Rusçada Hukuk Dili

Kısaca

Rusça hukuk dili, kimin hangi hakka sahip olduğunu, neyi yapmakla yükümlü olduğunu ve hangi koşulda ne sonuç doğacağını kesin ifadelerle belirtir. Сторона вправе… “Taraf … hakkına sahiptir”, Сторона обязана… ise “Taraf … yapmakla yükümlüdür” demektir. Metni anlamanın anahtarı uzun cümleleri ezberlemek değil; tarafı, işlemi, koşulu, süreyi ve hukuki sonucu ayrı ayrı bulmaktır.

Genel Bakış

Rusçada hukuk diliyle yalnızca mahkeme kararlarında karşılaşılmaz. Kira sözleşmeleri, hizmet koşulları, iş sözleşmeleri, başvuru belgeleri ve resmî bildirimler de bu dili kullanır. C2 düzeyindeki asıl güçlük, sözcüklerin tek tek anlamından çok aralarındaki bağları ve küçük ifade farklarının sonuçlarını görebilmektir. Может, вправе ve обязан aynı cümlede birbirinin yerine serbestçe kullanılamaz: olanak, hak ve yükümlülük ayrı kavramlardır.

Türkçe hukuk dilini tanıyan biri için “işbu sözleşme”, “mevzuat uyarınca”, “yükümlülüklerin yerine getirilmesi” gibi ifadeler yabancı gelmez. Rusçada da benzer bir yoğunluk vardır. Ancak Türkçenin eklerle kurduğu birçok ilişkiyi Rusça, edatlar (sözcükler arasında ilişki kuran yardımcı sözcükler) ve hâl çekimleriyle kurar. Hâl, bir adın cümledeki görevini gösteren biçimidir; Rusçada bu biçim çoğu zaman sözcüğün sonunu değiştirir.

Bu yazının amacı hukuk danışmanlığı değil, metni dil bakımından çözümlemektir. Aşağıdaki sözleşme cümleleri öğretim örnekleridir; hazır sözleşme maddesi olarak kullanılmamalıdır. Bir ifadenin hukuki etkisi belgenin tamamına, uygulanacak hukuka ve somut duruma bağlıdır.

Yapı Nasıl İşler?

1. Önce temel terimin kapsamını belirleyin

Gündelik dilde yakın anlamlı görünen sözcükler hukuk metninde farklı işlevler üstlenebilir. Договор sözleşmedir; соглашение ise bağlama göre anlaşma veya mutabakattır. Her соглашение mutlaka ayrı türde bir belge demek değildir: örneğin bir sözleşmeyi değiştiren ek anlaşma da bu adla anılabilir. Çeviriyi yalnızca sözlükteki ilk karşılığa göre yapmayın.

Rusça terim	Türkçe karşılık	Okurken dikkat edilecek nokta
законодательство	Mevzuat	Tek bir kanundan daha geniş bir düzenlemeler bütününü anlatabilir.
закон	Kanun	Belirli bir kanun veya kanun türündeki düzenleme söz konusudur.
сторона	Taraf	Sözleşmenin tarafını gösterir; günlük dildeki “yan” anlamıyla okunmaz.
право	Hak; hukuk	Tek kişinin yetkisi mi, bir hukuk alanı mı anlatılıyor, bağlam belirler.
обязанность	Yükümlülük	Bir kişinin yapması gereken davranışa odaklanır.
обязательство	Borç; borç ilişkisi; taahhüt	Özellikle sözleşmede, sadece para borcu anlamına gelmez.
ответственность	Sorumluluk	İhlalin sonuçlarıyla ilgili olabilir.
убытки	Zararlar	Kapsamı hukuki bağlama göre belirlenen bir terimdir.
неустойка	Cezai şart	Her bağlamda idari para cezası anlamına gelmez.
расторжение договора	Sözleşmenin sona erdirilmesi; fesih	Uygun Türkçe karşılık, sona erdirme yoluna ve bağlama bağlıdır.

Bir metin bir terimi özel olarak tanımlıyorsa sonraki kullanımları o tanımla okuyun. Заказчик “iş sahibi / hizmeti sipariş eden taraf”, Исполнитель ise “hizmeti yerine getiren taraf” olarak kullanılabilir. Bunları her sözleşmede otomatik olarak “alıcı” ve “satıcı” diye çevirmek yanıltıcıdır.

