Nominalisatie in het Nederlands

Overzicht

Nominalisatie is het omzetten van werkwoorden, bijvoeglijke naamwoorden of andere woordsoorten naar zelfstandige naamwoorden. Dit is een typisch kenmerk van formeel en wetenschappelijk Nederlands. Nominalisaties maken teksten compacter en formeler, maar kunnen ook onduidelijker worden.

Hoe het werkt

Werkwoord → zelfstandig naamwoord

Werkwoord	Nominalisatie	Achtervoegsel
beslissen	de beslissing	-ing
onderzoeken	het onderzoek	—
veranderen	de verandering	-ing
realiseren	de realisatie	-atie
analyseren	de analyse	—
begrijpen	het begrip	—

Bijvoeglijk naamwoord → zelfstandig naamwoord

Bijvoeglijk naamwoord	Nominalisatie
vrij	de vrijheid
eerlijk	de eerlijkheid
zeker	de zekerheid
schoon	de schoonheid

Infinitief als zelfstandig naamwoord (onzijdig)

• Het lopen is gezond.
• Het schrijven van rapporten kost tijd.

Voorbeelden in context

Werkwoord/bijv.nw.	Nominalisatie	Voorbeeldzin
besluiten	de beslissing	De beslissing werd unaniem genomen.
verbeteren	de verbetering	Een verbetering van de kwaliteit is noodzakelijk.
communiceren	de communicatie	De communicatie tussen afdelingen laat te wensen over.
vrij	de vrijheid	De vrijheid van meningsuiting is fundamenteel.
implementeren	de implementatie	De implementatie van het plan start volgende week.

Veelgemaakte fouten

Fout	Correct	Waarom
de beslissing nemen (passief)	een beslissing nemen	Collocatie: beslissing + nemen.
Overmatig nominaliseren	Varieer met actieve constructies	Te veel nominalisaties maakt tekst onleesbaar.

Gebruiksnotities

Nominalisaties zijn kenmerkend voor ambtelijke taal, beleidsdocumenten en wetenschappelijke teksten. In heldere communicatie en journalistiek zijn ze minder wenselijk — ze maken teksten zwaarder dan nodig.

Oefentips

1. Werkwoorden nominaliseren. Neem tien werkwoorden en maak er zelfstandige naamwoorden van.
2. Tekst lichten. Neem een tekst vol nominalisaties en herschrijf hem met actieve werkwoorden.
3. Vakjargon herkennen. Zoek nominalisaties in beleidsdocumenten of wetenschappelijke teksten.

Verwante concepten

• Vereiste: Schrijftaal — nodig als basis voor dit onderwerp