Dubbele Infinitief in het Nederlands

Overzicht

De dubbele infinitief treedt op in bijzinnen wanneer een modaal werkwoord of hulpwerkwoord samen met een infinitief een voltooid tijdvak vormt. In plaats van een voltooid deelwoord gebruik je dan een infinitief — de zogenaamde vervangingsinfinitief.

Dit verschijnsel komt voor na: kunnen, mogen, moeten, willen, laten, zien, horen, voelen.

Hoe het werkt

Wanneer dubbele infinitief?

In een bijzin, in de vtt of VVT:

Regelmatig (vtt)	Met dubbele infinitief (bijzin)
Ze heeft gewerkt.	...dat ze heeft gewerkt.
Ze heeft kunnen werken.	...dat ze heeft kunnen werken.

Wanneer er een modaal werkwoord + infinitief in de vtt staat én het in een bijzin staat, gebruik je twee infinitieven in plaats van deelwoord + infinitief:

• ...dat ze heeft kunnen werken (niet: ...dat ze gekunnen heeft te werken)

De regel

In een bijzin met vtt + modaal: volgorde is infinitief – infinitief – hebben:

• ...dat hij het heeft kunnen doen
• ...omdat ze niet heeft willen komen

In spreektaal ook mogelijk: hulpwerkwoord voor/na:

• ...dat hij heeft kunnen doen

Voorbeelden in context

Nederlands	Vertaling	Opmerking
Ik heb het niet kunnen doen.	I wasn't able to do it.	Hoofdzin, modaal vtt
...dat ik het niet heb kunnen doen.	...that I wasn't able to do it.	Bijzin — dubbele infinitief
Ze heeft het niet willen zeggen.	She didn't want to say it.	Willen + infinitief in vtt
...omdat hij niet heeft mogen komen.	...because he wasn't allowed to come.	Bijzin
We hebben laten repareren.	We had it repaired.	Laten + vtt
...dat we het hebben laten repareren.	...that we had it repaired.	Bijzin met laten

Veelgemaakte fouten

Fout	Correct	Waarom
dat hij het gekunnen heeft	dat hij het heeft kunnen	Na modaal: vervangingsinfinitief, geen deelwoord.
dat ze heeft willen gekomen	dat ze heeft willen komen	Twee infinitieven, geen deelwoord.

Oefentips

1. Identificeer in teksten. Zoek in Nederlandse teksten naar heeft kunnen/willen/moeten en analyseer de structuur.
2. Bijzinnen bouwen. Neem hoofdzinnen met modaal in de vtt en maak er bijzinnen van.
3. Luidop herhalen. Zeg vaste patronen hardop: dat ik heb kunnen werken, dat ze niet heeft willen komen.

Verwante concepten

• Vereiste: Voltooid Tegenwoordige Tijd — nodig als basis voor dit onderwerp
• Volgende stappen: Laten-constructies — logische vervolgstap