2. Hak, yükümlülük ve yasak bildiren kalıpları ayırın

Bu kalıplardan sonra çoğunlukla mastar, yani fiilin kişi ve zaman belirtmeyen sözlük biçimi gelir: оплатить “ödemek”, потребовать “talep etmek”.

Kalıp ve örnek	Türkçesi	İşlevi
Заказчик вправе потребовать отчёт.	İş sahibi rapor talep etme hakkına sahiptir.	Hak tanır.
Исполнитель обязан представить отчёт.	Hizmeti yerine getiren taraf rapor sunmakla yükümlüdür.	Yükümlülük yükler.
Сторона имеет право отказаться от договора.	Taraf sözleşmeden dönme veya sözleşmeyi sona erdirme hakkına sahiptir.	Hakkın hukuki niteliği bağlamdan belirlenir.
Передача данных не допускается.	Verilerin aktarılmasına izin verilmez.	Yasak veya kabul edilmeyen işlem bildirir.
Документы могут быть представлены в электронной форме.	Belgeler elektronik biçimde sunulabilir.	İzin verilen bir yol veya olanak bildirir.

Вправе değişmez; обязан ise özneye, yani cümlenin hakkında hüküm verdiği kişi veya şeye uyar: заказчик обязан, сторона обязана, лицо обязано, стороны обязаны. Türkçede dilbilgisel cinsiyet bulunmadığından bu fark kolayca gözden kaçabilir. Должен / должна / должно / должны da bağlama göre yükümlülük bildirir; hukuk dilinde yalnızca обязан kullanılacağı gibi bir kural yoktur.

Может her zaman açık bir hak tanımaz. “Olabilir”, “yapabilir” veya “izin verilir” anlamları arasında karar vermek için cümlenin konusuna bakın. Türkçedeki “-ebilir” de benzer biçimde hem olanak hem izin bildirebilir.

3. Kalıplaşmış ifadeleri hâlleriyle birlikte öğrenin

Rusça bir edatın Türkçe karşılığını bilmek yetmez; kendisinden sonra hangi biçimin geldiğini de bilmek gerekir. Özellikle üç hâl adı sık geçer: родительный, çoğu zaman aitlik veya “-in” ilişkisi kuran ilgi hâli; дательный, yönelme ya da “-e” ilişkisi kuran hâl; творительный, araç, birlikte oluş veya yapanı gösterme gibi görevler üstlenen hâl. Bunlar Türkçe eklerle bire bir örtüşmez.

Kalıp	Türkçe karşılık	Dilbilgisel yapı
в соответствии с законодательством РФ	Rusya Federasyonu mevzuatına uygun olarak	Son sözcük araç hâlindedir: законодательством.
согласно договору	Sözleşme uyarınca	Согласно yönelme hâli ister: договору.
на основании решения суда	Mahkeme kararına dayanarak	На основании sonrasında ilgi hâli gelir: решения.
в отношении заявителя	Başvuru sahibi hakkında; başvuru sahibi bakımından	В отношении ilgi hâli ister: заявителя.
в целях защиты прав	Hakların korunması amacıyla	Amaç, adlarla kurulan bir yapıyla belirtilir.
в установленном законом порядке	Kanunda belirlenen usule göre	Законом, usulü belirleyen kaynağı gösterir.

РФ, Российская Федерация adının, yani Rusya Federasyonu'nun kısaltmasıdır. İlk kalıbı yalnızca “kanuna göre” diye okumak, законодательство sözcüğünün daha geniş kapsamını silebilir.

Настоящий de özel dikkat ister. Настоящий договор sözleşme dilinde “gerçek sözleşme” değil, “bu sözleşme / işbu sözleşme” demektir. Настоящим уведомляем… ise “İşbu yazıyla bildiririz…” anlamında bir bildirim kalıbıdır.

4. Uzun ad gruplarını katman katman çözün

Hukuk metinlerinde eylemler sık sık adlaştırılır; yani “yerine getirmek” yerine “yerine getirme” denir. Türkçedeki “ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmesi” gibi, Rusçada da birkaç ilişki tek grupta toplanabilir:

порядок исполнения обязательств по договору — “sözleşmeden doğan yükümlülüklerin yerine getirilme usulü”.

