Collocations in Dutch

Overview

Collocations are words that naturally go together in a language. In English, you "make a decision" rather than "take a decision" (though both exist), and you "do your homework" rather than "make your homework." Dutch has its own collocations that often do not match their English equivalents, and knowing them is what separates a C1 speaker from someone who is merely translating.

At the C1 level, collocational accuracy is one of the most telling markers of fluency. A learner might say een beslissing maken (literally "make a decision"), but a native speaker says een beslissing nemen (literally "take a decision"). Both are understandable, but only the second sounds natural. These combinations are not random -- they are conventionalized through centuries of use -- but they are also not predictable from rules.

Collocations cover verb-noun pairs, adjective-noun pairs, and adverb-adjective pairs. This concept focuses primarily on verb-noun collocations, which are the most challenging and the most important for producing natural Dutch.

How It Works

Verb-Noun Collocations

The most critical category. Dutch often uses a different verb than English for the same noun.

With Nemen (take)

Dutch	English	NOT
een beslissing nemen	make a decision	een beslissing maken
een bad nemen	take a bath	(same as English)
afscheid nemen	say goodbye	afscheid zeggen
maatregelen nemen	take measures	(same as English)
een risico nemen	take a risk	(same as English)
wraak nemen	take revenge	(same as English)
ontslag nemen	resign	ontslag geven (= to fire someone)

With Treffen (to hit/strike)

Dutch	English	NOT
maatregelen treffen	take measures (formal)	maatregelen maken
voorbereidingen treffen	make preparations	voorbereidingen maken
een regeling treffen	make an arrangement	een regeling maken
schuld treffen	to be at fault	--

With Doen/Maken/Geven

Dutch collocation	English	Note
een poging doen/wagen	make an attempt	doen or wagen, not maken
moeite doen	make an effort	not moeite maken
een voorstel doen	make a proposal	not een voorstel maken
huiswerk maken	do homework	not huiswerk doen
een fout maken	make a mistake	(same as English)
een afspraak maken	make an appointment	(same as English)
les geven	teach (give a lesson)	not les maken
toestemming geven	give permission	(same as English)
aandacht besteden aan	pay attention to	besteden, not betalen
kritiek leveren op	criticize	leveren, not geven

With Voeren/Houden/Stellen

Dutch collocation	English	Note
een gesprek voeren	have a conversation	voeren = to conduct
campagne voeren	campaign	not campagne maken
beleid voeren	conduct policy	--
een toespraak houden	give a speech	houden = to hold
rekening houden met	take into account	not rekening nemen
een vraag stellen	ask a question	stellen = to pose
eisen stellen	set requirements	not eisen maken
een diagnose stellen	make a diagnosis	--

Adjective-Noun Collocations

Some adjectives naturally pair with specific nouns.

Dutch	English	Note
hevige regen	heavy rain	not zware regen
zware kritiek	heavy criticism	not hevige kritiek
groot belang	great importance	not hoog belang
hoge nood	urgent need	not grote nood
diepe indruk	deep impression	same as English
scherpe kritiek	sharp criticism	same as English
bitter koud	bitterly cold	same as English
sterk vermoeden	strong suspicion	not groot vermoeden

Adverb-Verb/Adjective Collocations

Dutch	English
ten zeerste aanbevelen	highly recommend
stellig beweren	firmly assert
ernstig betwijfelen	seriously doubt
hartelijk bedanken	warmly thank
dringend verzoeken	urgently request
diep teleurgesteld	deeply disappointed
volstrekt onmogelijk	absolutely impossible

Common Collocational Fields

Certain areas of Dutch life have dense collocational networks:

Business/Work:

Dutch	English
een vergadering beleggen	call/schedule a meeting
een contract sluiten	close/sign a contract
ontslag indienen	hand in one's resignation
een sollicitatie indienen	submit an application
winst boeken	record a profit

Health:

Dutch	English
een recept uitschrijven	write a prescription
een diagnose stellen	make a diagnosis
medicijnen voorschrijven	prescribe medicine
klachten indienen	file complaints

