İtalyancada diğer edatlar

Genel bakış

Temel edatlar olan di, a, da, in disinda, İtalyancada A1 seviyesinden itibaren sürekli kullanacağınız dort basit edat daha vardir: con (ile), su (üzerinde/hakkında), per (için/boyunca/araciligiyla) ve tra/fra (arasında/içinde). Bu edatlar, di, a, da ve in'den farklı olarak tanimliklara düzenli olarak eklenmediginden daha kolay kullanılır.

Bu edatlarin her biri baglama göre farklı anlamlar tasir. En yaygın kullanimlarini erken donemde öğrenmeniz, doğal cümleler kurmaniza ve günlük İtalyanca konusmalari anlamanıza yardimci olacaktir.

Nasıl çalışır

Con (ile)

Anlam	Kullanım
Eslik	Biriyle birlikte bir şey yapmak
Arac/vasita	Bir eylemi gerceklestirmek için bir şey kullanmak
Tarz/biçim	Bir şeyin nasıl yapildigini tanimlamak

Su (üzerinde, hakkında)

Anlam	Kullanım
Yüzey üzerinde konum	Bir şeyin başka bir şeyin ustunde olmasi
Konu/tema	Bir şey hakkında konusmak veya yazmak
Yaklaşıklık	Aşağı yukari, civari (sayilarla)

Per (için, boyunca, araciligiyla)

Anlam	Kullanım
Amac/alici	Biri için veya bir amaçla
Sure	Bir zaman dilimi boyunca
Geçiş	Bir yerden gecmek
Neden/sebep	Bir seyden dolayi

Tra / Fra (arasında, içinde, sonra)

Anlam	Kullanım
Aradaki konum	İki şeyin arasında bulunmak
Bir grup içinde	Bir grup insan veya şey arasında
Gelecek zaman	Simdihen itibaren belirli bir süre sonra

Not: Tra ve fra anlam bakimindan tamamen degistirilebilir. İtalyanlar genellikle fonetik olarak daha iyi duyan formu secer — örneğin "fra tre giorni" ifadesi "tra tre" tekrarindan kacinir.

Bağlamda örnekler

İtalyanca	Türkçe	Edat ve kullanım
Vado al cinema con Maria.	Maria ile sinemaya gidiyorum.	con — eslik
Mangio con la forchetta.	Çatal ile yiyorum.	con — arac
Parla con gentilezza.	Nazikçe konusuyor.	con — tarz
Il libro e sul tavolo.	Kitap masanin üzerinde.	su — konum
Un libro su Roma.	Roma hakkında bir kitap.	su — konu
Costa sui venti euro.	Yaklaşık yirmi euro tutuyor.	su — yaklaşıklık
Questo regalo e per te.	Bu hediye senin için.	per — alici
Studio italiano per un anno.	Bir yil boyunca İtalyanca calisiyorum.	per — süre
Passo per il centro.	Şehir merkezinden geciyorum.	per — geçiş
Il treno parte tra dieci minuti.	Tren ön dakika sonra kalkiyor.	tra — gelecek zaman
La farmacia e tra la banca e il bar.	Eczane banka ile bar arasında.	tra — aradaki konum
Fra tutti i colori, preferisco il blu.	Tüm renkler arasında maviyi tercih ederim.	fra — grup içinde
Chiuso per ferie.	Tatil nedeniyle kapalı.	per — neden

Yaygın hatalar

Sure için "per" ve "da" karistirmak

• Yanlış: Studio italiano da un anno. (toplam bir yil calisacaginizi kastederken)
• Doğru: Studio italiano per un anno.
• Neden: "Per" planlanmis bir sureyi belirtir (bir yil boyunca). "Da" bir şeyin ne zaman basladigini belirtir (bir yildir calisiyorum). Turkcede bu, "bir yil boyunca" ile "bir yildir" arasındaki farka benzer.

"Tra/fra" ifadesini geçmiş zaman için kullanmak

• Yanlış: Sono arrivato tra due ore.
• Doğru: Sono arrivato dopo due ore. / Arrivo tra due ore.
• Neden: Zaman ifadelerinde tra/fra yalnızca gelecege işaret eder. Geçmiş olaylar için "dopo" (sonra) kullanılır.

"Su" edatinin tanimliklarla birlesmesini unutmak

• Yanlış: Il gatto e su il tavolo.
• Doğru: Il gatto e sul tavolo.
• Neden: "Su" edatı tanimli artikellerle birleşik formlar olusturur: sul, sullo, sulla, sui, sugli, sulle, sull'.

"Con" ifadesinden sonra vücut bolumlerinde artikeli atlamak

• Yanlış: Un uomo con capelli neri.
• Doğru: Un uomo con i capelli neri.
• Neden: Vücut bolumleri ve kisisel ozellikler İtalyancada "con" ifadesinden sonra tanimli artikel gerektirir.

"Per" edatını İtalyancanın edat gerektirmedigi yerde kullanmak

• Yanlış: Cerco per un lavoro.
• Doğru: Cerco un lavoro.
• Neden: "Cercare" (aramak) fiili zaten "bir şey aramak" fikrini icerir — edatsiz doğrudan nesne alır.

Pratik ipuçları

1. Edata göre gruplayin ve çalışın: Günde bir edat seçin ve farklı anlamlarla beş cümle yazin (örneğin pazartesi = eslik, arac, tarz için con). Bu odakli tekrar, dort edatı aynı anda karistirmaktan daha hizli otomatiklesme sağlar.

2. Tra/fra için ses testi: Tra ve fra arasında seçim yapabildiginizde, cumleyi yüksek sesle söyleyin. Sonraki kelime "tr-" ile basliyorsa "fra" kullanın (fra tre giorni). "Fr-" ile basliyorsa "tra" kullanın (tra fratelli). Bu bir kural değil, ama İtalyancanızı daha akıcı gosterir.

3. Çevrenizi tanimlayin: Odanızdaki nesnelerin nerede oldugunu tanimlayarak "şu" edatını pratik edin (il telefono e sul letto, la tazza e sul tavolo). Sonra nesneleri baskalarinin arasına yerlestirerek "tra" edatina genisletin (il libro e tra il computer e la lampada).

İlgili kavramlar

• Ayrıca bakiniz: Yaygın edatlar — temel edatlar di, a, da, in
• Ayrıca bakiniz: Artikelli edatlar — edatlarin tanimli artikellerle nasıl birlestigi