Burada çekirdek sözcük порядок, yani “usul”dür. Исполнения hangi işlemin usulü olduğunu, обязательств neyin yerine getirileceğini, по договору ise yükümlülüklerin hangi ilişkiye dayandığını belirtir. Türkçe karşılığı kurarken sondan başa doğru gitmek yardımcı olabilir; ancak her sözcüğü otomatik olarak bir önceki sözcüğe bağlamayın.

неисполнение или ненадлежащее исполнение обязательств — “yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya gereği gibi yerine getirilmemesi” ayrımı da önemlidir. İlkinde ifa yoktur; ikincisinde bir işlem yapılmış olsa bile gerekli şartlar sağlanmamıştır. İkisini tek bir “uyulmama” sözcüğüne indirmek metindeki ayrımı kaybettirir.

5. Edilgen yapıda işlemi ve yapanı ayrı bulun

Edilgen yapı, işi yapanı değil, işten etkilenen şeyi öne çıkarır. Türkçedeki “belge imzalandı” buna örnektir. Rusçada hukuk dilinde hem -ся ile biten fiiller hem de edilgen sıfat-fiiller kullanılır. Sıfat-fiil, fiilden türeyip bir şeyi yapılan işlemle niteleyen biçimdir; “imzalanmış belge” ifadesindeki “imzalanmış” gibi.

Rusça	Türkçe	Vurgu
Стороны подписали договор.	Taraflar sözleşmeyi imzaladı.	İşlemi yapanlar öndedir.
Договор подписан сторонами.	Sözleşme taraflarca imzalanmıştır.	Sözleşmenin imzalanmış durumu öndedir.
Оплата производится ежемесячно.	Ödeme aylık olarak yapılır.	Tekrarlanan ödeme düzeni anlatılır.
Заявление рассматривается судом.	Başvuru mahkeme tarafından incelenir / incelenmektedir.	Bağlama göre usul veya devam eden işlem anlatılır.

Подписан kısa biçimdir ve cümlede hüküm bildirir. Uzun biçim ise adı niteler: договор, подписанный сторонами — “taraflarca imzalanan sözleşme”. Çekime de dikkat edin: копия договора, подписанного сторонами “taraflarca imzalanan sözleşmenin kopyası”dır. Burada подписанного, договора ile uyumludur; imzalanmış olanın kopya değil sözleşme olduğunu gösterir.

Her -ся fiili edilgen değildir. Стороны обязуются… “Taraflar … yapmayı taahhüt eder” demektir; “taraflara yükümlülük yüklenir” diye otomatik çevrilmez.

6. Süreyi, koşulu ve istisnayı işaretleyin

Bir yükümlülüğü doğru anlamak için yalnızca fiili bulmak yeterli değildir. “Ne zamana kadar?”, “Hangi olaydan sonra?” ve “Hangi istisnayla?” sorularının cevabı da gerekir.

• в течение десяти дней — “on gün içinde”: belirli bir süre aralığıdır.
• со дня получения уведомления — “bildirimin alındığı tarihten itibaren”: başlangıç olayını belirtir.
• не позднее 15 мая — “en geç 15 Mayıs”: son zamanı belirtir.
• при условии получения согласия — “onay alınması koşuluyla”: gerekli şartı belirtir.
• если иное не предусмотрено договором — “sözleşmede aksi öngörülmedikçe”: genel ifadeye istisna getirir.

Календарные дни takvim günleri, рабочие дни iş günleridir. Metinde yalnızca дни yazıyorsa bunu kendi başınıza “iş günü”ne çevirmeyin. Sürenin hesabını belirleyen başka hükümler veya kurallar bulunabilir. Aynı şekilde до 15 мая ifadesinde son günün dahil olup olmadığını yalnızca bir Türkçe karşılıktan çıkarmayın; açık anlatım gerekiyorsa включительно, yani “dahil” sözcüğünü arayın.

Bağlam İçinde Örnekler

Aşağıdaki cümleler sözleşme, bildirim ve usul dilindeki farklı işlevleri gösterir. Her birinde önce yükümlülüğü veya sonucu bulun, sonra süre ve koşulları ekleyin.