Examples in Context

Dutch	English	Note
We moeten een beslissing nemen.	We need to make a decision.	nemen, not maken
Zij heeft maatregelen getroffen.	She has taken measures.	treffen for formal contexts
Hij leverde scherpe kritiek op het plan.	He sharply criticized the plan.	kritiek leveren op
Een poging wagen kan geen kwaad.	Making an attempt can't hurt.	poging wagen
Wij moeten rekening houden met de kosten.	We need to take the costs into account.	rekening houden met
De minister voert een nieuw beleid.	The minister is implementing new policy.	beleid voeren
Mag ik een vraag stellen?	May I ask a question?	vraag stellen
Ze had een diepe indruk op mij gemaakt.	She had made a deep impression on me.	diepe indruk maken
De dokter schreef een recept uit.	The doctor wrote a prescription.	recept uitschrijven
Hij nam afscheid van zijn collega's.	He said goodbye to his colleagues.	afscheid nemen
We moeten voorbereidingen treffen.	We need to make preparations.	voorbereidingen treffen
Ik besteed veel aandacht aan details.	I pay a lot of attention to details.	aandacht besteden aan
De directeur belegde een spoedvergadering.	The director called an emergency meeting.	vergadering beleggen

Common Mistakes

Using Maken for Everything

• Wrong: een beslissing maken, een poging maken, een gesprek maken
• Right: een beslissing nemen, een poging doen, een gesprek voeren
• Why: English "make" is a very general verb, but Dutch distributes its functions across maken, nemen, doen, voeren, treffen, and others. Each noun has its own preferred verb partner.

Translating "Give" as Geven for Everything

• Wrong: kritiek geven, een toespraak geven
• Right: kritiek leveren, een toespraak houden
• Why: Dutch uses leveren (deliver), houden (hold), and other verbs where English uses "give." Only some "give" expressions translate directly to geven.

Confusing Ontslag Nemen and Ontslag Geven

• Wrong: Hij heeft ontslag genomen (meaning "He fired someone")
• Right: Hij heeft ontslag genomen = He resigned. Hij heeft ontslag gekregen/gegeven = He was fired/He fired someone.
• Why: Ontslag nemen means to resign (you take your own leave). Ontslag geven means to fire someone (you give them their dismissal). The direction matters.

Mixing Up Zwaar and Hevig

• Wrong: zware regen, hevige kritiek
• Right: hevige regen, zware kritiek
• Why: These intensity adjectives are not interchangeable. Hevig goes with weather and physical phenomena; zwaar goes with abstract and figurative heaviness.

Ignoring Collocations in Formal Writing

• Wrong: Using informal or non-standard verb-noun combinations in professional texts
• Right: Using the established collocations: maatregelen treffen (not nemen) in formal contexts
• Why: In formal Dutch, collocational accuracy signals professionalism and command of the language. Informal alternatives are acceptable in speech but not in reports or official documents.

Usage Notes

Collocations are largely consistent between the Netherlands and Belgium, but there are some regional preferences. Belgian Dutch may prefer een vergadering houden where Netherlands Dutch uses een vergadering beleggen. In general, the core collocations listed above are understood and used throughout the Dutch-speaking world.

Academic and journalistic Dutch relies heavily on collocations. These fixed combinations allow writers to express complex ideas efficiently and precisely. Learning collocations in these registers is particularly important for anyone studying or working in a Dutch-language environment.

Dutch collocations are challenging because they are arbitrary from a learner's perspective. There is no rule that explains why it is kritiek leveren and not kritiek geven. The only effective strategy is exposure and memorization, treating each collocation as a unit rather than trying to predict it from its parts.

Corpus tools like the Woordenboek der Nederlandse Taal (WNT) online and the Algemeen Nederlands Woordenboek (ANW) can help you verify collocations. When in doubt about which verb goes with a noun, look it up.

Practice Tips

• Keep a dedicated "collocations notebook" where you record verb-noun pairs as you encounter them. Write the full collocation, not just the verb or noun separately. Review this notebook weekly.
• When you learn a new noun, immediately look up its most common verb partners. Write three example sentences using the correct collocation. This embeds the combination in memory.
• Read Dutch newspaper articles and underline every verb-noun combination. Check whether you would have used the same verb. When you would have chosen differently, note the correct collocation and practice it.

Related Concepts

• Prerequisite: Prepositional Expressions -- fixed preposition combinations with verbs, adjectives, and nouns