Từ Chỉ Định: Questo và Quello

Tổng Quan

Từ chỉ định là những từ dùng để chỉ vào một điều cụ thể — "này" và "kia/đó" trong tiếng Việt. Trong tiếng Ý, questo (này/đây) và quello (kia/đó) là hai từ chỉ định cơ bản cần thiết từ cấp độ A1.

Questo đơn giản: nó có bốn dạng thông thường như bất kỳ tính từ nào kết thúc bằng -o. Quello thì đặc biệt — các dạng của nó thay đổi theo mẫu của mạo từ xác định trong tiếng Ý (il, lo, la, i, gli, le). Điều này làm quello hơi phức tạp hơn, nhưng khi bạn nắm được mạo từ, mẫu sẽ tự nhiên ăn khớp.

Cả questo và quello đều có thể dùng như tính từ (trước danh từ) hoặc đại từ (dùng độc lập, thay thế danh từ). Bài viết này bao gồm cả hai cách dùng.

Cách Hoạt Động

Questo (này / đây)

Questo hoạt động như một tính từ đều đặn với bốn dạng:

	Số ít	Số nhiều
Giống đực	questo	questi
Giống cái	questa	queste

Trước nguyên âm, các dạng số ít có thể rút gọn: quest'anno (năm nay), quest'idea (ý tưởng này). Việc rút gọn phổ biến nhưng không bắt buộc.

Quello (kia / đó)

Quello theo cùng mẫu như mạo từ xác định. Bạn chỉ cần thay thế mạo từ trước danh từ:

Mạo từ	Dạng quello	Dùng trước	Ví dụ
il	quel	phần lớn danh từ giống đực số ít	quel libro (quyển sách đó)
lo	quello	s+phụ âm, z, gn, ps, x, y	quello studente (sinh viên đó)
l'	quell'	nguyên âm (đực và cái số ít)	quell'uomo (người đàn ông đó)
la	quella	phần lớn danh từ giống cái số ít	quella casa (ngôi nhà đó)
i	quei	phần lớn danh từ giống đực số nhiều	quei libri (những quyển sách đó)
gli	quegli	s+phụ âm, z, nguyên âm (đực số nhiều)	quegli studenti (những sinh viên đó)
le	quelle	tất cả danh từ giống cái số nhiều	quelle case (những ngôi nhà đó)

Tính Từ và Đại Từ

Như tính từ, questo và quello dùng trực tiếp trước danh từ:

• Questo libro è interessante. (Quyển sách này thú vị.)
• Quel film è noioso. (Bộ phim đó chán.)

Như đại từ, chúng dùng độc lập và luôn sử dụng bốn dạng đầy đủ (questo/questa/questi/queste và quello/quella/quelli/quelle):

• Questo è mio. (Cái này là của tôi.)
• Quella è la mia macchina. (Cái đó là xe của tôi.)
• Quelli sono buoni. (Những cái đó tốt.)

Lưu ý: khi quello là đại từ, nó không theo mẫu mạo từ — đơn giản sử dụng quello, quella, quelli, quelle.

Ví Dụ Trong Ngữ Cảnh

Tiếng Ý	Tiếng Việt	Ghi chú
Questo è il mio amico Marco.	Đây là bạn tôi Marco.	Đại từ
Questa pizza è deliziosa.	Pizza này ngon.	Tính từ, giống cái
Quest'anno studio italiano.	Năm nay tôi học tiếng Ý.	Rút gọn trước nguyên âm
Questi ragazzi sono simpatici.	Những cậu bé này dễ thương.	Tính từ, giống đực số nhiều
Queste scarpe sono nuove.	Những đôi giày này mới.	Tính từ, giống cái số nhiều
Quel ristorante è famoso.	Nhà hàng đó nổi tiếng.	Như "il ristorante"
Quello zaino è pesante.	Ba lô đó nặng.	Như "lo zaino"
**Quell'**albero è grande.	Cái cây đó lớn.	Như "l'albero"
Quella ragazza parla bene.	Cô gái đó nói giỏi.	Như "la ragazza"
Quei fiori sono belli.	Những bông hoa đó đẹp.	Như "i fiori"
Quegli occhiali sono tuoi?	Mắt kính đó của bạn không?	Như "gli occhiali"
Quelle sono le mie chiavi.	Những cái đó là chìa khóa của tôi.	Đại từ, giống cái số nhiều
Preferisco questo, non quello.	Tôi thích cái này, không phải cái đó.	Cả hai đại từ
Chi è quella?	Cô ấy (đó) là ai?	Đại từ

Lỗi Thường Gặp

Dùng "quello" không theo mẫu mạo từ

• Sai: quello libro
• Đúng: quel libro
• Tại sao: Trước phần lớn danh từ giống đực số ít, cần quel (như mạo từ il), không phải dạng đầy đủ quello.

Nhầm lẫn giữa dạng tính từ và đại từ của "quello"

• Sai: Quel è il mio. (dùng độc lập)
• Đúng: Quello è il mio.
• Tại sao: Khi quello là đại từ (không có danh từ theo sau), sử dụng bốn dạng đầy đủ: quello, quella, quelli, quelle.

Quên hòa hợp giống

• Sai: questo casa
• Đúng: questa casa
• Tại sao: Casa là giống cái, nên cần dạng giống cái questa.

Dùng dạng đầy đủ "quello" trước danh từ thường

• Sai: quello ragazzo
• Đúng: quel ragazzo
• Tại sao: Trước danh từ giống đực thường (dùng mạo từ il), sử dụng quel. Quello dành cho danh từ bắt đầu bằng s+phụ âm, z, gn, v.v.

Mẹo Luyện Tập

1. Kết nối quello với mạo từ. Lấy một danh sách danh từ kèm mạo từ và thay mạo từ bằng dạng tương ứng của quello. Ví dụ: il gatto → quel gatto, lo specchio → quello specchio, i bambini → quei bambini. Bài tập này tự động hóa mẫu.

2. Chỉ và gọi tên. Nhìn quanh bất kỳ căn phòng nào và luyện nói "cái này là..." và "cái đó là..." bằng tiếng Ý: Questo è un tavolo. Quella è una sedia. Quelli sono libri. Việc chỉ bằng tay giúp gắn kết từ chỉ định với ý nghĩa của nó.

3. Lắng nghe sự khác biệt. Khi xem nội dung tiếng Ý, chú ý xem người nói dùng questo hay quello như tính từ (với danh từ) hay đại từ (độc lập). Quan sát họ chọn dạng quello nào và liên kết nó với mạo từ của danh từ.

Khái Niệm Liên Quan

• Điều kiện tiên quyết: Tính Từ Đều Đặn — questo theo cùng mẫu bốn dạng
• Bước tiếp theo: Mạo Từ Xác Định — quello phản ánh các dạng mạo từ
• Bước tiếp theo: Tính Từ Sở Hữu — một loại tính từ khác có hòa hợp giống và số