Rusça	Türkçe	Açıklama
В соответствии с законодательством РФ обработка данных осуществляется на законных основаниях.	Rusya Federasyonu mevzuatına uygun olarak veri işleme, hukuka uygun dayanaklarla gerçekleştirilir.	Mevzuata uygunluk bildiren kalıp kullanılır.
Настоящий договор вступает в силу с момента его подписания обеими сторонами.	İşbu sözleşme, her iki tarafça imzalandığı andan itibaren yürürlüğe girer.	Yürürlüğün başlangıcı belirli bir olaya bağlanır.
Стороны несут ответственность за неисполнение обязательств по договору.	Taraflar, sözleşmeden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesinden sorumludur.	Нести ответственность за, “-den sorumlu olmak” kalıbıdır.
Обжалование решения осуществляется в установленном законом порядке.	Karara itiraz, kanunda belirlenen usule göre yapılır.	Kanunla belirlenen usule gönderme yapılır.
Заказчик вправе запросить сведения о ходе выполнения работ.	İş sahibi, işlerin ilerleyişi hakkında bilgi isteme hakkına sahiptir.	Bir hak tanımlanır.
Исполнитель обязан устранить недостатки в течение пяти рабочих дней.	İşi yerine getiren taraf, eksiklikleri beş iş günü içinde gidermekle yükümlüdür.	Yükümlülük ile süre birlikte belirtilir.
Передача документов третьим лицам без письменного согласия заказчика не допускается.	Belgelerin iş sahibinin yazılı onayı olmadan üçüncü kişilere aktarılmasına izin verilmez.	Yasak, onayın bulunmaması koşuluyla kurulur.
Оплата производится на основании счёта, выставленного исполнителем.	Ödeme, hizmeti yerine getiren tarafın düzenlediği ödeme talep belgesine dayanılarak yapılır.	Счёт, burada kendiliğinden vergi faturası anlamına gelmez.
Изменения к договору оформляются в письменной форме.	Sözleşme değişiklikleri yazılı olarak düzenlenir.	İşlemin biçimi belirtilir.
Уведомление считается полученным на следующий день после его доставки.	Bildirim, teslim edildiği günü izleyen gün alınmış sayılır.	Örnek madde, alınma anı için bir kabul getirir.
Если иное не предусмотрено договором, расходы несёт исполнитель.	Sözleşmede aksi öngörülmedikçe masrafları hizmeti yerine getiren taraf karşılar.	Önce istisna, ardından genel düzenleme gelir.
Споры, возникающие из настоящего договора, разрешаются путём переговоров.	İşbu sözleşmeden doğan uyuşmazlıklar müzakere yoluyla çözülür.	Sıfat-fiilli bölüm, hangi uyuşmazlıkların kastedildiğini sınırlar.

Sık Yapılan Hatalar

1. Согласно sonrasında yanlış hâli kullanmak

• Yanlış: Согласно договора оплата производится ежемесячно.
• Doğru: Согласно договору оплата производится ежемесячно.
• Türkçesi: Sözleşme uyarınca ödeme aylık yapılır.

Согласно, yönelme hâli ister. Başka kalıplarda sık görülen договора biçimini buraya taşımayın. Benzer anlam, aynı dilbilgisel yapı demek değildir.

2. Yükümlülük bildiren sözcükte uyumu unutmak

• Yanlış: Сторона обязан уведомить заказчика.
• Doğru: Сторона обязана уведомить заказчика.
• Türkçesi: Taraf, iş sahibine bildirimde bulunmakla yükümlüdür.

Сторона dilbilgisel olarak dişildir. Tarafın gerçek hayatta bir erkek veya şirket olması bunu değiştirmez. Стороны çoğul olsaydı обязаны gerekirdi.

3. “Yükümlü değil” ile “hakkı yok” ifadelerini karıştırmak

• Yanlış çeviri: Заказчик не обязан принимать досрочное исполнение. — “İş sahibinin erken ifayı kabul etme hakkı yoktur.”
• Doğru çeviri: “İş sahibi erken ifayı kabul etmek zorunda değildir.”

Не обязан yükümlülüğü kaldırır; tek başına kabul etmeyi yasaklamaz. “Hakkı yoktur” anlamında не вправе gibi farklı bir yapı kullanılır. Olumsuzluğun hangi sözcüğü etkilediğini özellikle kontrol edin.

