요 meldt dat iemand al is aangekomen.

5. Een bron toevoegen die niet werkelijk bekend is

• Onhandig: 민수가 내일 쉰대요. terwijl je alleen een algemeen gerucht hebt gehoord
• Beter: 민수는 내일 쉰대요. of 내일 쉰다고 들었어요.
• Waarom: 민수가 kan gemakkelijk als de persoon worden gelezen die de mededeling zelf heeft gedaan. Met 민수는 is Minsu alleen het onderwerp van de doorgegeven inhoud. Wil je nadrukkelijk ‘ik heb gehoord dat’ zeggen, dan is -다고 들었어요 duidelijker.

Gebruiksnotities

Volledig of kort

-대요 is zeer gewoon in beleefde gesprekken en chatberichten. De volledige vorm -다고 해요 klinkt niet per se formeel, maar is langer en maakt de citaatstructuur duidelijker. Ze is handig wanneer je de bron noemt, zorgvuldig formuleert of misverstanden wilt voorkomen:

• 회사에서 다음 주는 재택근무라고 해요. — Het bedrijf zegt dat we volgende week thuiswerken.
• 회사에서 다음 주는 재택근무래요. — Ik hoor van het bedrijf dat we volgende week thuiswerken.

In informele stijl tegenover goede vrienden valt 요 weg: 온대, 맛있대, 학생이래. Laat 요 staan wanneer je normaal ook de beleefde 해요-stijl gebruikt.

De bron noemen

De bron kan met verschillende formuleringen vóór de mededeling staan:

• 일기 예보에 따르면 — volgens het weerbericht
• 뉴스에서 — op/in het nieuws
• 친구한테 들었는데 — ik hoorde van een vriend(in) dat …
• 선생님이 그러시는데 — de docent zegt dat …

Koreaans laat de bron vaak weg. Nederlands vraagt dan geregeld om ‘ik heb gehoord’, ‘ze zeggen’ of ‘blijkbaar’ om dezelfde afstand tot de informatie te bewaren. Vertaal je alleen als een kaal feit, dan verdwijnt de nuance dat de Koreaanse spreker niet zelf voor de juistheid instaat.

Wat -대요 niet automatisch betekent

De vorm markeert een doorgegeven mededeling, maar zegt niet vanzelf dat de spreker eraan twijfelt. Het kan om een betrouwbaar bericht, een persoonlijk voornemen van iemand of een los gerucht gaan. De context en de genoemde bron bepalen hoe stellig de zin klinkt. 의사가 괜찮대요 kan bijvoorbeeld heel betrouwbaar zijn: ‘De arts zegt dat het in orde is.’

Verder dan de basis

-다고 들었어요: expliciet ‘ik heb gehoord’

Met 듣다 ‘horen’ maak je de bronervaring expliciet: 한국에서는 팁을 안 줘도 된다고 들었어요 ‘Ik heb gehoord dat je in Korea geen fooi hoeft te geven.’ Dit is vaak nuttig wanneer -대요 zonder context te vaag zou zijn. -대요 legt de nadruk op het doorgeven; -다고 들었어요 op het feit dat jij het hebt gehoord.

-다면서요: om bevestiging vragen

Met -다면서요? leg je informatie die je eerder hoorde ter bevestiging aan de ander voor:

• 다음 달에 결혼한다면서요? — Ik hoorde dat u volgende maand gaat trouwen, klopt dat?
• 새 직장이 좋다면서요? — Ik hoorde dat uw nieuwe baan goed bevalt?

Dit is geen neutrale vraag uit het niets: je laat merken dat er al informatie bij je is aangekomen. Tegenover iemand die je nauwelijks kent kan een persoonlijke vraag daardoor opdringerig klinken.

-다던데요: herinnerde informatie als achtergrond

-다던데요 verwijst vaak naar iets wat je eerder hoorde en presenteert dat als achtergrond voor een reactie, tegenstelling of volgende stap:

• 주말에는 문을 닫는다던데요. — Ik hoorde toch dat ze in het weekend dicht zijn.
• 그 식당 맛있다던데, 같이 갈래요? — Ik hoorde dat dat restaurant lekker is; zullen we samen gaan?

Deze vorm doet meer dan alleen een feit doorgeven. Ze verbindt de gehoorde informatie met het lopende gesprek. Beheers daarom eerst het neutrale onderscheid -다고 해요 / -대요 voordat je deze nuance actief gebruikt.

Mededeling, vraag, bevel en voorstel uit elkaar houden

De korte -대요-familie in dit artikel hoort bij mededelingen. Een doorgestuurde vraag, opdracht of voorstel gebruikt een andere citaatuitgang: -냐고, -(으)라고 of -자고. Maak van 어디에 가냐고 물었어요 ‘hij vroeg waar ik heen ging’ dus niet zomaar een vorm op -대요. Dit onderscheid hoort bij de bredere indirecte rede.

Oefentips

1. Maak viertallen. Neem één inhoud en zet die om: 온다고 해요 → 온대요 → 왔대요 → 올 거래요. Zo oefen je tegelijk samentrekking en tijd.
2. Sorteer op woordsoort. Kies dagelijks twee actiewerkwoorden, twee beschrijvende werkwoorden en twee naamwoorden. Maak bijvoorbeeld 먹는대요, 바쁘대요 en 학생이래요. Hiermee voorkom je dat -는대요 een automatische standaarduitgang wordt.
3. Luister naar de bron. Noteer in Koreaanse gesprekken of filmpjes elke vorm op -대요 en vraag jezelf af: wie heeft dit oorspronkelijk gezegd, en weet de huidige spreker het zelf? Vertaal pas daarna natuurlijk naar ‘zegt dat’, ‘ik hoor dat’ of ‘naar het schijnt’.

Verwante begrippen

• Vereiste voorkennis: Indirecte rede met -다고, -냐고 en -라고 — behandelt het volledige systeem voor mededelingen, vragen, bevelen en voorstellen waarop -대요 voortbouwt.