4. Ответственность kalıbını Türkçe ek düzeniyle kurmak

• Yanlış: Стороны несут ответственность о нарушении договора.
• Doğru: Стороны несут ответственность за нарушение договора.
• Türkçesi: Taraflar sözleşmenin ihlalinden sorumludur.

Kalıp нести ответственность за что-либо biçimindedir. Türkçedeki “-den sorumlu” ifadesini sözcük sözcük aktarmak yerine Rusça edatıyla birlikte öğrenin.

5. Süre kalıbıyla başka bir ad çekimini karıştırmak

• Yanlış: Оплата производится в течении десяти дней.
• Doğru: Оплата производится в течение десяти дней.
• Türkçesi: Ödeme on gün içinde yapılır.

Süre bildiren kalıp в течение biçimindedir. В течении başka bir bağlamda, örneğin bir akıntıdan söz ederken kullanılabilir; burada doğru değildir. Yazım farkı küçük olsa da yapı farklıdır.

Kullanım Notları

Kesinlik, süslü anlatımdan önemlidir

Hukuk dilinde aynı adın tekrarlanması çoğu zaman kusur değil, belirsizliği önleme yoludur. Türkçe yazarken tekrardan kaçınmak için “o” veya “bu” demeye alışkın olabilirsiniz. Rusça bir maddede iki taraf anılıyorsa он “o” yerine заказчик adının yeniden yazılması, kimin kastedildiğini netleştirir. Yine de uzun ve kapalı her cümle daha “hukuki” değildir.

Belgede Заказчик, Исполнитель, Стороны gibi adların büyük harfle yazılması, bunların özel tanımlanmış terimler olduğunu gösterebilir. Bu kullanım bütün hukuk metinleri için zorunlu bir büyük harf kuralı değildir. Aynı metnin kendi terim düzenini izleyin.

Türkçe karşılığı işlevine göre seçin

Настоящий договор için “işbu sözleşme” hukuk diline uygundur; öğrenme notlarında “bu sözleşme” daha anlaşılır olabilir. Подлежит возврату için “iadeye tabidir” denebilir, fakat birçok bağlamda “iade edilmelidir” daha açıktır. Денежные средства подлежат возврату — “Para tutarı iade edilmelidir.”

Aynı şekilde считается hukuk metninde her zaman bir kişinin görüşünü anlatmaz. Считается полученным “alınmış sayılır” demektir. Bunu “alındığı düşünülür” diye çevirmek, hükmü kişisel kanaat gibi gösterebilir.

Tanım ile genel kuralı ayırın

Для целей настоящего договора… “Bu sözleşme bakımından…” ifadesi, bir tanımın kapsamını sınırlayabilir. Belgenin kendi tanımını genel sözlük anlamı veya bütün hukuk düzeni için geçerli tanım sanmayın. Benzer biçimde bir örnek sözleşmede yazan bildirim süresi, başka bütün sözleşmeler için geçerli değildir.

İleri Düzey Ayrıntılar

Fiilin görünüşü sonucu nasıl değiştirir?

Görünüş, Rusça fiilin eylemi süreç, tekrar veya tamamlanmış bütün olarak sunma biçimidir. Уведомлять bildirimde bulunma sürecini ya da tekrarını; уведомить ise tamamlanacak belirli bir bildirimi öne çıkarabilir.

• Исполнитель обязан уведомлять заказчика обо всех изменениях. — “Hizmeti yerine getiren taraf, bütün değişiklikleri iş sahibine bildirmekle yükümlüdür.” Genel ve tekrarlanan bir görev anlatılır.
• Исполнитель обязан уведомить заказчика об изменении адреса в течение трёх дней. — “Hizmeti yerine getiren taraf, adres değişikliğini üç gün içinde iş sahibine bildirmekle yükümlüdür.” Belirli bir bildirimin tamamlanması beklenir.

Türkçede ikisi de “bildirmekle yükümlüdür” biçiminde çevrilebilir. Bu yüzden Rusça fiilin görünüşünü yalnızca Türkçe karşılığına bakarak öğrenmeyin. Hangi olayların kapsandığını ve tekrar olup olmadığını da inceleyin.

Подлежит ile должен быть aynı yapıda değildir

Подлежать sonrasında işlem adı yönelme hâlinde gelir: подлежит рассмотрению — “incelenmelidir / incelemeye tabidir”. Buna karşılık должен быть рассмотрен yapısında mastar ve kısa edilgen sıfat-fiil vardır: “incelenmelidir”.

Заявление подлежит рассмотрению судом. — “Başvuru mahkeme tarafından incelenmelidir.” Bu tür bir ifade, tek başına başvurunun kabul edileceğini veya başvuru sahibinin haklı bulunacağını söylemez. İnceleme yükümlülüğüyle incelemenin sonucunu ayırmak gerekir.

İstisnanın ve olumsuzluğun kapsamını izleyin

Если иное не предусмотрено законом или договором… — “Kanunda veya sözleşmede aksi öngörülmedikçe…” ifadesinde istisna, ardından gelen düzenlemenin uygulanma alanını sınırlar. Uzun cümlede bu bölümü gözden kaçırırsanız koşullu bir düzenlemeyi mutlak kural gibi okuyabilirsiniz.

Не допускается передача документов без согласия. — “Belgelerin onay olmadan aktarılmasına izin verilmez.” Burada yasaklanan, belgelerin her koşulda aktarılması değil, belirtilen onay olmadan aktarılmasıdır. Fakat bu cümle tek başına onay bulunduğunda başka hiçbir sınırlama olmadığını da kanıtlamaz. Dilsel kapsamı görmek ile bütün hukuki şartları belirlemek farklı işlerdir.

Sözleşmenin düzeni okuma stratejisini belirler

Sözleşmelerin bölüm adları ve sırası değişebilir. Yine de şu başlıkları tanımak, bir hükmün nerede aranacağını gösterir:

Başlık	Türkçe karşılık	Okuma amacı
Предмет договора	Sözleşmenin konusu	Hangi iş veya ilişkinin düzenlendiğini bulun.
Права и обязанности сторон	Tarafların hak ve yükümlülükleri	Kimin neyi yapacağını belirleyin.
Цена и порядок расчётов	Bedel ve ödeme düzeni	Tutarı, ödeme yolunu ve vadeyi ayırın.
Ответственность сторон	Tarafların sorumluluğu	İhlal durumunda öngörülen sonuçları inceleyin.
Срок действия договора	Sözleşmenin geçerlilik süresi	Yürürlük ile tek tek işlem sürelerini karıştırmayın.
Порядок разрешения споров	Uyuşmazlıkların çözüm usulü	Uyuşmazlığın hangi yolla ele alınacağını bulun.
Реквизиты и подписи сторон	Taraf bilgileri ve imzalar	Kimlik, iletişim ve ödeme bilgilerini bağlama göre okuyun.

Вступление в силу “yürürlüğe girme”, срок исполнения ise “ifa süresi”dir. Sözleşmenin yürürlükte olması, bütün işlerin o anda tamamlanması gerektiği anlamına gelmez. Sürelerle ilgili her ifadeyi aynı zaman çizelgesinde işaretlemek bu ayrımı görünür kılar.

Çalışma Önerileri

1. Her maddeden beş bilgi çıkarın. Kısa bir sözleşme maddesinde “kim, ne yapacak, hangi koşulla, ne zamana kadar, yapılmazsa ne olacak?” sorularını yanıtlayın. Metinde cevap yoksa tahmin etmek yerine “belirtilmemiş” yazın. Böylece dil bilgisini varsayımdan ayırırsınız.
2. Kalıpları çekimli biçimleriyle kaydedin. Yalnızca “uyarınca” karşılığını değil, согласно договору, в соответствии с договором, на основании договора örneklerini birlikte çalışın. Sonra договор yerine закон getirerek gerekli değişiklikleri yapın: согласно закону, в соответствии с законом, на основании закона. Üçü de kanuna gönderme yapar, fakat ilişkiyi farklı biçimde kurar.
3. Aynı hükmü sadeleştirip geri kurun. Оплата производится заказчиком… — “Ödeme iş sahibi tarafından yapılır…” cümlesini önce Заказчик оплачивает… — “İş sahibi … öder…” biçimine dönüştürün. Ardından süreyi ve koşulu ekleyin. Son kontrolde bir hakkı yükümlülüğe, bir olanağı yasağa çevirmediğinizden emin olun.

İlgili Konular

• Ön koşul: Resmî yazı dili — hukuk metinlerinde kullanılan kişisiz anlatımı, resmî sözcük seçimini ve kalıplaşmış yazışma dilini anlamak için temel oluşturur.